HER2 Pozitif Meme Kanseri

HER2 pozitif meme kanseri, tümör hücrelerinin yüzeyinde bir büyüme alıcısının aşırı bulunduğu alt tipi tanımlar. Bu grupta hastalık diğer gruplara göre daha hareketli bir seyir gösterir. Buna karşın alıcıyı hedef alan ilaçlar tedavi planına güçlü bir seçenek katar. Belirtecin doğru saptanması bu nedenle sürecin en kritik adımlarından birini oluşturur. Bu sayfada belirtecin ne anlattığını, tedavi planının nasıl kurulduğunu ve izlem düzenini anlatıyorum.

HER2 Pozitif Meme Kanseri Ne Demektir?

HER2 pozitif meme kanseri, tümör hücrelerinin yüzeyinde bir büyüme alıcısının aşırı bulunduğu grubu anlatır. Bu alıcı sağlıklı hücrelerde de yer alır ve bölünmeyi düzenler. Tümör hücrelerinde sayısının artması bölünmeyi hızlandırır. Hücre sürekli büyüme yönünde uyarı alır. Bu nedenle tümör daha hareketli bir davranış gösterir. Belirtecin olumlu bulunması aynı zamanda bir tedavi olanağı yaratır. Alıcıyı hedef alan ilaçlar bu grupta kullanılır. İlaçların plana katılması sürecin gidişini değiştirir. Bu nedenle belirtecin doğru saptanması büyük önem taşır. Grubun bütün alt tipler içindeki yerini moleküler alt tipler sayfasında anlattım. Hastalarım raporda bu satırı gördüklerinde çoğu zaman kaygılanır. Kaygının gerekli olmadığını ilk görüşmede açıklamaya çalışıyorum.

Belirtecin adı hastalar için yabancı bir kısaltma olarak kalır. Kısaltmanın karşılığı, insan epidermal büyüme faktörü alıcısıdır. Bu uzun adı günlük dilde kullanmıyorum. Bunun yerine hücre yüzeyindeki bir anten benzetmesini yeğliyorum. Anten sayısı arttığında hücre daha çok uyarı toplar. Uyarının çoğalması bölünmeyi hızlandırır. Hedefe yönelik ilaçlar bu antenleri kapatır. Kapanan anten hücreye uyarı iletmez. Bu anlatım çoğu kişide kavramı yerine oturtur. Anlaşılan bir sürecin daha kolay taşındığını gözlüyorum. Bu nedenle kavram açıklamasına ayrı bir zaman ayırıyorum. Kısaltmanın kendisini ezberlemelerini beklemiyorum. Önemli olan, tedavinin neden bu yönde kurulduğunu kavramalarıdır.

Bu Alıcı Hücrede Hangi Görevi Üstlenir?

Bu alıcı hücrede büyüme ve bölünme sinyalini iletme görevini üstlenir. Hücre zarının dış yüzünde yer alır. Dışarıdan gelen uyarıyı hücrenin içine aktarır. İç bölümdeki zincir, çekirdeğe kadar uzanan bir haberleşme ağını başlatır. Çekirdek bu uyarıyı aldığında bölünme programı çalışır. Sağlıklı dokuda bu düzen sıkı biçimde denetlenir. Denetim, hücrenin gereğinden çok bölünmesini önler. Tümör hücrelerinde alıcının sayısı belirgin biçimde artabilir. Sayının artması denetimi zayıflatır. Hücre durmadan bölünme uyarısı alır. Büyüme sinyali alıcısı bu nedenle tedavide bir hedef olarak seçilir. Hedefin bulunması ilaç seçeneklerini genişletir.

Alıcının artışı genellikle gen düzeyindeki bir çoğalmaya bağlıdır. Bu çoğalma yalnızca tümör dokusunda gelişir. Vücudun diğer hücrelerinde aynı değişiklik bulunmaz. Bu nedenle durum aileden geçen bir özellik sayılmaz. Hastalarım bu soruyu sık sorar. Yanıtı açık biçimde vermeyi önemli buluyorum. Alıcının işlevi mide ve yemek borusu tümörlerinde de araştırılır. Buna karşın her tümörde aynı anlamı taşımaz. Meme dokusundaki karşılığı ayrı biçimde değerlendirilir. Bu ayrımı hastalarıma ayrıca anlatıyorum. Kavramların karışması gereksiz kaygı yaratır. Alıcının işleyişini anlatırken basit çizimlerden yararlanırım. Görsel anlatım, sözlü açıklamadan daha kalıcı olur.

Belirteç Nasıl Saptanır?

Belirteç, alınan doku örneğinde özel boyamalarla saptanır. İğne ile alınan küçük bir parça çoğu zaman yeterli olur. Boyama, hücre yüzeyindeki alıcıyı görünür kılar. Patoloji uzmanı boyanmanın gücünü derecelendirir. Belirgin boyanma olumlu sonuç olarak bildirilir. Boyanmanın bulunmaması olumsuz sonuç anlamına gelir. Ara değerler için ek bir inceleme yapılır. Bu inceleme gen kopyalarını doğrudan sayar. Sonuç böylece kesinleşir. İncelemenin tamamlanması birkaç iş günü sürer. Doku örneğinin doğru işlenmesi sonucu etkiler. Bu nedenle örnek alma ile laboratuvar arasındaki süreyi kısa tutarım.

Ameliyatla çıkarılan dokuda inceleme yeniden yapılır. İki sonucun birbirini doğrulaması güven verir. Farklılık saptandığında değerlendirme yenilenir. Hastalığın yeniden ortaya çıkması durumunda örnek yeniden alınır. Belirteç ilk tanıya göre değişmiş olabilir. Bu değişiklik tedavi planını doğrudan etkiler. Eski rapora dayanarak ilerlemek eksik bir yaklaşım olur. Bu nedenle güncel örnek almayı yeğliyorum. Sonuçların anlamını hastamla birlikte gözden geçiririm. Rapordaki satırları tek tek açıklarım. Anlaşılmayan noktaları ikinci görüşmede yeniden ele alırım. Raporun bir kopyasını hastamda bırakırım. Başka bir hekime başvuruda bu kopya süreci belirgin biçimde kısaltır.

Sınırda Kalan Sonuçlar Ne Anlama Gelir?

Sınırda kalan sonuçlar, boyamanın kesin bir yanıt vermediği durumları anlatır. Boyanma ne belirgin ne de tümüyle yok olarak değerlendirilir. Bu durumda karar tek bir incelemeye dayandırılmaz. Gen kopyalarını ölçen ek bir yöntem uygulanır. Yöntem, hücredeki kopya sayısını doğrudan sayar. Sayının artması sonucu olumlu yönde kesinleştirir. Artışın bulunmaması ise olumsuz sonucu doğrular. Ek incelemenin süresi birkaç gün uzayabilir. Bekleme döneminin kaygı yarattığını biliyorum. Bu nedenle sürecin gerekçesini baştan açıklarım. Acele verilen bir karar yanlış tedaviye yol açar. Doğru sonucu beklemek her zaman daha güvenli olur.

Sınırda kalan sonuçlar seyrek karşılaşılan bir durum değildir. Bu nedenle laboratuvarlar ek inceleme düzenini hazır tutar. Örneğin yetersiz bulunması durumunda işlem yinelenir. Yeni örnek gerekirse bunu hastama açıklarım. İkinci bir işlem kimseyi sevindirmez. Buna karşın doğru tedavi için gerekli olduğunu belirtirim. Sonuç netleştiğinde plan aynı görüşmede kurulur. Beklenen süreyi baştan paylaşmayı alışkanlık edindim. Belirsizliğin kısalması kaygıyı azaltır. Sonuçları eksik biçimde aktarmayı doğru bulmuyorum. Açık iletişim güveni güçlendirir. Ek incelemenin gerekçesini yazılı olarak da veririm. Böylece bekleme dönemi daha anlaşılır hale gelir.

Bu Alt Tip Nasıl Bir Seyir Gösterir?

Bu alt tip, diğer gruplara göre daha hareketli bir seyir gösterir. Hücrelerin bölünme hızı belirgin biçimde yüksektir. Tümör daha kısa sürede büyüyebilir. Lenf bezlerine yayılım bu grupta daha sık görülür. Tanı anında tümör boyutu daha büyük bulunabilir. Bu nedenle değerlendirmeyi geciktirmemeye özen gösteririm. Seyrin hareketli olması umutsuzluk anlamına gelmez. Alıcıyı hedef alan ilaçların bulunması tabloyu değiştirir. Tedaviye verilen yanıt bu grupta belirgin olur. Tümör ameliyattan önce belirgin biçimde küçülebilir. Bu yanıt sonraki adımların planlanmasını kolaylaştırır. Hastalarıma bu bilgiyi ilk görüşmede veriyorum.

Seyri belirleyen tek etken alt tip değildir. Tümörün boyutu ve lenf bezi durumu da etkili olur. Hastanın yaşı ve genel sağlık durumu sürece katkı verir. Tedaviye uyum seyri doğrudan biçimlendirir. İlaç aralıklarının aksamaması sonucu etkiler. Bu nedenle takvimi kişinin düzenine göre kurarım. Uzun süren araların planı zayıflattığını anlatırım. Yan etkiler nedeniyle ara verilmesi gerekebilir. Bu durumda plan yeniden düzenlenir. Kararı ilaç tedavisini yürüten uzmanlıkla birlikte veririm. Ortak çalışma sürecin bütünlüğünü korur. Seyri önceden kesin biçimde bildirmenin olanaklı olmadığını da söylerim. Her hastalık kendi yolunu izler ve genellemeler yanıltıcı olur.

Tanı Aşamasında Hangi İncelemeler Yapılır?

Tanı aşamasında yapılan incelemeler, tümörün yerini, boyutunu ve belirteçlerini ortaya koyar. İlk adımda ayrıntılı bir öykü alınır. Muayenede memenin tümü ve koltuk altı değerlendirilir. Görüntüleme yöntemleriyle tümörün sınırları belirlenir. Meme dokusunun yoğunluğu da not edilir. Gerektiğinde ileri görüntüleme eklenir. İğne ile alınan örnek patoloji incelemesine gönderilir. İncelemede hücre tipi ve belirteçler araştırılır. Lenf bezlerinin durumu ayrıca değerlendirilir. Şüpheli bezlerden örnek alınabilir. Hastalığın vücudun başka bölgelerine ulaşıp ulaşmadığı araştırılır. Bu araştırma tümör boyutuna ve bulgulara göre planlanır.

Kalp işlevleri tedaviye başlamadan önce ölçülür. Ölçüm, sonraki karşılaştırmalar için bir başlangıç noktası oluşturur. Kan tahlilleriyle genel sağlık durumu değerlendirilir. Böbrek ve karaciğer işlevleri gözden geçirilir. Toplanan bilgiler tek bir dosyada birleştirilir. Dosya ortak değerlendirme toplantısında ele alınır. Farklı uzmanlıkların görüşü aynı masada buluşur. Eksik bir bilgi varsa ek inceleme istenir. Kararı eksik veriyle vermek doğru olmaz. Bilgilerin tamamlanması birkaç gün sürebilir. Bu sürede hastamın sorularını yanıtlarım. Toplanan belgelerin bir kopyasını hastama veriyorum. Dosyanın düzenli tutulması sonraki başvuruları kolaylaştırır.

Tedavi Planı Bu Alt Tipte Nasıl Kurulur?

Tedavi planı bu alt tipte, hedefe yönelik ilaçlar ve ilaçlı tedavi birlikte düşünülerek kurulur. Çoğu kişide tedavi ameliyattan önce başlar. Bu sıralama tümörün küçülmesine olanak tanır. Küçülen tümörde daha sınırlı bir cerrahi planlanabilir. Koltuk altına yönelik karar da bu yanıta göre verilir. Cerrahiden sonra çıkarılan doku yeniden incelenir. İnceleme sonucu izlem planını biçimlendirir. Hedefe yönelik ilaçlar cerrahiden sonra da sürdürülür. Toplam kullanım süresi baştan belirlenir. Işın tedavisi gereken kişilerde plana eklenir. Hormona duyarlılık varsa hormon ilaçları da katılır. Planın bütününü tek bir takvim üzerinde gösteririm.

Takvimi hastamın elinde kalacak biçimde yazılı olarak veririm. Her adımın hangi uzmanlıkça yürütüleceğini belirtirim. Kararı tek başıma vermeyi doğru bulmuyorum. Ortak değerlendirme toplantısı planın çatısını kurar. Kişinin beklentileri ve günlük düzeni plana yansıtılır. Çalışma ve aile düzeni takvimi etkiler. Ulaşım güçlüğü olan kişilerde aralıklar buna göre ayarlanır. Uygulanabilir bir plan aksamadan sürdürülür. Planın değişebileceğini de baştan belirtirim. Yanıt beklendiği gibi olmazsa yol yeniden çizilir. Bu esnekliği hastalarıma açık biçimde anlatıyorum. Planın hangi noktada gözden geçirileceğini de baştan belirtirim. Öngörülebilir bir süreç kaygıyı belirgin biçimde azaltır.

Hedefe Yönelik İlaçlar Nasıl Çalışır?

Hedefe yönelik ilaçlar, hücre yüzeyindeki alıcıya bağlanarak çalışır. Bağlanma, alıcının uyarı iletmesini engeller. Uyarı kesildiğinde hücrenin bölünme programı yavaşlar. Kimi ilaç bağışıklık sisteminin tümörü tanımasına da yardımcı olur. Kimi ilaç ise alıcının iç bölümündeki zinciri durdurur. Hedefe yönelik tedavi bu nedenle seçici bir etki gösterir. Sağlıklı hücreler bu etkiden daha az zarar görür. Bu seçicilik yan etkilerin dağılımını değiştirir. İlaçlar belirli aralıklarla verilir. Uygulama biçimi ilaca göre değişir. Kullanım süresi baştan planlanır. Ayrıntıları hedefe yönelik ilaç tedavileri sayfasında topladım.

Bu ilaçlar çoğu zaman ilaçlı tedaviyle birlikte verilir. İki tedavinin birlikte kullanılması etkiyi güçlendirir. Kullanım sırasında düzenli kontroller planlanır. Kalp işlevleri belirli aralıklarla ölçülür. Yan etkiler her kontrolde sorgulanır. Yakınmaların çoğu destek tedavileriyle giderilir. Ara verilmesi gereken durumlar ortaya çıkabilir. Bu durumda plan yeniden düzenlenir. Kullanımın yarıda bırakılması korumayı zayıflatır. Bu nedenle uyum konusunu her görüşmede konuşurum. Açık iletişim tedavinin sürdürülmesini kolaylaştırır. İlaç günlerinde yanınızda bir yakınınızın bulunmasını öneriyorum. Destek, uygulama gününü daha kolay geçirmenizi sağlar.

Ameliyat Öncesi Tedavi Neden Öne Alınır?

Ameliyat öncesi tedavi, tümörü küçülterek cerrahinin kapsamını sınırlamak için öne alınır. Bu grupta tedaviye verilen yanıt çoğu zaman belirgin olur. Küçülen tümörde meme koruyucu bir yol izlenebilir. Koltuk altına yönelik girişim de daha sınırlı tutulabilir. Yanıtın izlenmesi ayrı bir kazanç sağlar. Tedaviye alınan yanıt hastalığın davranışını gösterir. Bu bilgi sonraki adımların planlanmasına katkı verir. Yanıt yetersiz kalırsa plan değiştirilir. Bekleme süresi cerrahiyi geciktirmiş sayılmaz. Tedavi bu dönemde zaten sürmektedir. Hastalarım bu noktayı sık sorar. Ayrıntılarını ameliyat öncesi tedavi sayfasında topladım.

Tedavi sırasında görüntüleme belirli aralıklarla yinelenir. Tümörün küçülmesi ölçülerek kaydedilir. Tümörün yerini işaretleyen bir belirteç yerleştirilebilir. Bu işaret, tümör görüntülemede seçilemez duruma geldiğinde yol gösterir. Cerrahi alan böylece doğru biçimde belirlenir. Tümör görünmez olsa bile cerrahi adım yine uygulanır. Görüntülemede seçilemeyen hücrelerin tümüyle yok olduğu söylenemez. Çıkarılan doku bu nedenle ayrıntılı incelenir. İnceleme sonucu izlem planını etkiler. Tam yanıt alınan kişilerde plan daha sade tutulabilir. Kararı ortak değerlendirmede birlikte veririz. Tedavi süresince tümörün yerini kaydeden bilgileri dosyada saklarım. Bu kayıtlar cerrahi planın doğru kurulmasına katkı verir.

Kalp Sağlığı Neden Yakından İzlenir?

Kalp sağlığı, kullanılan ilaçların kalp kasını etkileyebilmesi nedeniyle yakından izlenir. Hedefe yönelik ilaçlar kalp kasının kasılma gücünü azaltabilir. Bu etki çoğu kişide geçici olur. Erken saptandığında uygun tedaviyle geri döner. Bu nedenle ölçümler düzenli aralıklarla yinelenir. Tedaviye başlamadan önce bir başlangıç ölçümü yapılır. Sonraki ölçümler bu değerle karşılaştırılır. Düşüş saptandığında ilaca ara verilebilir. Kalp uzmanlığıyla birlikte değerlendirme yapılır. Gerekli durumlarda destek tedavileri başlanır. Toparlanma sağlandığında ilaç yeniden verilebilir. Bu düzen tedavinin güvenli biçimde sürdürülmesini sağlar.

Kalp hastalığı bulunan kişilerde plan baştan farklı kurulur. Tansiyon ve şeker hastalığı da göz önünde bulundurulur. Bu hastalıkların denetim altında tutulması önem taşır. Nefes darlığı ve çarpıntı gibi yakınmalar hemen bildirilmelidir. Bacaklarda şişlik de uyarıcı bir bulgu oluşturur. Hastalarıma bu belirtileri yazılı olarak veririm. Listeyi kontroller arasında ellerinde tutmalarını isterim. Erken başvuru sorunun büyümesini önler. Düzenli hareket kalp sağlığını destekler. Sigaranın bırakılması bu dönemde ayrı bir önem kazanır. Önerileri kişinin durumuna göre biçimlendiririm. Kalp ölçüm sonuçlarını hastamla birlikte gözden geçiririm. Değerlerin anlamını sade bir dille açıklarım.

Hormona Duyarlılık da Varsa Plan Değişir mi?

Hormona duyarlılık da varsa plan değişir. Bu durumda tümör iki ayrı yoldan güç alır. Hem hormon uyarısı hem büyüme sinyali etkili olur. Tedavi bu nedenle iki yönlü kurulur. Hedefe yönelik ilaçlar plana katılır. Hormon etkisini azaltan ilaçlar da eklenir. İki tedavi çoğu zaman art arda uygulanır. Hedefe yönelik tedavi tamamlandıktan sonra hormon ilaçları sürer. Toplam süre bu nedenle uzar. Hastalarıma bu uzunluğu baştan açıklarım. Sürecin önceden planlanması uyumu kolaylaştırır. Takvimi yazılı olarak veriyorum.

Bu grupta izlem süresi de uzun tutulur. Hormona duyarlı tümörlerde geç dönemde bulgu çıkabilir. Bu nedenle kontroller yıllar boyunca sürdürülür. Kemik sağlığı ayrıca gözden geçirilir. Menopoz durumu ilaç seçimini etkiler. Menopoza girmemiş kişilerde farklı bir yol izlenir. Yan etkiler her kontrolde sorgulanır. İlaç değişikliği gerektiğinde gündeme gelir. Kararı ilgili uzmanlıklarla birlikte veririm. Planın bütününü hastamla birlikte gözden geçiririm. Anlaşılan bir plan daha kolay sürdürülür. İki tedavinin sırasını hastama şema üzerinde gösteririm. Şemayı elinde kalacak biçimde veriyorum.

İzlem Döneminde Nelere Dikkat Edilir?

İzlem döneminde memenin durumuna, kalp işlevlerine ve genel sağlığa dikkat edilir. Kontroller ilk yıllarda daha sık planlanır. Her kontrolde ayrıntılı muayene uygulanır. Meme ve koltuk altı elle değerlendirilir. Görüntüleme belirli aralıklarla yinelenir. Kalp ölçümleri tedavi sürerken düzenli yapılır. Kan tahlilleriyle genel durum izlenir. Yeni bir yakınma bildirildiğinde inceleme öne alınır. İyileşen bölgedeki değişiklikler değerlendirilir. Kolda şişlik gelişimi ayrıca sorgulanır. Hareket kısıtlılığı için destek programları önerilir. İzlem yalnızca meme ile sınırlı kalmaz.

Kemik, karaciğer ve akciğerle ilgili yakınmalar da sorgulanır. Uzun süre geçmeyen ağrılar gözden geçirilir. Açıklanamayan kilo kaybı incelenir. Bu bulgular her zaman hastalıkla ilgili olmaz. Buna karşın değerlendirilmeden geçilmez. Hastalarıma hangi bulguların ivedi sayıldığını yazılı olarak veririm. Liste gereksiz başvuruları da azaltır. Kontrolleri aksatan kişileri yeniden çağırırım. İzlem planını kişinin yaşam düzenine göre ayarlarım. Ulaşılabilir bir plan sürekliliği sağlar. Bu sürekliliğin uzun dönemde yarar sağladığını görüyorum. Kontrol tarihlerini kişinin çalışma düzenine göre ayarlamaya çalışırım. Ulaşılabilir bir plan izlemin aksamadan sürmesini sağlar.