Alkol Kullanımı Meme Kanseri Riskini Etkiler mi?
Alkol kullanımı meme kanseri riskini miktarla birlikte artırır. İçki türünün etkisini, haftalık miktarın hesabını ve bırakmanın karşılığını anlattım.
Alkol kullanımı, meme kanseri riskini etkileyen ve kişinin kendi kararıyla değiştirebileceği etkenler arasında yer alır. Alkol, kandaki yumurtalık hormonu düzeyini yükselttiği ve hücre çekirdeğindeki kalıtım maddesine zarar veren ara ürünler oluşturduğu için riski artırır. Bu etki alınan toplam miktarla birlikte büyür. İçki türünün belirleyici bir yanı bulunmaz. Bu yazıda alkolün meme dokusundaki hormon dengesine etkisini, haftalık miktarın nasıl hesaplandığını ve alkol bırakıldığında riskin nasıl değiştiğini anlatıyorum.
Alkolün Meme Dokusundaki Hormon Dengesine Etkisi Nedir?
Alkolün meme dokusundaki başlıca etkisi, kandaki yumurtalık hormonu düzeyini yükseltmesidir. Karaciğer, kandaki hormonları parçalayarak dengeyi kurar. Alkol bu parçalama işini aksatır. Kanda kalan hormon, meme bezindeki hücreleri daha uzun süre uyarır. Alkolün vücutta parçalanması sırasında oluşan ara madde ayrıca hücre çekirdeğindeki kalıtım maddesine zarar verir. Zarar gören hücrelerin bir bölümü onarılamaz. Alkol, hücre onarımında görev alan bazı vitaminlerin emilimini de bozar. Bu eksiklik süreci ağırlaştırır. Meme kanseri sayfasında hastalığın oluşum basamaklarını ayrıca anlattım.
İçki Türü Risk Açısından Fark Yaratır mı?
İçki türü, meme kanseri riski açısından belirgin bir fark yaratmaz. Belirleyici olan içeceğin adı değil, içindeki saf alkol miktarıdır. Bir kadeh şarap, bir bardak bira ve küçük bir kadeh sert içki yaklaşık aynı miktarda alkol taşır. Bu nedenle hangi içkiyi yeğlediklerini değil, haftada kaç birim aldıklarını sorarım. Şarabın koruyucu olduğu yönündeki yaygın kanıya, meme dokusu söz konusu olduğunda katılmıyorum. Az alkollü içeceklerin de miktar arttıkça aynı yükü oluşturduğunu görüyorum. Kokteyl biçiminde hazırlanan içeceklerde miktarı kestirmek güçleşir. Bu içeceklere eklenen şeker ayrıca kilo artışına yol açar.
Haftalık Alkol Miktarı Nasıl Hesaplanır?
Haftalık alkol miktarı, içilen her içeceğin taşıdığı saf alkol birimleri toplanarak hesaplanır. Bir birim, standart ölçüdeki tek bir içkiye karşılık gelir. Bir kadeh şarabı, bir bardak birayı ve bir tek sert içkiyi birer birim sayarım. Evde doldurulan bardaklar standart ölçüden çoğunlukla büyük olur. Bu nedenle haftalık sayımın olduğundan düşük çıkması sık görülür. Hastalarımdan bir hafta boyunca içtiklerini not etmelerini isterim. Hafta içinde hiç içmeyip hafta sonu toplu biçimde içmek, miktarı dağıtmaktan daha ağır bir yük oluşturur. Sayımı yaparken kullanılan ilaçları ve karaciğer durumunu da birlikte değerlendiririm. Erken tanının önemi sayfasında izlem düzenini ayrıntılı biçimde açıkladım.
Az Miktarda Alkol Güvenli Sayılır mı?
Az miktarda alkol için meme dokusu açısından güvenli bir eşik tanımlanmaz. Riskteki artış çok düşük miktarlarda bile başlar. Artışın küçük olması, yokluğu anlamına gelmez. Bu nedenle alkolü azaltmayı değil, tümüyle bırakmayı öneririm. Ailesinde meme kanseri bulunan kadınlarda bu öneriyi daha kesin biçimde iletirim. Alkolü tümüyle kesemeyen kişilerde haftalık miktarı sınırlamayı hedeflerim. Alkolsüz günleri hafta içine yaymalarını isterim. Ara vermeden sürdürülen günlük kullanım, aynı miktarın haftaya dağıtılmasından daha çok yük bırakır.
Alkol Bırakıldığında Risk Ne Kadar Sürede Azalır?
Alkol bırakıldığında risk hemen değil, yıllar içinde kademeli olarak azalır. Hormon dengesi, bırakmayı izleyen aylarda düzelir. Karaciğerin parçalama işlevi de bu dönemde toparlanır. Kalıtım maddesinde oluşmuş hasarın onarımı ise daha uzun sürer. Uzun yıllar alkol kullanmış kişilerde gerileme daha yavaş ilerler. Bırakma kararının hiçbir yaşta geç sayılmadığını söylüyorum. Alkolü bırakan kişilerde uyku ve kilo düzeni de çoğunlukla düzelir. Meme kanseri risk faktörleri sayfasında değiştirilebilen etkenleri ayrı bir başlıkta topladım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Haftada bir kadeh şarap içmek sakıncalı mıdır?
Alkolsüz bira meme dokusu için farklı mı değerlendirilir?
Alkol kullanan kadınlarda tarama daha sık yapılmalı mıdır?
Sigara ile alkolün birlikte kullanılması etkiyi büyütür mü?
Alkol meme ağrısına yol açar mı?
Meme kanseri tedavisi görenler alkol alabilir mi?
Alkol kullanımı mamografi sonucunu etkiler mi?
Folik asit desteği alkolün etkisini dengeler mi?
Erkeklerde alkol kullanımı meme dokusunu etkiler mi?
Gençlik döneminde içilen alkol ileri yaşta sorun yaratır mı?
Alkolü bıraktıktan sonra meme muayenesi aralığı değişir mi?
Yemekle birlikte alınan alkol daha az mı zarar verir?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.