Meme Kanserinin Belirtileri

Meme kanserinin belirtileri, çoğu kadında memede yeni fark edilen bir sertlikle gündeme gelir. Bununla birlikte hastalık deride, meme başında ya da koltuk altında da ilk izini bırakabilir. Belirtilerin bir bölümü iyi huylu meme hastalıklarında da aynı biçimde görülür. Bu nedenle bulguyu tek başına değil, süresi ve gidişiyle birlikte değerlendiriyorum. Bu sayfada hangi bulgunun ne anlama geldiğini ve hangisinin beklemeye izin vermediğini anlatıyorum.

Meme Kanserinin Belirtileri Nasıl Başlar?

Meme kanserinin belirtileri çoğunlukla sessiz ve yavaş biçimde başlar. Hastalık ilk dönemde hiçbir yakınma vermeden ilerleyebilir. Bu dönemde bulgu yalnız tarama incelemesinde ortaya çıkar. Tümör büyüdükçe çevre dokuyu iter ve elle hissedilir hale gelir. Hissedilen ilk bulgu çoğunlukla ağrısız bir sertliktir. Sertliğin fark edilmesi bazen duş sırasında, bazen giyinirken gerçekleşir. Bir bölümü ise eşi ya da yakını tarafından fark edilir. Bulgunun fark edilme biçimi tanının zamanını doğrudan etkiler. Bu nedenle kendi kendine muayene alışkanlığını her yaşta öneriyorum.

Belirtilerin ortaya çıkış sırası her hastada aynı değildir. Bazı kişilerde ilk bulgu deri üzerinde belirir. Bazılarında ise meme başındaki değişiklik öne çıkar. Koltuk altındaki şişlik de ilk bulgu olarak karşıma çıkabilir. Kanal içinde sınırlı kalan biçimlerde elle hiçbir şey hissedilmeyebilir. Bu biçimlerde bulgu yalnız görüntülemede saptanan mineral birikimleridir. Belirtilerin çeşitliliği, tek bir işarete güvenmemeyi gerektirir. Bulguların hangi sırayla ortaya çıktığını hastadan ayrıntılı biçimde öğrenirim. Kişinin kendi anlatımı, muayene bulgusu kadar yol gösterici bir kaynak olarak değer taşır. Anlatımda geçen zaman aralıklarını da ayrıca netleştiririm. Bu nedenle her yeni bulguyu ayrı ayrı değerlendiriyorum.

Memede Ele Gelen Sertlik Nasıl Fark Edilir?

Memede ele gelen sertlik, çoğunlukla parmak uçlarıyla yapılan basit bir muayenede fark edilir. Memenin tamamını düzenli bir sıra izleyerek taramak gerekir. Elin düz kısmıyla değil, parmak uçlarıyla değerlendirme yapmak daha doğru sonuç verir. Meme dokusunun koltuk altına uzanan bölümü de taramaya katılmalıdır. Kadınların büyük bölümü ele gelen sertlik bulgusunu kendi kendine yaptığı incelemede fark eder. Sertliğin ne zaman fark edildiğini not etmek izlemi kolaylaştırır. Aynı bölgeyi bir ay sonra yeniden değerlendirmek değişimi ortaya koyar. Değişimi yazıyla kaydetmek belleğe güvenmekten daha güvenilir olur.

Meme dokusu doğal olarak yer yer düzensiz bir kıvam taşır. Bu düzensizlik özellikle genç kadınlarda belirgindir. Adet öncesinde doku dolgunlaşır ve sertlik hissi artar. Adetten sonra doku yumuşar ve önceki kıvamına döner. Bu döngüden bağımsız olarak süren bir sertlik ise farklı değerlendirilir. Memede ele gelen kitle ve sertlik başlığı bu ayrımı geniş biçimde ele alır. Bulguyu her iki memede karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi öneriyorum. Karşı memede aynı bölgede benzer bir doku varsa bu genellikle güven verici bir bulgu sayılır. Bulgunun kaç haftadır sürdüğünü de aynı görüşmede kaydederim. İncelemeyi belirli bir sıra izleyerek yapmayı hastalarıma öğretiyorum. İlk incelemeyi muayene sırasında birlikte yapmayı da yararlı buluyorum.

Kitlenin Hangi Özellikleri Dikkat Çeker?

Kitlenin sertliği, sınır düzeni ve hareketliliği muayenede en çok dikkat çeken özellikleridir. Kanserle ilişkili kitleler çoğunlukla sert bir kıvam taşır. Sınırları belirsiz ve düzensizdir. Parmakla itildiğinde yerinden kolayca kaymaz. Çevre dokuya ya da deriye yapışık olabilir. Genellikle tek ve tek taraflı biçimde bulunur. Ağrı çoğu kez bu kitlelere eşlik etmez. Bulgunun ağrısız olması, kişinin başvurusunu geciktiren en sık nedenlerden biridir.

İyi huylu kitleler ise daha yumuşak ve kaygan bir kıvam gösterir. Sınırları düzgün ve belirgindir. Parmak altında kolayca kayar ve yerini değiştirir. Adet döngüsüyle birlikte boyut değiştirebilir. İki memede birden ve çok sayıda bulunmaları sık görülür. Bu özellikler yol gösterici olsa da tek başına tanı koydurmaz. Kesin ayrım görüntüleme ve doku örneğiyle yapılır. Kitlenin boyutunu ve memedeki yerleşimini de aynı kayda eklerim. Sonraki kontrolde bu kayıt karşılaştırma için kullanılır. Karşılaştırma, küçük değişiklikleri erken yakalamayı kolaylaştırır. Doku örneğinde kanser saptanan kitlelerde tedavinin ilk basamağını lumpektomi ameliyatı sayfasında ayrıntılı biçimde anlattım. Muayenede saptadığım özellikleri her hastada ayrıntılı biçimde kaydediyorum.

Meme Derisindeki Değişiklikler Neyi Anlatır?

Meme derisindeki değişiklikler, tümörün deriye ve altındaki bağlara ulaştığını anlatır. Deri bulguları çoğunlukla kitleden daha geç ortaya çıkar. Bununla birlikte bazı biçimlerde ilk bulgu deride belirir. Derinin kalınlaşması, gözenekli bir görünüm kazanması sık bildirilen bir değişikliktir. Deride içe doğru bir çukurluk oluşması da uyarıcı kabul edilir. Rengin koyulaşması ve ısı artışı yine dikkat çekilen bulgular arasında bulunur. Deri üzerinde iyileşmeyen yara gelişmesi ileri bir bulgu olarak değerlendirilir. Meme derisinde damarların belirginleşmesi de aynı grupta yer alır.

Memenin tamamında ya da bir bölümünde ortaya çıkan şişme de aynı grupta değerlendirilir. Bu şişlik bazen elle bir sertlik hissedilmeden gelişir. İki meme arasında kısa sürede oluşan boyut farkını bu nedenle ayrıca sorguluyorum. Kişinin daha önce böyle bir fark tanımlamamış olması değerlendirmeyi öne çeker.

Deri değişikliklerini değerlendirirken kolları yukarı kaldırtarak bakarım. Bu duruşta çukurlaşma çok daha kolay seçilir. Ayna karşısında aynı bakışı hastalarıma da öğretiyorum. Deri bulgularının iyi huylu nedenleri de bulunur. Geçirilmiş iltihap ve önceki girişimler benzer görüntü yaratabilir. Bu nedenle bulgunun ne zaman başladığını sorgularım. Kısa sürede ortaya çıkan ve ilerleyen deri değişiklikleri gecikmeden incelenir. Deri bulgusunun memenin hangi bölümünde yer aldığını da not ederim. Aşağıdaki iki bölümde en sık sorulan deri bulgularını ayrı ayrı açıklıyorum.

Portakal Kabuğu Görünümü Neden Oluşur?

Portakal kabuğu görünümü, deri altındaki lenf akımının tıkanmasıyla oluşur. Meme derisinin altında ince bir lenf ağı bulunur. Bu ağ, dokudaki sıvıyı toplayarak koltuk altına taşır. Tümör hücreleri lenf kanallarını tıkadığında sıvı deri altında birikir. Biriken sıvı deriyi şişirirken, kıl köklerinin bulunduğu noktalar aynı yerde kalır. Ortaya çıkan görüntü portakal kabuğuna benzediği için bu adla anılır. Bulgu genellikle memenin alt bölümünde daha belirgin biçimde görülür. Görünümü iyi seçebilmek için bölgeye yandan ışık tutarak bakarım.

Bu görünüm her zaman tümöre bağlı değildir. Ağır iltihabi tablolarda da benzer bir görüntü ortaya çıkar. Ayrımı hızlı yapmak gerektiğini hastalarıma anlatıyorum. Kızarıklık ve ısı artışıyla birlikte hızla gelişen tabloyu ayrıca değerlendiririm. Antibiyotik tedavisine yanıt vermeyen kızarıklık uyarıcı sayılır. Bu durumda deriden de örnek alınması gündeme gelir. Bu bulgunun ortaya çıkış hızı, ayrımda en çok işe yarayan ölçütlerden biri olarak öne çıkar. Günler içinde yerleşen tabloyu aylar içinde yerleşenden ayırırım. Bulgunun süresini ve gidişini kaydederek karar veriyorum.

Deride Çukurlaşma ve Kızarıklık Ne Gösterir?

Deride çukurlaşma, tümörün deriyi içeriye çeken bağlara ulaştığını gösterir. Meme dokusunu deriye bağlayan ince bağlar bulunur. Tümör bu bağları kısaltarak deriyi içeri doğru çeker. Ortaya çıkan çukurluk çoğunlukla belirli bir kol duruşunda belirginleşir. Bu nedenle muayenede kolları farklı konumlara aldırırım. Çukurlaşmanın yeri, tümörün yerleşimi hakkında bilgi verir. Bu bulguyu hastalarıma ayna karşısında nasıl arayacaklarını da gösteriyorum.

Kızarıklık ise iltihabi süreçlerde daha sık görülen bir bulgudur. Emzirme döneminde ortaya çıkan kızarıklık genellikle iltihaba bağlıdır. Emzirme dönemi dışında ve ateşsiz seyreden kızarıklık daha dikkatli incelenir. Kızarıklığın sınırının giderek genişlemesi uyarıcı kabul edilir. Deri ödemi ve sertleşme eşlik ediyorsa değerlendirme hızlandırılır. Bu bulguların hepsini muayenede birlikte ele alıyorum. Bulgu yalnız bir tanesiyle sınırlıysa izlem seçeneği de düşünülebilir. Önceki muayene kayıtlarını da bu kararın parçası sayarım. Kararı hastanın yaşı ve öyküsüyle birlikte veriyorum.

Meme Başındaki Değişiklikler Hangi Anlama Gelir?

Meme başındaki değişiklikler, kanalları ve meme başı derisini ilgilendiren bir sürecin varlığı anlamına gelir. Meme başının içe doğru çekilmesi bu değişikliklerin başında gelir. Meme başı çekilmesi doğuştan geliyorsa ve yıllardır değişmiyorsa iyi huylu kabul edilir. Erişkin yaşta yeni başlayan, tek taraflı ve giderek artan çekilme ise farklı değerlendirilir. Meme başının yassılaşması ve yönünün değişmesi de aynı grupta yer alır. Meme başı derisinde kabuklanma ve soyulma görülebilir. Bu değişiklik kaşıntı ve yanma hissiyle birlikte ortaya çıkabilir.

Kabuklanma ve kaşıntıyla seyreden değişiklik egzamaya benzer bir görüntü verir. Bu görüntü uygulanan kremlere yanıt vermiyorsa ayrıca incelenir. Değişikliğin tek memeyle sınırlı olması dikkat çekici bir özelliktir. Renkli halkanın sınırlarında düzensizlik de değerlendirmeye girer. Meme başında ortaya çıkan yara uzun süre iyileşmiyorsa örnekleme gerekir. Bu bulguların ortaya çıkış sırasını hastadan ayrıntılı biçimde öğrenirim. Eski fotoğraflar karşılaştırma için çoğu zaman yardımcı olur. Meme başı bulgularının çoğu iyi huylu nedenlere bağlı olarak ortaya çıkar. Buna karşın tek taraflı ve ilerleyici bulguları ayrı bir başlıkta değerlendiririm. Yine de ayrımı muayeneyle sınırlı tutmuyorum. Değerlendirmeyi karşı memeyle karşılaştırarak tamamlıyorum.

Meme Başı Akıntısı Ne Zaman Uyarıcı Sayılır?

Meme başı akıntısı, belirli özellikler taşıdığında uyarıcı sayılır. Kendiliğinden gelen, yani sıkmadan ortaya çıkan akıntı ilk sırada değerlendirilir. Tek memeden ve tek bir kanaldan gelmesi de dikkat çeken bir özelliktir. Akıntının kanlı ya da pembe renkli olması ayrıca önem taşır. Berrak ve su gibi akıntı da değerlendirme dışında bırakılmaz. Akıntıya ele gelen bir sertlik eşlik ediyorsa inceleme derinleşir. İleri yaşta ortaya çıkan akıntı daha dikkatli ele alınır. Akıntıyla birlikte meme başında çekilme varsa değerlendirme hızlandırılır.

Süt beyazı renkli ve iki taraflı akıntı ise çoğunlukla hormonal nedenlere bağlıdır. Bu tip akıntı gebelik ve emzirme dönemi dışında da görülebilir. Kullanılan bazı ilaçlar aynı biçimde akıntıya yol açar. Yeşilimsi ve koyu renkli akıntı genellikle kanal genişlemesiyle ilişkilidir. Akıntının rengini ve geldiği kanal sayısını muayenede belirlerim. Gerekli görürsem akıntıdan örnek alınmasını isterim. Görüntüleme incelemesini de aynı değerlendirmeye eklerim. İç giysi üzerinde iz kalıp kalmadığını da ayrıca sorarım. Bu ayrıntı, akıntının kendiliğinden gelip gelmediğini anlamamı sağlar. Akıntının süresini ve sıklığını hastadan not almasını istiyorum.

Koltuk Altındaki Şişlik Neden Önemlidir?

Koltuk altındaki şişlik, meme dokusunun lenf akımının bu bölgeye yönelmesi nedeniyle önemlidir. Memeden çıkan lenf sıvısı ilk olarak koltuk altındaki bezlerde toplanır. Bu nedenle hastalık ilk sıçramasını çoğunlukla bu bölgeye yapar. Şişliğin sert, ağrısız ve hareketsiz olması dikkat çeken bir özelliktir. Birden çok bezin birbirine yapışık biçimde ele gelmesi de değerlendirilir. Şişlik bazen memede hiçbir bulgu yokken ilk işaret olarak ortaya çıkar. Bu durumda meme dokusu ayrıntılı biçimde yeniden incelenir. Gerekli görürsem incelemeye manyetik rezonans görüntülemesini de eklerim.

Koltuk altındaki her şişlik hastalıkla ilişkili değildir. Kol ve elde geçirilen enfeksiyonlar lenf bezlerini büyütür. Aşı sonrası dönemde de geçici büyüme görülebilir. Bu büyümeler genellikle ağrılı, yumuşak ve hareketlidir. Birkaç hafta içinde kendiliğinden gerilemeleri beklenir. Gerilemeyen şişlikleri görüntülemeyle değerlendiririm. Gerekli durumlarda bezden örnek alınmasını isterim. Örnekleme kararını görüntüleme bulgusuyla birlikte veririm. Köprücük kemiği üzerindeki ve altındaki bölgeleri de aynı sırayla incelerim. Muayeneyi iki tarafta karşılaştırmalı biçimde tamamlarım. Koltuk altını her meme muayenesinin ayrılmaz parçası sayıyorum.

Meme Ağrısı Kanser Belirtisi Olabilir mi?

Meme ağrısı tek başına kanser belirtisi olarak kabul edilmez. Ağrı, meme yakınmaları arasında en sık duyduğum başlıktır. Buna karşın ağrının arkasında çoğunlukla iyi huylu nedenler bulunur. Adet döngüsüyle ilişkili ağrı iki memede birden ve dönemsel olarak ortaya çıkar. Kanserle ilişkili kitleler ise çoğunlukla ağrı yaratmaz. Bu nedenle ağrının bulunması yanıltıcı bir güven duygusu yaratabilir. Ağrısız bulguların da aynı ciddiyetle ele alınması gerekir.

Ağrının kendisi değil, özellikleri değerlendirmeye girer. Tek bir noktada yerleşmiş, sürekli ve giderek artan ağrı daha dikkatli incelenir. Ağrıya ele gelen bir sertlik ya da deri değişikliği eşlik ediyorsa değerlendirme hızlandırılır. Gece uykudan uyandıran ağrı da ayrıca sorgulanır. Kanser memede ağrı yapar mı başlığı bu soruyu ayrıntılı biçimde ele alır. Ağrının niteliğini hastadan kendi sözleriyle anlatmasını isterim. Ağrıyı hafife almamayı, ancak abartmamayı da öneriyorum. Yakınmanın günlük yaşamı ne ölçüde etkilediğini ayrıca kaydederim. Ağrının hangi saatlerde arttığını ve neyle hafiflediğini de öğrenirim. Değerlendirmeyi muayene ve görüntülemeyle tamamlıyorum.

Hangi Belirtiler İleri Dönemde Ortaya Çıkar?

Belirtilerin bir bölümü ancak ileri dönemde ortaya çıkar. Meme derisinde iyileşmeyen yara bu bulguların başında gelir. Memenin belirgin biçimde şekil değiştirmesi de geç dönem bulgusudur. Kolun tamamında gelişen şişlik lenf akımının bozulduğunu gösterir. Koltuk altındaki bezlerin birbirine ve çevre dokuya yapışması yine ileri bir bulgudur. Göğüs duvarına yapışan tümörlerde hareket kısıtlılığı ortaya çıkabilir. Kolun omuzdan kaldırılmasında zorlanma da bu tabloya eşlik eder.

Hastalığın uzak organlara ulaştığı durumlarda bulgular memeden bağımsız hale gelir. Sürekli ve dinlenmeyle geçmeyen kemik ağrısı bu grupta yer alır. Nefes darlığı ve inatçı öksürük de aynı başlıkta değerlendirilir. İstem dışı kilo kaybı ve sürekli yorgunluk ayrıca sorgulanır. Bu bulguların hepsi başka hastalıklarda da görülür. Bu nedenle tek bir bulguya bakarak sonuca gitmiyorum. Yakınmanın süresi ve eşlik eden bulgular değerlendirmeyi yönlendirir. Bulguların bir arada bulunması değerlendirmeyi hızlandırır. Geçmiş tedavi öyküsünü de aynı değerlendirmeye katarım. Hastalarımın çoğu bu bulguları duyduğunda kaygılanır, oysa bunlar seyrek karşılaşılan tablolardır. Erken dönemde başvurunun bu tabloyu büyük ölçüde önlediğini vurguluyorum.

Belirti Fark Edildiğinde Hangi Adımlar İzlenir?

Belirti fark edildiğinde izlenecek adımlar belirli bir sıra içinde ilerler. İlk adım bulguyu not etmek ve ne zaman fark edildiğini yazmaktır. İkinci adım gecikmeden bir hekime başvurmaktır. Muayenede önce öykü alınır ve iki meme karşılaştırmalı olarak değerlendirilir. Ardından yaşa ve bulguya uygun görüntüleme istenir. Görüntülemede şüpheli bir odak saptanırsa doku örneği alınır. Örnekleme yöntemi, odağın yerleşimine ve boyutuna göre seçilir. Meme kanseri nasıl teşhis edilir başlığı bu basamakları ayrıntılı biçimde anlatır.

Bulgunun kendiliğinden geçmesini beklemek doğru bir yaklaşım değildir. Adet döngüsüyle ilişkili olduğu düşünülen bulgularda kısa bir izlem uygun olabilir. Bu izlem süresini hekimin belirlemesi gerekir. Kendi kendine karar verip aylarca beklemeyi doğru bulmuyorum. Başvuru sırasında önceki görüntüleme kayıtlarının getirilmesini isterim. Karşılaştırma, kararı belirgin biçimde kolaylaştırır. Eski görüntüleri getiremeyen hastalar için kayıtları kurumdan istemeyi deneriz. Sonuçlar çıkana kadar geçen süreyi de hastayla birlikte planlıyorum. Bekleme döneminde ortaya çıkan yeni bulguları hemen bildirmenizi isterim. Sonuçların hangi tarihte çıkacağını da baştan söylerim. Doku örneği kanseri doğrularsa gündeme gelen cerrahi seçeneklerden birini mastektomi ameliyatı sayfasında ele aldım. Sürecin her adımını anlaşılır bir dille anlatmayı görevimin parçası sayıyorum.