Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Meme MR İncelemesi Mamografinin Yerini Tutar mı?

Meme MR incelemesi mamografinin yerini tutmaz, onu tamamlar. Kireçlenmedeki sınırı, çekim zamanlamasını ve iki yöntemin sıralamasını anlattım.

Meme MR incelemesi isteyen kişilerin çoğu, bu yöntemin mamografinin yerine geçip geçmeyeceğini sorar. Meme MR incelemesi mamografinin yerini tutmaz; iki yöntem farklı bilgileri verir ve birbirini tamamlar. MR, yumuşak dokuyu ayrıntılı gösterir ve kanlanmadaki değişiklikleri ortaya koyar. Mamografi ise kireçlenme odaklarını göstermesiyle ayrı bir yere sahiptir. Bu yazıda MR incelemesinin sınırlarını, fazla bulgu sorununu, çekim zamanlamasını, emzirme dönemindeki güçlüğü ve iki yöntemin sıralamasını anlatıyorum.

Meme MR Görüntülemesinin Kireçlenmeleri Göstermedeki Sınırı Nedir?

Meme MR görüntülemesinin kireçlenmeleri göstermedeki sınırı belirgindir; kireç odakları bu yöntemde çoğu kez seçilemez. MR görüntüsü, dokudaki su ve yağ moleküllerinin davranışından üretilir. Kireç ise su içermeyen yoğun bir tortudur ve bu yöntemde sinyal vermez. Mamografide aynı tortu röntgen ışınını tuttuğu için beyaz noktalar olarak görülür. Kireçlenme odaklarının dizilişi, erken dönem bulgularının önemli bir kaynağıdır. Bu nedenle yalnız MR ile yürütülen bir değerlendirmede küçük bir odak gözden kaçabilir. MR incelemesinin güçlü yanı ise kanlanma değişikliklerini göstermesidir. İki yöntem ayrı soruları yanıtladığı için birbirinin yerine konmaz. Mamografi sayfasında çekimin nasıl yapıldığını anlattım.

MR İncelemesinde Fazla Bulgu Çıkması Neden Ek İşleme Yol Açar?

MR incelemesinde fazla bulgu çıkması, yöntemin küçük kanlanma değişikliklerini bile göstermesinden ileri gelir. Bu değişikliklerin çoğu iyi huylu doku yapılarına bağlıdır. Görüntüde saptanan her odak yine de ayırt edilmek zorundadır. Ayrım için ek ultrasonografi istenir ve odağın karşılığı aranır. Karşılığı bulunamayan odaklarda MR eşliğinde örnekleme gündeme gelir. Bu işlem daha uzun sürer ve her merkezde uygulanamaz. Ek incelemeler kişide bekleyiş ve kaygı da yaratır. Bu nedenle MR incelemesini herkese değil, gerçekten gerekli gördüğüm kişilere isterim. Yoğun meme dokusu, kalıtsal yatkınlık ve tedavi öncesi yaygınlık araştırması bu gerekçelerin başında gelir. Meme sağlığı ve tarama yöntemleri sayfasında hangi incelemenin kime istendiğini ele aldım.

MR Çekimi Adet Döngüsünün Hangi Günlerinde Planlanır?

MR çekimi adet döngüsünün ikinci haftasına, yani kanamanın bitimini izleyen günlere planlanır. Bu dönemde bez dokusunun hormonal uyarısı azalır. Uyarı azaldığında doku kontrast maddeyi daha az tutar. Az tutulum, yanıltıcı boyanmaların önüne geçer. Adet öncesi günlerde çekilen incelemede ise doku yaygın biçimde boyanır. Bu yaygın boyanma gerçek bir odağı gizleyebilir. Adet görmeyen kişilerde böyle bir zamanlama gerekmez. Hormon tedavisi alan kişilerde çekim zamanı tedaviye göre ayrıca belirlenir. Randevu alırken son adet tarihinin bildirilmesini istiyorum.

Emzirme Döneminde Meme MR Görüntüsü Neden Güç Yorumlanır?

Emzirme döneminde meme MR görüntüsü güç yorumlanır, çünkü süt üreten doku kontrast maddeyi yoğun biçimde tutar. Bu yoğun tutulum, görüntünün tümünde parlak bir zemin oluşturur. Aranan odak da parlak göründüğü için bu zemin içinde ayırt edilemez. Süt kanallarının genişlemesi de yapıyı değiştirir. Bu dönemde bir bulgu araştırılacaksa incelemeye ultrasonografiyle başlarım. MR gerçekten gerekliyse çekimi emzirmeden hemen sonraya alırım. Memenin boşaltılması zemin parlaklığını bir miktar azaltır. Kullanılan kontrast maddenin süte geçen miktarı çok azdır. Emzirmenin kesilmesini bu nedenle gerekli görmüyorum.

MR ve Mamografi Birlikte İstendiğinde Sıralama Nasıl Olur?

MR ve mamografi birlikte istendiğinde sıralama çoğunlukla mamografiden başlar. Mamografi ile ultrasonografi ilk basamağı oluşturur. Bu iki yöntemle elde edilen bulgular, MR incelemesinin neyi araştıracağını belirler. Sırası gelen MR incelemesi, önceki görüntülerle yan yana okunur. Karşılaştırmalı okuma yapılmadan değerlendirilen bir inceleme gereksiz bulgu üretir. MR görüntüsünde saptanan bir odağın mamografide karşılığı varsa karar hızlanır. Karşılığı bulunmayan odaklarda hedefe yönelik ikinci bir ultrasonografi istenir. Tarama düzeni içinde ise sıralama yaşa ve risk durumuna göre kurulur. Yaşa göre tarama takvimi sayfasında bu düzeni ayrıntılı biçimde anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Meme MR incelemesi kimlere istenir?
İnceleme herkese değil, belirli gerekçelerle istenir. Kalıtsal yatkınlık taşıyan kişiler, mamografi ve ultrasonografiyle aydınlatılamayan bulgular ve tedavi öncesi yaygınlık araştırması başlıca gerekçelerdir. Protez bütünlüğünün değerlendirilmesi de ayrı bir kullanım alanıdır.
Meme MR çekimi ne kadar sürer?
Çekim, hazırlık ve kontrast verilmesiyle birlikte yarım saati aşan bir süre alır. Bu sürenin büyük bölümünde kişi yüzüstü ve hareketsiz durur. Hareket görüntüyü bozduğu için sabit kalmanın önemini önceden anlatıyorum.
Meme MR incelemesinde ışın kullanılır mı?
Manyetik rezonans görüntülemede röntgen ışını kullanılmaz. Görüntü, güçlü bir manyetik alan ve radyo dalgaları yardımıyla üretilir. Bu nedenle ışın yükü yönünden bir birikim oluşmaz.
Kapalı yerde duramayan kişilerde meme MR çekilebilir mi?
Dar alanda bunalan kişilerde çekim güçleşebilir. Böyle bir durumda öncesinde gevşetici ilaç verilmesi düşünülür. Geniş açıklıklı cihazlar da bu kişilerde daha rahat bir çekim sağlar.
Vücudunda metal parça bulunanlarda meme MR yapılır mı?
Kalp pili, kimi kulak içi düzenekler ve belirli metal parçalar bu incelemeye engel oluşturabilir. Bu nedenle çekimden önce ayrıntılı bir sorgulama yapılır. Taşınan düzeneğin belgesi getirildiğinde uygunluk daha kolay değerlendirilir.
Meme MR sonucu birkaç bulgu gösterirse ne yapılır?
Saptanan odakların çoğu iyi huylu yapılara bağlıdır. Her odak için önce hedefe yönelik ultrasonografi istenir. Karşılığı bulunamayan ve kuşkulu görünen odaklarda MR eşliğinde örnekleme gündeme gelir.
Yoğun meme dokusunda MR incelemesi tarama amacıyla kullanılır mı?
Yoğun doku tek başına MR incelemesini tarama yöntemi durumuna getirmez. Bu kişilerde mamografiye çoğunlukla ultrasonografi eklenir. MR incelemesi, yatkınlık gibi ek bir gerekçe bulunduğunda tarama düzenine girer.
Meme MR incelemesinden önce aç kalmak gerekir mi?
Uzun süreli açlık çoğu merkezde istenmez. Yine de kontrast madde verileceği için çekimden birkaç saat önce ağır bir öğünden kaçınmanızı öneririm. Kullandığınız ilaçları kesmeniz gerekmez.
Meme MR çekiminde neden yüzüstü yatılır?
Yüzüstü konumda meme dokusu cihazın özel çukurlarına serbestçe sarkar. Sarkan doku bası altında kalmadığı için biçimi bozulmaz. Bu konum aynı zamanda soluk alıp vermenin görüntüye yansımasını azaltır.
Meme MR raporundaki kategori ne anlama gelir?
Rapor sonundaki kategori, bulgunun taşıdığı kuşkuyu ortak bir dille anlatır. Bu sınıflama izlem ya da örnekleme kararını yönlendirir. Kategoriyi tek başına okumak yanıltıcı olabileceği için sonucu birlikte değerlendirmeyi yeğliyorum.
Meme MR incelemesi ameliyat kararını değiştirir mi?
İnceleme, tümörün yaygınlığını ve ikinci bir odak bulunup bulunmadığını gösterebilir. Bu bilgi çıkarılacak alanın sınırlarını etkileyebilir. Karar yine de görüntüleme, örnekleme ve muayene bulgularının birlikte okunmasıyla verilir.
Protez taşıyan kişilerde meme MR neden istenir?
Protezin yırtılıp yırtılmadığı bu yöntemle ayrıntılı biçimde değerlendirilir. İnceleme bu amaçla kontrast verilmeden de yapılabilir. Meme dokusunun araştırılması gerekiyorsa çekim düzeni ayrıca kurulur.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Breast Diseases
  2. PubMed — Benign breast disease
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Benign Breast Disease
  4. National Cancer Institute (NCI) — Breast Changes