Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Memedeki Kireçlenmenin Biçimi Neden Önemlidir?

Memede kireçlenmenin anlamını biçimi ve dağılımı belirler. Sınıflamayı, kümelenmenin önemini ve biyopsi öncesi işaretlemeyi anlattım.

Mamografi raporunda kireçlenme görenler bana bu bulgunun ne anlama geldiğini sorar. Kireçlenmenin taşıdığı anlamı sayısı değil, biçimi ve dağılımı belirler. İri, yuvarlak ve dağınık odaklar çoğunlukla iyi huylu süreçlere bağlıdır. İnce, düzensiz ve küçük bir alanda kümelenmiş odaklar ise ayrıntılı araştırılır. Bu yazıda kireçlenmenin nasıl sınıflandırıldığını, kümelenmenin neden önemsendiğini ve biyopsi öncesi işaretlemenin nasıl yapıldığını anlatıyorum.

Meme Kireçlenmeleri Mamografide Nasıl Sınıflandırılır?

Meme kireçlenmeleri mamografide biçimlerine, büyüklüklerine ve dağılımlarına göre sınıflandırılır. İlk ayrım iri ve ince odaklar arasında yapılır. İri odaklar damar duvarında, deride ya da eski bir iyileşme alanında görülür. Bu odaklar için ek inceleme çoğunlukla istenmez. İnce odaklar ise süt kanallarının içinde birikir. Dağılım da aynı ölçüde değerlendirilir. Meme dokusuna yayılmış odaklar iyi huylu değişikliklerle uyuşur. Tek bir kanal boyunca dizilmiş odaklar daha dikkatli okunur. Memede kalsifikasyon sayfasında bu sınıflamayı ayrıntılı biçimde anlattım.

Kireçlenmenin Kümelenmiş Olması Neden Ayrıca Değerlendirilir?

Kireçlenmenin kümelenmiş olması, odakların tek bir bölgede toplandığını gösterdiği için ayrıca değerlendirilir. Kümelenme, küçük bir alanda birkaç odağın yan yana dizilmesiyle tanımlanır. Bu toplanma çoğunlukla tek bir kanal sistemini işaret eder. Kanal içindeki hücre çoğalması geride kireçlenme bırakır. Bırakılan bu iz mamografide kümeleşmiş görünür. Kümenin biçimi ayrıca incelenir. Yuvarlak ve birbirine benzeyen odaklar daha güven verir. Birbirinden farklı biçimlerde ve dallanmış görünen odaklar ise örnekleme gerektirir. Bu ayrım için büyütülmüş ek çekimler alınır.

Kireçlenme Odağı Biyopsi Öncesinde Nasıl İşaretlenir?

Kireçlenme odağı biyopsi öncesinde ince bir tel ya da işaret maddesiyle yerinde belirlenir. İşaretleme, ultrasonda görülmeyen odakların bulunmasını sağlar. İşlem mamografi eşliğinde ve bilgisayarlı konum hesabıyla yapılır. Kişi oturur ya da yan yatar konumda hazırlanır. Deri uyuşturulduktan sonra ince bir iğne odağa yönlendirilir. İğnenin ucu doğru noktaya geldiğinde işaret bırakılır. Çıkarılan doku aynı seansta yeniden görüntülenir. Görüntüde kireçlenme odağı seçiliyorsa doğru alan alınmış sayılır. Odak görülmezse örnekleme aynı seansta yinelenir.

Memeye Alınan Darbeden Sonra Kireçlenme Gelişebilir mi?

Memeye alınan darbeden sonra iyileşen dokuda kireçlenme gelişebilir. Darbe bölgesinde yağ dokusu zedelenir. Zedelenen hücreler zamanla küçük odaklar bırakır. Bu odaklar çoğunlukla iri ve yuvarlak görünür. Kimi kişide ortası boş bir halka biçiminde izlenir. Bu görünüm iyi huylu bir iyileşme izini düşündürür. Yine de geçmişte alınan darbenin rapora yazılmasını isterim. Geçmiş bilgisi olmadan aynı odak yeni bir bulgu sanılır. Ameliyat geçirilen memede de benzer iyileşme odakları oluşur.

Kireçlenmenin Mamografide Artması İzlemi Nasıl Değiştirir?

Kireçlenmenin mamografide artması, izlem aralığının kısaltılmasına yol açar. Artışın anlamı odakların biçimine göre okunur. İri ve dağınık odakların çoğalması çoğunlukla yaşla gelen bir değişikliktir. İnce odakların tek bir bölgede çoğalması ise ayrıntılı incelenir. Bu durumda büyütülmüş çekimler alınır. Yeni odaklar eski filmlerle karşılaştırılır. Karşılaştırma yapılmadan artış kararı verilmez. Artış sürüyorsa örnekleme gündeme gelir. Kitlenin iyi huylu olduğu nasıl anlaşılır yazısında bu ölçütleri de anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Kireçlenmenin biçimi rapora nasıl yazılır?
Radyoloji uzmanı odakları biçimlerine göre tanımlayarak rapora aktarır. Yuvarlak, halka biçimli, kaba ya da dallanmış gibi tanımlar kullanılır. Bu tanımlar sonraki kararın dayanağını oluşturur.
Kum tanesi gibi tarif edilen kireçlenme ne anlatır?
Kum tanesine benzetilen odaklar çok küçük ve ince yapılıdır. Bu tanım odakların süt kanalı içinde biriktiğini düşündürür. Dağılımı yaygınsa iyi huylu, bir bölgede toplanmışsa ayrıntılı değerlendirilir.
Kireçlenme odağı ultrasonda neden görülmez?
Ultrason ses dalgasıyla çalışır ve çok küçük kireç odaklarını ayırt edemez. Bu odaklar ancak röntgen ışını kullanan mamografide seçilir. Odağın çevresinde kitle varsa ultrason o kitleyi gösterir.
İşaretleme teli yerleştirilmesi ağrılı mıdır?
İşaretleme öncesinde deri uyuşturulur ve ince bir iğne kullanılır. Kişilerin çoğu bası duyusu tanımlar, keskin bir ağrı bildirmez. İşlem birkaç dakika sürer ve hemen ardından ameliyata geçilir.
Kireçlenme biyopsisinden sonra memede iz kalır mı?
İğneyle yapılan örneklemeden sonra deride birkaç milimetrelik bir giriş izi kalır. Bu iz zamanla soluklaşır ve çoğunlukla belirsizleşir. Doku içinde ise örnekleme alanını gösteren küçük bir işaret bırakılır.
Kireçlenme takibinde mamografi aralığı nasıl belirlenir?
Aralık, odakların biçimine ve raporda verilen değerlendirme kategorisine göre belirlenir. Kararsız kalınan odaklarda kontrol altı ay sonraya verilir. İki kontrolde değişmeyen odaklarda olağan tarama düzenine dönülür.
Süt kanalı içindeki kireçlenme ile deri kireçlenmesi ayrılabilir mi?
Bu ayrım farklı açılardan alınan ek çekimlerle yapılır. Deri üzerindeki odaklar açı değiştiğinde meme dokusundan ayrılır. Kanal içindeki odaklar ise her açıda doku içinde kalır.
Kireçlenme saptanan kişide meme MR gerekir mi?
Kireçlenme değerlendirmesinde ilk yöntem mamografidir ve MR bu bulguyu tek başına çözmez. MR yalnız yaygın hastalık kuşkusu ya da yüksek risk durumunda eklenir. Kararı bulgunun yaygınlığına ve kişinin geçmişine bakarak veriyorum.
Eski mamografilerin kireçlenme değerlendirmesindeki yeri nedir?
Eski filmler yeni odakların gerçekten yeni olup olmadığını gösterir. Yıllardır değişmeden duran bir odak güven verir. Bu nedenle önceki çekimlerin saklanmasını özellikle istiyorum.
Biyopsi sonrası kireçlenmenin tümü alınmış mı diye bakılır mı?
Örnekleme sonrasında alınan dokunun görüntüsü alınır ve odaklar sayılır. Hedeflenen alan tümüyle çıkarılmamışsa ek örnekleme planlanır. Kontrol mamografisi de bu amaçla birkaç ay sonra çekilir.
Memede travma sonrası oluşan kireçlenme diğerlerinden ayrılır mı?
Travma sonrası oluşan odaklar çoğunlukla iri ve halka biçimlidir. Bu görünüm iyileşen yağ dokusuyla uyuşur. Geçmişteki darbe bilgisi rapora yazıldığında ayrım belirgin biçimde kolaylaşır.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Breast Diseases
  2. PubMed — Benign breast disease
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Benign Breast Disease
  4. National Cancer Institute (NCI) — Breast Changes