Meme MR İncelemesi Mamografinin Yerini Tutar mı?
Meme MR incelemesi mamografinin yerini tutmaz, onu tamamlar. Kireçlenmedeki sınırı, çekim zamanlamasını ve iki yöntemin sıralamasını anlattım.
Meme MR incelemesi isteyen kişilerin çoğu, bu yöntemin mamografinin yerine geçip geçmeyeceğini sorar. Meme MR incelemesi mamografinin yerini tutmaz; iki yöntem farklı bilgileri verir ve birbirini tamamlar. MR, yumuşak dokuyu ayrıntılı gösterir ve kanlanmadaki değişiklikleri ortaya koyar. Mamografi ise kireçlenme odaklarını göstermesiyle ayrı bir yere sahiptir. Bu yazıda MR incelemesinin sınırlarını, fazla bulgu sorununu, çekim zamanlamasını, emzirme dönemindeki güçlüğü ve iki yöntemin sıralamasını anlatıyorum.
Meme MR Görüntülemesinin Kireçlenmeleri Göstermedeki Sınırı Nedir?
Meme MR görüntülemesinin kireçlenmeleri göstermedeki sınırı belirgindir; kireç odakları bu yöntemde çoğu kez seçilemez. MR görüntüsü, dokudaki su ve yağ moleküllerinin davranışından üretilir. Kireç ise su içermeyen yoğun bir tortudur ve bu yöntemde sinyal vermez. Mamografide aynı tortu röntgen ışınını tuttuğu için beyaz noktalar olarak görülür. Kireçlenme odaklarının dizilişi, erken dönem bulgularının önemli bir kaynağıdır. Bu nedenle yalnız MR ile yürütülen bir değerlendirmede küçük bir odak gözden kaçabilir. MR incelemesinin güçlü yanı ise kanlanma değişikliklerini göstermesidir. İki yöntem ayrı soruları yanıtladığı için birbirinin yerine konmaz. Mamografi sayfasında çekimin nasıl yapıldığını anlattım.
MR İncelemesinde Fazla Bulgu Çıkması Neden Ek İşleme Yol Açar?
MR incelemesinde fazla bulgu çıkması, yöntemin küçük kanlanma değişikliklerini bile göstermesinden ileri gelir. Bu değişikliklerin çoğu iyi huylu doku yapılarına bağlıdır. Görüntüde saptanan her odak yine de ayırt edilmek zorundadır. Ayrım için ek ultrasonografi istenir ve odağın karşılığı aranır. Karşılığı bulunamayan odaklarda MR eşliğinde örnekleme gündeme gelir. Bu işlem daha uzun sürer ve her merkezde uygulanamaz. Ek incelemeler kişide bekleyiş ve kaygı da yaratır. Bu nedenle MR incelemesini herkese değil, gerçekten gerekli gördüğüm kişilere isterim. Yoğun meme dokusu, kalıtsal yatkınlık ve tedavi öncesi yaygınlık araştırması bu gerekçelerin başında gelir. Meme sağlığı ve tarama yöntemleri sayfasında hangi incelemenin kime istendiğini ele aldım.
MR Çekimi Adet Döngüsünün Hangi Günlerinde Planlanır?
MR çekimi adet döngüsünün ikinci haftasına, yani kanamanın bitimini izleyen günlere planlanır. Bu dönemde bez dokusunun hormonal uyarısı azalır. Uyarı azaldığında doku kontrast maddeyi daha az tutar. Az tutulum, yanıltıcı boyanmaların önüne geçer. Adet öncesi günlerde çekilen incelemede ise doku yaygın biçimde boyanır. Bu yaygın boyanma gerçek bir odağı gizleyebilir. Adet görmeyen kişilerde böyle bir zamanlama gerekmez. Hormon tedavisi alan kişilerde çekim zamanı tedaviye göre ayrıca belirlenir. Randevu alırken son adet tarihinin bildirilmesini istiyorum.
Emzirme Döneminde Meme MR Görüntüsü Neden Güç Yorumlanır?
Emzirme döneminde meme MR görüntüsü güç yorumlanır, çünkü süt üreten doku kontrast maddeyi yoğun biçimde tutar. Bu yoğun tutulum, görüntünün tümünde parlak bir zemin oluşturur. Aranan odak da parlak göründüğü için bu zemin içinde ayırt edilemez. Süt kanallarının genişlemesi de yapıyı değiştirir. Bu dönemde bir bulgu araştırılacaksa incelemeye ultrasonografiyle başlarım. MR gerçekten gerekliyse çekimi emzirmeden hemen sonraya alırım. Memenin boşaltılması zemin parlaklığını bir miktar azaltır. Kullanılan kontrast maddenin süte geçen miktarı çok azdır. Emzirmenin kesilmesini bu nedenle gerekli görmüyorum.
MR ve Mamografi Birlikte İstendiğinde Sıralama Nasıl Olur?
MR ve mamografi birlikte istendiğinde sıralama çoğunlukla mamografiden başlar. Mamografi ile ultrasonografi ilk basamağı oluşturur. Bu iki yöntemle elde edilen bulgular, MR incelemesinin neyi araştıracağını belirler. Sırası gelen MR incelemesi, önceki görüntülerle yan yana okunur. Karşılaştırmalı okuma yapılmadan değerlendirilen bir inceleme gereksiz bulgu üretir. MR görüntüsünde saptanan bir odağın mamografide karşılığı varsa karar hızlanır. Karşılığı bulunmayan odaklarda hedefe yönelik ikinci bir ultrasonografi istenir. Tarama düzeni içinde ise sıralama yaşa ve risk durumuna göre kurulur. Yaşa göre tarama takvimi sayfasında bu düzeni ayrıntılı biçimde anlattım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Meme MR incelemesi kimlere istenir?
Meme MR çekimi ne kadar sürer?
Meme MR incelemesinde ışın kullanılır mı?
Kapalı yerde duramayan kişilerde meme MR çekilebilir mi?
Vücudunda metal parça bulunanlarda meme MR yapılır mı?
Meme MR sonucu birkaç bulgu gösterirse ne yapılır?
Yoğun meme dokusunda MR incelemesi tarama amacıyla kullanılır mı?
Meme MR incelemesinden önce aç kalmak gerekir mi?
Meme MR çekiminde neden yüzüstü yatılır?
Meme MR raporundaki kategori ne anlama gelir?
Meme MR incelemesi ameliyat kararını değiştirir mi?
Protez taşıyan kişilerde meme MR neden istenir?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.