Dış Meme Protezi ve Protez Sütyeni
Meme protezi ve protez sütyeni seçimini, çeşitlerini, bakımını ve günlük kullanımda dikkat edilecek ayrıntıları anlattım.
Meme protezi, alınan meme dokusunun yerini vücudun dışından dolduran yardımcı bir gereç olarak tanımlanır. Cerrahi sonrasında iki taraf arasında oluşan hacim farkı bu gereçle dengelenir. Meme cerrahisi uygulamamda hastalarımın bu konudaki sorularını ameliyattan önce yanıtlıyorum. Doğru seçilen bir protez, giysilerin oturmasını ve omuz dengesinin korunmasını sağlar. Bu sayfada protez çeşitlerini, uygun sütyenin nasıl seçildiğini ve günlük bakımın nasıl yapıldığını anlatıyorum.
Meme Protezi Nedir?
Meme protezi, dışarıdan takılan ve meme biçimini taklit eden yumuşak bir dolgu olarak kullanılır. Bu gereç vücudun içine yerleştirilmez ve cildin üzerinde taşınır. Genellikle silikon ya da yumuşak elyaf dolgudan hazırlanır. Yüzeyi ten dokusuna yakın bir yumuşaklık taşır ve vücut ısısını kısa sürede alır. Arka yüzü göğüs duvarının eğimine uyacak biçimde şekillendirilir. Ön yüzü ise doğal meme görünümünü karşılayacak kıvrımı içerir. Ağırlığı, alınan doku kütlesine yakın olacak biçimde seçilir. Bu ağırlık benzerliği duruş dengesinin korunması açısından belirleyici olur. Ürün, cepli bir sütyenin içine yerleştirilerek taşınır. Bazı kişilerde ise doğrudan cilde yapışan modeller tercih edilir.
Dış protez ile vücut içine yerleştirilen onarım gereçleri birbirinden tümüyle ayrılır. Dış protez kullanımı ek bir cerrahi girişim gerektirmez. Bu yönüyle ameliyat sonrası dönemde hızlı bir çözüm sunar. Memenin alınması sonrasında hastalarımın büyük bölümü ilk aşamada bu yolu seçer. Karar daha sonra her zaman gözden geçirilebilir. Protez kullanan kişi, ilerleyen yıllarda onarım seçeneğine de yönelebilir. Bu esneklik, karar aşamasındaki baskıyı belirgin biçimde azaltır. Seçimin geri dönüşü bulunduğunu hastalarıma ilk görüşmede anlatıyorum. Acele edilmeden verilen kararın daha kalıcı olduğunu görüyorum.
Dış Meme Protezi Neden Kullanılır?
Meme protezi, yalnızca görünümü tamamlamak için değil, vücut dengesini korumak için de kullanılır. Tek taraflı girişim sonrasında gövdenin bir yanı diğerine göre hafif kalır. Bu ağırlık farkı omurga üzerinde eşit olmayan bir yük oluşturur. Zamanla omuz düşmesi, boyun gerginliği ve sırt ağrısı ortaya çıkabilir. Protez, eksilen ağırlığı yerine koyarak bu yükü dengeler. Giysilerin gövdeye düzgün oturmasını da sağlar. Sütyen askısının omuza gömülmesi böylece önlenir. Kişinin aynada gördüğü görüntüyle barışması ruhsal açıdan da destek verir. Toplum içinde rahat hareket etmek günlük yaşamın sürekliliğini kolaylaştırır. Bu katkıyı günlük uygulamamda sıklıkla gözlüyorum.
Protez kullanımı ayrıca ameliyat bölgesinin izlenmesini engellemez. Cilt üzerinde taşındığı için göğüs duvarı muayenesi her zamanki gibi yapılır. Görüntüleme tetkiklerinde de bir güçlük oluşturmaz. Bu özellik, izlem sürecinde ayrı bir kolaylık sağlar. Kişi protezi istediği anda çıkarabilir ve yeniden takabilir. Evde geçirilen saatlerde çıkarılması rahatlık verir. Hava sıcaklığına göre farklı model kullanmak da mümkündür. Bu seçenek zenginliğini hastalarıma ayrıntılı biçimde aktarıyorum. Kişinin yaşam düzenine uyan çözümün kalıcı olduğunu düşünüyorum.
Protez Kullanmak Duruş Bozukluğunu Önler mi?
Protez kullanmak, iki taraf arasındaki ağırlık farkını dengeleyerek duruş bozukluğunun önüne geçer. Gövdenin bir yanındaki eksilme, kişiyi farkında olmadan o tarafa doğru eğilmeye yöneltir. Bu eğilim uzun sürerse omurga çevresindeki kaslarda gerginlik oluşur. Gerginlik boyun ve sırt bölgesinde süreğen ağrıya dönüşebilir. Kürek kemiğinin konumu da zamanla değişir. Ağırlığı yerine koyan bir protez bu zinciri başlangıçta durdurur. Etkinin belirgin olabilmesi için protezin uygun ağırlıkta seçilmesi gerekir. Çok hafif bir protez dengeyi sağlamakta yetersiz kalır. Aşırı ağır bir seçim ise omuz askısını fazla zorlar. Doğru ağırlığın belirlenmesi bu nedenle ölçümle yapılır.
Duruş dengesini korumak için protez tek başına yeterli sayılmaz. Sırt ve omuz kaslarını güçlendiren düzenli çalışmalar da programa eklenir. Kürek kemiklerini geriye alan basit hareketler günde birkaç kez yapılır. Bilgisayar başında geçirilen sürenin ara vermeden uzamaması gerekir. Yüksek topuklu ayakkabıdan kaçınmak omurga yükünü azaltır. Uyku sırasında ince bir yastıkla desteklenen omuz daha rahat kalır. Bu önerileri protez kullanımıyla birlikte veriyorum. İkisinin birlikte uygulanması sonucu belirgin biçimde iyileştirir. Duruşla ilgili şikâyetlerin çoğunun bu yolla gerilediğini gözlüyorum.
Meme Protezi Çeşitleri Nelerdir?
Meme protezi çeşitleri, kullanım dönemine ve göğüs duvarının biçimine göre ayrılır. İlk grubu yumuşak elyaf dolgulu hafif modeller oluşturur. Bu modeller ameliyattan hemen sonraki haftalarda kullanılır. İkinci grubu silikon dolgulu kalıcı modeller oluşturur. Silikon modeller doku ağırlığını daha iyi karşılar. Üçüncü grup, cilde yapışan ve sütyen cebine gerek duymayan modellerden oluşur. Dördüncü grup ise kısmi dolgu ürünlerini kapsar. Kısmi dolgular, memenin bir bölümünün alındığı durumlarda boşluğu tamamlar. Her grubun kendine göre üstün ve zayıf yanları bulunur. Seçim, kişinin günlük yaşamına ve cilt durumuna göre yapılır.
Modellerin biçimi de birbirinden ayrılır. Damla biçimli modeller memenin doğal eğimini karşılar. Üçgen ve oval biçimler farklı göğüs kafesi yapılarına uyum sağlar. Koltuk altına doğru uzanan uzantılı modeller, o bölgedeki çukurluğu da doldurur. Yüzeyde bulunan ince kanallar terlemeyi azaltan modellerde yer alır. Hafifletilmiş silikon modeller sıcak aylarda daha rahat taşınır. Yüzme için ayrı üretilen su geçirmez modeller de bulunur. Seçenekleri hastalarıma tek tek açıklıyorum. Kişinin denemeden karar vermemesini özellikle öneriyorum. Ürünlerin denenmesi için ayrılan zamanın kısa tutulmaması gerekir. Farklı modellerin aynı gün içinde karşılaştırılması seçimi kolaylaştırır. Yanında bir yakınının bulunması karar aşamasını rahatlatır.
Geçici Protez Hangi Dönemde Takılır?
Geçici protez, ameliyattan sonraki ilk haftalarda, yara hattı henüz duyarlıyken takılır. Bu ürünler pamuk ya da yumuşak elyaf dolgudan hazırlanır. Ağırlıkları çok azdır ve dikiş hattına baskı yapmaz. Yüzeyleri yumuşak olduğu için ciltte tahriş oluşturmaz. İçleri açılarak dolgu miktarı azaltılabilir ya da artırılabilir. Bu ayar olanağı, ödemin değiştiği dönemde kolaylık sağlar. Geçici ürünler genellikle hafif ve dikişsiz bir sütyenle birlikte kullanılır. Kullanım süresi çoğu kişide birkaç haftayı bulur. Yara tümüyle kapandıktan sonra kalıcı modele geçilir. Bu geçişin zamanını muayene bulgusuna göre belirliyorum.
Geçici dönemde kullanılan ürünlerin yıkanabilir olması ayrı bir kolaylık sunar. Günlük değişim, cildin kuru kalmasını sağlar. Dren bölgesine temas eden kenarların yumuşak olması gerekir. Sütyen içindeki cebin dikiş hattına denk gelmemesi önemsenir. Hastalarıma bu dönemde önden düğmeli ya da fermuarlı iç giyim öneriyorum. Baştan geçirilen modeller omuz hareketini zorlar. Geçici ürünün ameliyattan önce hazırlanması taburculuğu kolaylaştırır. Hastane çıkışında hazır bulunan bir ürün ilk günü rahatlatır. Bu hazırlığı ameliyat öncesi görüşmede planlıyorum. Önceden hazırlanan bir ürün, ilk günlerdeki kaygıyı belirgin biçimde azaltır. Geçici dönemin kısa sürdüğünü hastalarıma ayrıca belirtiyorum.
Silikon Protez Kimlere Uygundur?
Silikon protez, yara iyileşmesi tamamlanmış ve cildi duyarlılığını yitirmiş kişilere uygundur. Bu modellerin ağırlığı doğal meme dokusuna yakın seçilir. Ağırlık benzerliği duruş dengesini daha iyi korur. Dış yüzeyi ince bir zarla kaplanır ve yumuşak dokunuş verir. Vücut ısısını alarak cilde yakın bir sıcaklığa ulaşır. Bu özellik gün boyu taşımayı kolaylaştırır. Işın tedavisi süren kişilerde geçiş biraz daha ertelenir. Işınlanan cilt kuruduğu ve inceldiği için baskıya karşı duyarlı kalır. Bu dönemde hafif elyaf modellerin sürdürülmesini öneriyorum. Cilt toparlandıktan sonra silikon modele geçilir.
Silikon modeller arasında da ağırlık farkları bulunur. Hafifletilmiş modeller omurga sorunu olan kişilerde tercih edilir. Standart ağırlıktaki modeller iri göğüs yapısında daha iyi denge kurar. Cilde yapışan modeller ince askılı giysi kullanan kişilere kolaylık sağlar. Yapışkanlı modellerin kullanımı için cildin sağlam olması gerekir. Açık yara, kızarıklık ya da kaşıntı varsa bu modeller ertelenir. Ter bezlerinin yoğun çalıştığı kişilerde yapışma süresi kısalır. Seçimi kişinin cilt yapısına göre birlikte yapıyoruz. Denemeden sonra verilen kararın daha isabetli olduğunu görüyorum.
Protez Kullanımına Ne Zaman Başlanır?
Protez kullanımına, ameliyat bölgesindeki hassasiyet azaldıktan sonra başlanır. İlk günlerde hafif dolgulu ürünler serbest bırakılır. Ağırlıklı modeller ise yara hattı kapanana kadar ertelenir. Dren bulunduğu sürece sütyen cebinin bu bölgeye baskı yapmaması gerekir. Dikişler alındıktan sonra kullanım süresi kademeli olarak uzatılır. İlk günlerde birkaç saatlik kullanım yeterli görülür. Cilt alıştıkça süre gün boyuna çıkarılır. Kızarıklık ya da batma hissi ortaya çıkarsa kullanım kısa süre durdurulur. Bu belirtiler genellikle uygun olmayan bedenden kaynaklanır. Bedenin yeniden ölçülmesi çoğu şikâyeti giderir.
Işın tedavisi planlanan kişilerde takvim ayrıca düzenlenir. Tedavi süresince ışınlanan cilt daha duyarlı kalır. Bu dönemde yalnızca hafif ve dikişsiz ürünler önerilir. Tedavi bittikten sonra cildin toparlanması için birkaç hafta beklenir. Ödemin gerilemesi de bekleme süresini etkiler. Erken alınan bir protez birkaç ay sonra beden olarak uymayabilir. Bu nedenle kalıcı seçim için acele edilmemesi gerekir. Hastalarıma ölçümü ödem tümüyle çözüldükten sonra yaptırmalarını öneriyorum. Doğru zamanda alınan ürün yıllarca rahat kullanılır.
Protez Sütyeni Nasıl Seçilir?
Protez sütyeni, protezi yerinde tutan cepli yapısı ve geniş askıları ile seçilir. Cep bölümü protezin kaymasını önler ve gün boyu konumunu korur. Askıların geniş olması omuzdaki baskıyı dağıtır. Alt bant kısmının sıkı ama boğmayan bir destek vermesi gerekir. Kupaların üst kenarının göğüs duvarını tam örtmesi istenir. Dikişsiz ve pamuklu kumaşlar ciltte tahrişi önler. Telli modeller yara hattına baskı yaptığı için erken dönemde uygun görülmez. Önden kapanan modeller omuz hareketi kısıtlı olan kişilere kolaylık sağlar. Koltuk altı bölümünün yüksek kesilmiş olması yan taşmayı engeller. Sırt bandının geniş olması dengeyi artırır.
Renk ve model seçiminde kişinin beğenisi öne alınır. Günlük kullanım için pamuklu, özel günler için dantelli modeller bulunur. Spor için ayrı üretilen destekli modeller de tercih edilir. Yüzme kıyafetlerinin cepli olanları havuz kullanımını kolaylaştırır. Sütyenlerin en az üç adet bulundurulması yıkama düzenini rahatlatır. Elde yıkanan ürünlerin ömrü daha uzun olur. Kurutma makinesinin kumaş esnekliğini bozduğunu belirtmem gerekir. Bu ayrıntıları hastalarıma yazılı olarak veriyorum. Uygun iç giyimin protez kadar belirleyici olduğunu düşünüyorum. Sütyen seçiminde acele edilmemesi sonraki sorunların çoğunu önler. Denemenin oturur ve ayakta duruşta ayrı ayrı yapılması gerekir.
Sütyen Bedeni Nasıl Belirlenir?
Sütyen bedeni, göğüs altı çevresi ile göğüs üstü çevresinin birlikte ölçülmesiyle belirlenir. Ölçüm ayakta ve dik duruşta yapılır. Mezuranın gövdeye paralel durması gerekir. Göğüs altı ölçüsü bant bedenini verir. İki ölçü arasındaki fark ise kupa bedenini gösterir. Ölçümün sağlam meme üzerinden alınması doğru sonuç sağlar. Ödem tümüyle çözülmeden alınan ölçü yanıltıcı olabilir. Bu nedenle ölçümü uygun zamanda tekrarlıyorum. Kilo değişimlerinden sonra ölçümün yenilenmesi gerekir. Yılda bir kez kontrol ölçüsü alınması uygun görülür.
Protez bedeni de sütyen bedeniyle birlikte değerlendirilir. Protezin kupayı tam doldurması ve kenarlarından taşmaması istenir. Üst kenarda oluşan boşluk, bedenin büyük geldiğini gösterir. Kenarlardan taşma ise küçük bedeni işaret eder. Sağlam memenin biçimiyle uyum da gözden geçirilir. Deneme sırasında giysinin üzerinden bakılması gerçekçi sonuç verir. Kollar yukarı kaldırıldığında protezin yerinde kalması beklenir. Öne eğilme sırasında kayma olmaması da denetlenir. Bu denemelerin sabırla yapılmasını hastalarıma öneriyorum. Ölçüm sonucunun bir yere not edilmesi sonraki alışverişleri kolaylaştırır. Bedenin zaman içinde değişebileceğini de belirtmem gerekir.
Protezin Bakımı Nasıl Yapılır?
Protezin bakımı, günlük temizlik ve uygun saklama ile yapılır. Silikon modeller her gün ılık su ve yumuşak sabunla yıkanır. Sert fırça ve aşındırıcı temizleyiciler yüzeyi bozar. Yıkamadan sonra ürünün yumuşak bir bezle kurulanması gerekir. Doğrudan güneş altında ya da kalorifer üzerinde kurutulmaz. Kuruduktan sonra kendi kutusunda saklanması biçimini korur. Kutunun içindeki kalıp, ürünün eğimini bozulmadan tutar. Keskin nesnelerden ve evcil hayvan tırnaklarından uzak tutulması önemsenir. Yüzeyde oluşan küçük bir yırtık ürünün ömrünü kısaltır. Bu ayrıntıları hastalarıma ilk kullanımda anlatıyorum.
Elyaf dolgulu ürünler makinede yıkanabilir özellikte üretilir. Bu ürünlerin file torba içinde yıkanması biçimini korur. Yapışkanlı modellerin yapışkan yüzeyi ayrı bir özenle temizlenir. Yüzeyin kurulanmadan kapatılması yapışma gücünü azaltır. Koruyucu filmin her kullanımdan sonra geri yerleştirilmesi gerekir. Ürünlerin ömrü kullanım sıklığına göre değişir. Biçimini yitiren, sertleşen ya da rengi değişen ürün yenilenir. Yenileme zamanını izlem görüşmelerinde birlikte değerlendiriyoruz. Düzenli bakımın kullanım süresini belirgin biçimde uzattığını görüyorum.
Protez Kullanımında Hangi Sorunlarla Karşılaşılır?
Protez kullanımında en sık karşılaşılan sorun, sıcak havalarda ortaya çıkan terlemedir. Ürünle cilt arasında kalan nem kaşıntıya yol açabilir. Pamuklu bir ara astar bu sorunu belirgin biçimde azaltır. Yüzeyinde hava kanalı bulunan modeller de rahatlama sağlar. İkinci sık sorun protezin gün içinde kaymasıdır. Kayma genellikle sütyen bedeninin bol gelmesinden kaynaklanır. Bedenin yeniden ölçülmesi çoğu kişide sorunu çözer. Üçüncü sorun cildin kızarması ve tahriş olmasıdır. Işın tedavisi görmüş ciltte bu duyarlılık daha uzun sürer. Nemlendirici kullanımı ve kısa süreli molalar cildi rahatlatır.
Bazı kişilerde omuzda çizgi izi ve gerginlik gelişir. Askı genişliğinin artırılması bu izi önler. Ağırlığı hafifletilmiş bir modele geçmek de yük azaltır. Koltuk altında sürtünme oluşan kişilerde kenarı yumuşak modeller seçilir. Kolda şişlik bulunan kişilerde sütyenin sıkı olmaması gerekir. Sıkı bant lenf akışını zorlaştırır. Bu grupta omuz ve kol çalışmalarının sürdürülmesi ayrı önem taşır. Hareket programını kol egzersizleri ve rehabilitasyon sayfasında ayrıntılı anlattım. Sorunların çoğunun küçük düzeltmelerle çözüldüğünü belirtmem gerekir.
Meme Onarımı ile Dış Protez Arasında Karar Nasıl Verilir?
Meme onarımı ile dış protez arasındaki karar, kişinin beklentisi ve genel sağlık durumu birlikte gözetilerek verilir. Dış protez ek bir girişim gerektirmez ve hemen kullanılabilir. Onarım ise vücudun kendi dokusu ya da içe yerleştirilen gereçlerle yapılır. İki yolun da kendine göre üstün yanları bulunur. Ek hastalığı olan kişilerde dış protez daha uygun bir başlangıç sunar. Sigara kullanan kişilerde doku iyileşmesi zorlaştığı için karar ayrıca değerlendirilir. Işın tedavisi planı da bu seçimi doğrudan etkiler. Kişinin günlük yaşamı ve mesleği karara katılır. Aktif spor yapan kişilerde beklentiler ayrıntılı konuşulur. Karar hiçbir hastada acele verilmez.
Dış protezle geçirilen bir dönemin ardından onarıma yönelmek de mümkündür. Bu sıralama, kişinin seçeneği yaşayarak değerlendirmesini sağlar. Onarım seçeneklerinin ayrıntılarını meme onarımı seçenekleri sayfasında açıkladım. Görüşmelerde iki yolun günlük yaşama etkisini karşılaştırmalı anlatıyorum. Kişinin sorularını yazılı getirmesini yararlı buluyorum. Yakınlarının görüşünün belirleyici olmaması gerekir. Kararın kişinin kendi beklentisine dayanması sonucu güçlendirir. Kararın kişi tarafından benimsenmesi sürecin bütününü kolaylaştırır. Bu nedenle karar sürecine yeterli zaman ayırıyorum.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma: · Son güncelleme:
Sık sorulan sorular
Protezi ameliyattan kaç gün sonra kullanmaya başlayabilirim?
Işın tedavisi sırasında dış protez kullanılır mı?
Denize ve havuza girerken protez takılır mı?
Bir protez ortalama ne kadar dayanır?
Protezin ağırlığı neye göre belirlenir?
Gece uyurken protezi çıkarmam gerekir mi?
Protez sütyeni ile sıradan sütyen arasında ne fark bulunur?
Tek taraflı ameliyat sonrasında simetri nasıl sağlanır?
Meme koruyucu cerrahi sonrasında da protez kullanılır mı?
Protez cilde zarar verir mi?
Yazın terleme sorununu nasıl azaltabilirim?
Protez kayarsa ne yapmam gerekir?
Spor yaparken hangi protez uygun görülür?
Ameliyat öncesinde protez hazırlığı yapılır mı?
Yapışkanlı protez kimlerde tercih edilir?
Protez kullanımı ameliyat bölgesinin takibini güçleştirir mi?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.