Kilo ve Hareketsizlik Meme Kanseri Riskini Etkiler mi?

Kilo ve hareket düzeyi, meme kanseri riski konuşulurken üzerinde en çok durduğum iki etkendir. Fazla kilo ve hareketsizlik, özellikle menopozdan sonra meme kanseri riskini yükseltir. Menopozdan sonra yumurtalıklar hormon üretimini bırakır ve yağ dokusu bu üretimin ana kaynağı durumuna gelir. Yağ dokusu arttıkça meme bezine ulaşan hormon yükü de artar. Bu iki etken, değiştirilebilir olmaları nedeniyle diğerlerinden ayrılır. Bu yazıda menopoz sonrası kilo artışını, bel çevresi ölçümünü, yürüyüş düzenini ve kilo verildiğinde riskin nasıl değiştiğini anlatıyorum.

Menopoz Sonrası Kilo Artışı Riski Neden Yükseltir?

Menopoz sonrası kilo artışı, yağ dokusunda üretilen hormonun meme bezini sürekli uyarması nedeniyle riski yükseltir. Üreme çağında yumurtalık hormonları döngü içinde yükselir ve düşer. Menopozdan sonra bu döngü ortadan kalkar. Yağ dokusundaki bir enzim, böbreküstü bezinden gelen hormonları yumurtalık hormonuna dönüştürür. Yağ dokusu genişledikçe bu dönüşüm de artar. Ortaya çıkan sürekli ve dalgalanmasız uyarı meme bezindeki hücreleri etkiler. Fazla kilo ayrıca kandaki şeker düzenini bozar ve iltihabi bir zemin oluşturur. Bu zemin hücre bölünmesini hızlandırır. Meme kanseri sayfasında hastalığın oluşum sürecini ayrıca ele aldım.

Bel Çevresi Ölçümü Risk Değerlendirmesinde Neden Kullanılır?

Bel çevresi ölçümü, yağın vücutta nerede toplandığını gösterdiği için risk değerlendirmesinde kullanılır. Tartıdaki değer yağ ile kas kütlesini birbirinden ayırmaz. Karın içinde toplanan yağ, deri altındaki yağdan farklı biçimde çalışır. Bu yağ, hormon üretimine ve iltihabi habercilerin salgılanmasına daha çok katılır. Bel çevresini göbek deliği hizasından ve nefes verdikten sonra ölçerim. Ölçümün ayakta ve mezura sıkıştırılmadan yapılmasını isterim. Bel çevresi genişleyen kişilerde tartı değişmese bile beslenme düzenini gözden geçiririm. Ölçümü kalça çevresiyle birlikte kaydetmek değişimi izlemeyi kolaylaştırır.

Haftada Kaç Gün Düzenli Yürüyüş Önerilir?

Haftada en az beş gün düzenli yürüyüş önerilir. Yürüyüşün süresini her seferinde yarım saatin altına düşürmemelerini isterim. Tempo, konuşmayı güçleştirecek ama nefesi kesmeyecek düzeyde tutulur. Yürüyüşü günün hangi saatinde yaptıklarının belirleyici bir yanı yoktur. Süreyi gün içine bölerek tamamlamak da aynı yararı sağlar. Harekete uzun süre ara vermiş kişilerde süreyi kademeli olarak artırırım. Eklem sorunu bulunanlarda yüzme ve sabit bisiklet gibi seçenekleri öneririm. Düzenli hareket, kilo değişmese bile hormon dengesini olumlu yönde etkiler. Erken tanının önemi sayfasında düzenli izlemin bu çabaya nasıl eklendiğini anlattım.

Zayıf Kişilerde de Hareketsizlik Risk Oluşturur mu?

Zayıf kişilerde de hareketsizlik başlı başına bir risk kaynağı oluşturur. Tartıda düşük görünen bir kişide kas kütlesi az, yağ payı ise yüksek bulunabilir. Hareketsizlik kan şekerinin düzenlenmesini bozar. Kas dokusu çalışmadığında şeker kullanımı azalır ve kandaki insülin yükselir. Yükselen insülin, hücre bölünmesini destekleyen bir ortam yaratır. Bu nedenle zayıf kişilere de düzenli hareketi aynı kararlılıkla öneririm. Kas kütlesini koruyan çalışmaları haftada iki güne yaymalarını isterim. Tartıdaki değer tek başına bir güvence sayılmaz.

Kilo Verildiğinde Risk Düzeyi Geriye Döner mi?

Kilo verildiğinde risk düzeyi tümüyle eski durumuna dönmese de belirgin biçimde geriler. Yağ dokusu azaldıkça hormon üretimi de azalır. Kandaki şeker ve insülin dengesi birkaç ay içinde düzelir. Verilen kilonun korunması, verme hızından daha çok önem taşır. Hızlı verilip geri alınan kilo dengeyi yeniden bozar. Kilo vermenin meme dokusundaki karşılığı yıllar içinde ortaya çıkar. Bu nedenle beslenme düzenini kalıcı bir alışkanlık olarak kurmalarını isterim. Meme kanseri risk faktörleri sayfasında değiştirilebilen ve değiştirilemeyen etkenleri ayrı ayrı anlattım.