Üçlü Negatif Meme Kanseri

Üçlü negatif meme kanseri, tümör hücrelerinde aranan üç belirtecin de olumsuz bulunduğu alt tipi tanımlar. Bu grupta hormon etkisini azaltan ilaçlardan ve alıcıyı hedef alan ilaçlardan yarar beklenmez. Tedavi bu nedenle ilaçlı tedaviler üzerine kurulur. Hastalık daha çok genç yaşta tanı alan kişilerde karşıma çıkar. Bu sayfada grubun tanımını, tanı sürecini, tedavi planını ve izlem düzenini anlatıyorum.

Üçlü Negatif Meme Kanseri Nedir?

Üçlü negatif meme kanseri, patoloji incelemesinde bakılan üç belirtecin de olumsuz çıktığı tümörleri kapsar. Bu belirteçlerin ikisi hormon alıcılarıdır. Üçüncüsü ise hücre yüzeyindeki büyüme sinyali belirtecidir. Üçünün birden olumsuz bulunması bu adı doğurur. Ad, hastalığın daha ağır olduğu anlamına gelmez. Yalnızca hangi ilaç gruplarının işe yaramayacağını bildirir. Hormon etkisini azaltan ilaçlar bu grupta etkisiz kalır. Alıcıyı hedef alan ilaçlar da aynı biçimde yarar sağlamaz. Bu nedenle plan ilaçlı tedaviler üzerine kurulur. Grubun diğer alt tiplerle karşılaştırmasını moleküler alt tipler sayfasında ele aldım. Hastalarım bu adı duyduklarında çoğu zaman kaygılanır. Adın anlamını ilk görüşmede ayrıntılı biçimde açıklıyorum.

Grup kendi içinde tek bir yapı oluşturmaz. Mikroskop altında farklı görünümler taşıyan tümörler bu başlık altında toplanır. Kimi tümör hızlı bölünen hücrelerden oluşur. Kimi tümör daha sakin bir yapı gösterir. Son yıllarda grubun alt bölümleri üzerinde araştırmalar sürdürülür. Bu çalışmalar yeni tedavi seçeneklerinin önünü açar. Bağışıklık sistemini kullanan tedaviler bu grupta gündeme gelir. Uygun kişilerde bu seçenekler plana katılır. Grubun tanımı yalnızca olumsuzluklarla yapılır. Bu durum hastaları çoğu zaman rahatsız eder. Adın bir eksiklik bildirmediğini özellikle vurguluyorum. Tedavi seçeneklerinin bu grupta da güçlü olduğunu anlatıyorum.

Neden Üç Belirteç Birden Aranır?

Neden üç belirteç birden arandığı, tedavi seçeneklerinin bu üç yol üzerinden belirlenmesiyle açıklanır. Her belirteç ayrı bir tedavi kapısını işaret eder. Hormon alıcıları, hormon etkisini azaltan ilaçların kullanılabileceğini gösterir. Büyüme sinyali belirteci, alıcıyı hedef alan ilaçların yolunu açar. Üçünün birden olumsuz bulunması bu iki kapıyı kapatır. Geriye kalan seçenekler ilaçlı tedaviler üzerinde yoğunlaşır. Bu nedenle belirteçlerin doğru ölçülmesi büyük önem taşır. Ölçüm patoloji laboratuvarında özel boyamalarla yapılır. Sınırda kalan sonuçlar ek bir yöntemle doğrulanır. Yanlış bir ölçüm tedavi planını baştan bozar. Bu nedenle sonucu her zaman güncel raporla doğrularım. Gerektiğinde inceleme ikinci bir örnekte yinelenir.

Belirteçler ameliyatla çıkarılan dokuda yeniden değerlendirilir. İki ölçümün birbirini doğrulaması güven verir. Sonuçlar arasında fark bulunduğunda değerlendirme yenilenir. Hastalığın yeniden ortaya çıkması durumunda örnek yeniden alınır. Belirteçler ilk tanıya göre değişmiş olabilir. Bu değişiklik tedavi planını doğrudan etkiler. Eski rapora dayanarak ilerlemek eksik bir yaklaşım oluşturur. Bu nedenle güncel örnek almayı yeğliyorum. Raporun satırlarını hastamla birlikte okurum. Her belirtecin ne anlattığını ayrı ayrı açıklarım. Anlaşılmayan noktaları ikinci görüşmede yeniden ele alırım. Bilginin paylaşılması tedaviye uyumu güçlendirir.

Hormon Alıcıları Ne İşe Yarar?

Hormon alıcıları, tümör hücresinin kadınlık hormonlarından etkilenip etkilenmediğini gösterir. Hücrenin çekirdeğinde bu hormonlara bağlanan yapılar bulunur. Bağlanma gerçekleştiğinde hücreye büyüme yönünde uyarı ulaşır. Hormon alıcıları olumlu bulunan tümörlerde bu uyarı belirgin biçimde çalışır. Üçlü negatif grupta ise bu yapılar bulunmaz. Hücre hormonlardan güç almaz. Bu nedenle hormon etkisini azaltan ilaçlar plana katılmaz. İlacın kullanılmaması bir eksiklik sayılmaz. Etkisiz bir ilacı vermek yalnızca yan etki yaratır. Gereksiz tedaviden kaçınmak da bir kazanç oluşturur. Bu noktayı hastalarıma açık biçimde anlatırım. Uzun süreli ilaç kullanmayacak olmanın bir kayıp olmadığını belirtirim.

Alıcıların ölçümü boyanma gücüne dayanır. Belirgin boyanma olumlu sonuç olarak bildirilir. Boyanmanın bulunmaması olumsuz sonuç anlamına gelir. Çok düşük düzeyde boyanma gösteren tümörler ayrı değerlendirilir. Bu tümörlerde hormon ilacından beklenen katkı sınırlı kalır. Kararı ortak değerlendirmede birlikte veririz. Ölçümün doğru yapılması için doku örneğinin uygun işlenmesi gerekir. Bu nedenle laboratuvarla iletişimi yakın tutarım. Sınırda kalan sonuçlarda inceleme yinelenir. Sonucun kesinleşmesi birkaç gün sürebilir. Bekleme süresinin gerekçesini baştan paylaşırım. Belirsizliğin kısalması kaygıyı azaltır.

Büyüme Sinyali Belirteci Neden Aranır?

Büyüme sinyali belirteci, hücre yüzeyindeki alıcıyı hedef alan ilaçların kullanılıp kullanılamayacağını göstermek için aranır. Bu alıcı sağlıklı hücrelerde de bulunur ve bölünmeyi düzenler. Tümör hücrelerinde sayısının artması bölünmeyi hızlandırır. Artış saptandığında alıcıyı hedef alan ilaçlar plana katılır. Üçlü negatif grupta ise bu artış bulunmaz. Bu nedenle söz konusu ilaçlardan yarar beklenmez. Belirtecin ölçümü boyama ile yapılır. Sınırda kalan sonuçlarda gen kopyaları sayılır. Sonuç böylece kesinleşir. Ek incelemenin süresi birkaç gün uzayabilir. Doğru sonucu beklemek her zaman daha güvenli olur. Acele verilen bir karar yanlış tedaviye yol açar.

Son yıllarda çok düşük düzeyde belirteç taşıyan tümörler ayrı bir başlık altında ele alınır. Bu tümörlerde yeni ilaç seçenekleri üzerinde araştırmalar sürdürülür. Uygun kişilerde bu seçenekler gündeme getirilir. Bu nedenle raporun ayrıntısı önem taşır. Yalnızca olumlu ya da olumsuz ifadesiyle yetinmeyi doğru bulmuyorum. Boyanmanın derecesini de kaydederim. Bu kayıt ileride işe yarayabilir. Hastalığın yeniden ortaya çıkması durumunda inceleme yinelenir. Yeni örnekte belirteç farklı çıkabilir. Bu olasılığı hastalarıma baştan anlatırım. Bilginin güncel tutulması seçenekleri genişletir. Dosyanın düzenli saklanmasını bu nedenle öneriyorum.

Bu Tümörler Kimlerde Daha Sık Görülür?

Bu tümörler daha çok genç yaşta tanı alan kişilerde görülür. Menopoz öncesi dönemde sıklığı belirgin biçimde artar. Ailesinde erken yaşta meme kanseri bulunanlarda daha sık saptanır. Kalıtsal gen değişikliği taşıyan kişilerde bu grupla daha çok karşılaşılır. Yumurtalık kanseri öyküsü bulunan ailelerde olasılık yükselir. Bu nedenle aile öyküsünü ayrıntılı biçimde sorgularım. Görüşmede anne, baba ve kardeş tarafını ayrı ayrı ele alırım. Erkek akrabalardaki kanser öyküsü de önem taşır. Bu bilgiler genetik danışma kararını yönlendirir. Tümör bu grupta çoğu zaman elle fark edilen bir kitle olarak başlar. Tarama görüntülemesinde saptanma sıklığı daha düşük kalır. Tümörün hızlı büyümesi bu duruma katkı verir.

Meme dokusu yoğun olan kişilerde görüntüleme daha güç yorumlanır. Bu nedenle genç kişilerde muayene bulgusuna ayrı ağırlık veririm. Ele gelen her yeni kitleyi ayrıntılı biçimde incelerim. Kitlenin kısa sürede büyümesi uyarıcı bir bulgu oluşturur. Gebelik ve emzirme döneminde tanı gecikebilir. Bu dönemlerde meme dokusundaki değişiklikler bulgunun fark edilmesini zorlaştırır. Yakınma sürüyorsa değerlendirmeyi ertelemem doğru olmaz. Emziren kişilerde de gerektiğinde örnek alınır. Bu grupta erkeklerde hastalık çok daha seyrek görülür. Erkek hastalarımda da belirteçler aynı biçimde araştırılır. Sonuç üçlü negatif çıkarsa plan aynı mantıkla kurulur. İzlem düzeni de benzer biçimde sürdürülür.

Kalıtsal Gen Değişiklikleriyle İlişkisi Var mıdır?

Kalıtsal gen değişiklikleriyle ilişkisi bulunur. Bu grupta aileden gelen gen değişiklikleri diğer gruplara göre daha sık saptanır. Değişiklik, hücrenin hasar onarım düzenini bozar. Onarımı zayıflayan hücrelerde tümör gelişme olasılığı artar. Bu nedenle genetik danışma bu grupta daha erken gündeme gelir. Danışma sürecinde aile öyküsü ayrıntılı biçimde çıkarılır. Hangi incelemenin gerektiği bu görüşmede belirlenir. İnceleme kandan alınan örnekle yapılır. Sonucun gelmesi birkaç hafta sürebilir. Sonuç, tedavi seçeneklerini de etkileyebilir. Onarım düzenindeki eksikliği hedefleyen ilaçlar gündeme gelir. Ayrıntıları kalıtsal ve ailesel meme kanseri sayfasında topladım.

Sonuç yalnızca hastayı ilgilendirmez. Kardeşler ve çocuklar için de bilgi taşır. Bu nedenle görüşmeye yakınların katılmasını uygun buluyorum. Aile bireylerinde inceleme kararı danışma sürecinde verilir. Değişiklik saptanan kişilerde izlem planı ayrıca düzenlenir. Tarama daha erken yaşta başlatılır. Yumurtalıklarla ilgili izlem de plana katılır. Koruyucu girişim seçenekleri uygun kişilerde konuşulur. Bu kararlar acele verilmez. Kişinin yaşı, aile planı ve beklentileri göz önünde bulundurulur. Süreci adım adım ilerletmeyi yeğliyorum. Bilginin sindirilmesi için zaman tanırım.

Bu Grup Nasıl Bir Seyir İzler?

Bu grup, diğer alt tiplere göre daha hareketli bir seyir izler. Hücrelerin bölünme hızı belirgin biçimde yüksektir. Tümör kısa sürede büyüyebilir. Lenf bezlerine yayılım daha sık görülür. Tanı anında tümör boyutu daha büyük bulunabilir. Bu nedenle değerlendirmeyi geciktirmemeye özen gösteririm. Seyrin hareketli olması umutsuzluk anlamına gelmez. Bu grupta ilaçlı tedaviye verilen yanıt çoğu zaman belirgin olur. Tümör ameliyattan önce görüntülemede seçilemez duruma gelebilir. Bu yanıt izlem planını doğrudan etkiler. Yanıt alınan kişilerde süreç daha rahat ilerler. Küçülen tümörlerde gündeme gelen lumpektomi ameliyatı seçeneğini ayrı bir sayfada anlattım. Bu bilgiyi hastalarıma ilk görüşmede veriyorum.

İlk yıllar bu grupta daha dikkatli izlenir. Yeniden ortaya çıkma olasılığı erken dönemde daha belirgindir. Zaman geçtikçe bu olasılık azalır. Beş yılı geride bırakan kişilerde izlem daha rahat sürdürülür. Bu bilgiyi kişilerle paylaşmak umut verir. Seyri belirleyen tek etken alt tip değildir. Tümörün boyutu ve lenf bezi durumu da etkili olur. Hastanın yaşı ve genel sağlık durumu sürece katkı verir. Tedaviye uyum seyri doğrudan biçimlendirir. İlaç aralıklarının aksamaması sonucu etkiler. Bu nedenle takvimi kişinin düzenine göre kurarım. Uzun süren araların planı zayıflattığını anlatırım.

Tanı Süreci Nasıl İlerler?

Tanı süreci, ayrıntılı bir öykü ve dikkatli bir muayeneyle ilerler. Yakınmanın ne zaman başladığını sorarım. Kitlenin büyüme hızını öğrenmeye çalışırım. Aile öyküsü ayrıntılı biçimde çıkarılır. Muayenede memenin tümü ve koltuk altı değerlendirilir. Görüntüleme yöntemleriyle tümörün yeri ve boyutu belirlenir. Meme dokusunun yoğunluğu not edilir. Genç kişilerde ultrason incelemesi öne alınır. Gerektiğinde ileri görüntüleme eklenir. İğne ile alınan örnek patoloji incelemesine gönderilir. İncelemede hücre tipi ve belirteçler araştırılır. Lenf bezlerinin durumu ayrıca değerlendirilir.

Hastalığın vücudun başka bölgelerine ulaşıp ulaşmadığı araştırılır. Bu araştırma tümör boyutuna ve bulgulara göre planlanır. Kan tahlilleriyle genel sağlık durumu değerlendirilir. Böbrek ve karaciğer işlevleri gözden geçirilir. Genetik danışma bu aşamada gündeme gelir. Toplanan bilgiler tek bir dosyada birleştirilir. Dosya ortak değerlendirme toplantısında ele alınır. Farklı uzmanlıkların görüşü aynı masada buluşur. Eksik bir bilgi varsa ek inceleme istenir. Kararı eksik veriyle vermek doğru olmaz. Bilgilerin tamamlanması birkaç gün sürebilir. Bu sürede hastamın sorularını yanıtlarım.

Tedavi Planı Hangi Basamaklardan Oluşur?

Tedavi planı, ilaçlı tedavi, cerrahi ve ışın tedavisi basamaklarından oluşur. Çoğu kişide ilaçlı tedavi ameliyattan önce başlar. Bu sıralama tümörün küçülmesine olanak tanır. Küçülen tümörde daha sınırlı bir cerrahi planlanabilir. Tedaviye alınan yanıt izlem planını biçimlendirir. Uygun kişilerde bağışıklık sistemini kullanan tedaviler plana katılır. Bu seçeneğin kullanılabilmesi için ek inceleme gerekir. İnceleme tümör dokusunda yapılır. Sonuç, tedavinin kapsamını belirler. Cerrahiden sonra çıkarılan doku ayrıntılı incelenir. İnceleme sonucu ek tedavi kararını etkiler. Yanıt yetersiz kaldığında plan genişletilir.

Işın tedavisi meme koruyucu girişim sonrasında gündeme gelir. Memenin tümüyle alındığı durumlarda karar ayrıca değerlendirilir. Bu kapsamda uygulanan mastektomi ameliyatı için ayrı bir sayfa hazırladım. Lenf bezi tutulumu planı etkiler. Kalıtsal gen değişikliği saptanan kişilerde ek ilaç seçenekleri konuşulur. Bu kararı ilgili uzmanlıklarla birlikte veririm. Planın bütününü tek bir takvim üzerinde gösteririm. Takvimi yazılı olarak hastama veririm. Her adımın hangi uzmanlıkça yürütüleceğini belirtirim. Kişinin beklentileri ve günlük düzeni plana yansıtılır. Ulaşım güçlüğü olan kişilerde aralıklar buna göre ayarlanır. Uygulanabilir bir plan aksamadan sürdürülür. Planın değişebileceğini de baştan belirtirim.

Ameliyat Öncesi İlaçlı Tedavi Neden Yeğlenir?

Ameliyat öncesi ilaçlı tedavi, tümörü küçültmek ve tedaviye alınan yanıtı görmek için yeğlenir. Bu grupta yanıt çoğu zaman belirgin olur. Küçülen tümörde meme koruyucu bir yol izlenebilir. Koltuk altına yönelik girişim de daha sınırlı tutulabilir. Ameliyat öncesi ilaçlı tedavi ayrıca hastalığın davranışını ortaya koyar. Tam yanıt alınan kişilerde izlem daha rahat sürdürülür. Yanıt yetersiz kaldığında ek tedaviler gündeme gelir. Bu bilgi ancak cerrahiden önce tedavi verildiğinde elde edilir. Cerrahi önce yapıldığında aynı bilgiye ulaşılamaz. Bu nedenle sıralamayı özellikle açıklarım. Ayrıntıları ameliyat öncesi ilaç tedavisi sayfasında topladım. Bekleme süresi cerrahiyi geciktirmiş sayılmaz.

Tedavi sırasında görüntüleme belirli aralıklarla yinelenir. Tümörün küçülmesi ölçülerek kaydedilir. Tümörün yerini işaretleyen bir belirteç yerleştirilebilir. Bu işaret, tümör görüntülemede seçilemez duruma geldiğinde yol gösterir. Cerrahi alan böylece doğru biçimde belirlenir. Tümör görünmez olsa bile cerrahi adım yine uygulanır. Görüntüleme, hücre düzeyindeki kalıntıyı her zaman göstermez. Çıkarılan doku bu nedenle ayrıntılı incelenir. İnceleme sonucu izlem planını etkiler. Yanıt beklenenden zayıf kalırsa plan değiştirilir. Kararı ortak değerlendirmede birlikte veririz. Bu esnekliği hastalarıma baştan anlatıyorum.

İzlem Bu Grupta Nasıl Düzenlenir?

İzlem bu grupta ilk yıllarda daha sık kontrollerle düzenlenir. Kontrol aralığı zamanla açılır. Her kontrolde ayrıntılı muayene uygulanır. Meme ve koltuk altı elle değerlendirilir. Görüntüleme belirli aralıklarla yinelenir. Kan tahlilleriyle genel durum izlenir. Yeni bir yakınma bildirildiğinde inceleme öne alınır. İyileşen bölgedeki değişiklikler değerlendirilir. Kolda şişlik gelişimi ayrıca sorgulanır. Hareket kısıtlılığı için destek programları önerilir. Kemik, karaciğer ve akciğerle ilgili yakınmalar da sorgulanır. Uzun süre geçmeyen ağrılar gözden geçirilir.

Açıklanamayan kilo kaybı incelenir. Bu bulgular her zaman hastalıkla ilgili olmaz. Buna karşın değerlendirilmeden geçilmez. Hastalarıma hangi bulguların ivedi sayıldığını yazılı olarak veririm. Liste gereksiz başvuruları da azaltır. Kontrolleri aksatan kişileri yeniden çağırırım. Kalıtsal gen değişikliği saptanan kişilerde izlem daha kapsamlı kurulur. Diğer meme ve yumurtalıklar da izleme katılır. İzlem planını kişinin yaşam düzenine göre ayarlarım. Ulaşılabilir bir plan sürekliliği sağlar. Kontroller arasında iletişim yolunu açık tutarım. Bu düzenin uzun dönemde yarar sağladığını görüyorum.

Günlük Yaşamda Nelere Dikkat Edilmelidir?

Günlük yaşamda beslenme, hareket ve dinlenme düzenine dikkat edilmelidir. Tedavi dönemi vücudu belirgin biçimde zorlar. Dengeli beslenme gücün korunmasına yardımcı olur. Protein alımının yeterli tutulması iyileşmeyi destekler. Sebze ve tam tahıl ağırlıklı bir düzen önerilir. Bol su içmek de ilaç döneminde önem taşır. Bağışıklığın zayıfladığı dönemlerde çiğ gıdalardan uzak durmak uygun olur. Kalabalık ortamlarda dikkatli olmak gerekir. Ateş yükselmesi durumunda beklemeden başvurulmalıdır. Düzenli hareket yorgunluğu azaltır. Yürüyüş çoğu kişi için uygulanabilir bir başlangıç oluşturur. Ağır egzersizleri tedavi dönemine göre ayarlarım.

Uyku düzeni toparlanmayı doğrudan etkiler. Sigaranın bırakılması iyileşmeyi kolaylaştırır. Alkol kullanımının sınırlanması uygun olur. Bitkisel ürünlerin kullanımını mutlaka sorgularım. Bazı ürünler kullanılan ilaçlarla etkileşebilir. Bu nedenle kullanılan her ürünü öğrenmek isterim. Ruhsal destek gereksinimini de açık biçimde konuşurum. Genç yaşta tanı alan kişilerde bu gereksinim daha belirgindir. Destek gruplarına katılmak bu dönemde yardımcı olur. Aile bireylerinin sürece katılması uyumu güçlendirir. İş yaşamına dönüş zamanını birlikte planlarız. Önerileri kişinin günlük düzenine uyacak biçimde belirlerim.