Kalın İğne Biyopsisinde Doku Örneği Nasıl Alınır?
Kalın iğne biyopsisinde örnek, içi oyuk iğnenin doku şeridi koparmasıyla alınır. Uyuşturmayı, örnek sayısını ve işlem sonrası bakımı anlattım.
Biyopsi kararı verilen kişilerin ilk sorusu, doku örneğinin nasıl alınacağıdır. Kalın iğne biyopsisinde örnek, içi oyuk bir iğnenin lezyondan ince bir doku şeridi koparmasıyla alınır. İşlem bölgesel uyuşturma altında yapılır ve iğnenin yolu görüntüleme ile izlenir. Alınan şeritler dağınık hücre değil, yapısı korunmuş doku taşır. Bu yazıda hedefin nasıl bulunduğunu, giriş noktasının nasıl seçildiğini, örneklerin sayısını ve saklanmasını, protezli memede işlemin nasıl değiştiğini ve sonrasındaki baskının süresini anlatıyorum.
Kalın İğne Biyopsisinde Hedef Ultrasonda Nasıl Bulunur?
Kalın iğne biyopsisinde hedef, ultrasonografi eşliğinde gerçek zamanlı olarak bulunur. İşlemden önce lezyonun bulunduğu bölge yeniden taranır ve önceki raporla karşılaştırılır. Hedefin memenin hangi çeyreğinde ve meme başına ne uzaklıkta durduğu belirlenir. Derinliği ölçülerek iğnenin izleyeceği açı planlanır. Hasta sırtüstü yatırılır ve gerektiğinde omuz altına destek konur; bu konum meme dokusunu göğüs duvarına yayar. Prob, lezyon ekranın ortasında kalacak biçimde yerleştirilir. Ekranda hedef sabitlendikten sonra probun yeri değiştirilmez. Görüntüleme eşliği, iğnenin hedefe girdiğini gözle doğrulama olanağı verdiği için işlemin temel adımıdır.
İğnenin Girişi İçin Deride Hangi Nokta Seçilir?
İğnenin girişi için deride, hedefe en kısa ve en güvenli yolu veren nokta seçilir. Seçimde yalnız uzaklık değil, iğnenin göğüs duvarına paralel ilerleyip ilerlemediği de gözetilir. Paralel giriş, iğnenin kaburga ve akciğer tarafına yönelmesini önler. Meme başına çok yakın noktalardan girmekten kaçınırım, çünkü bu bölge daha duyarlıdır. Daha sonra cerrahi gerekirse kesinin geçeceği hat da hesaba katılır. Seçilen nokta işaretlenir ve bölge antiseptik solüsyonla temizlenir. Deri ve deri altı dokusu bölgesel uyuşturucuyla uyuşturulur. Uyuşturma etkisini gösterdikten sonra bu noktadan birkaç milimetrelik küçük bir giriş açılır.
Alınan Silindir Örnekler Kaç Adet Olur ve Nasıl Saklanır?
Alınan silindir örnekler çoğunlukla birkaç adet olur ve tamamı aynı tüpe konur. Tek bir şerit yeterli sayılmaz, çünkü lezyonun farklı bölümleri farklı hücre yapısı taşıyabilir. Bu nedenle hedefin değişik noktalarından örnek almayı yeğlerim. Her şerit alındıktan sonra iğne çıkarılır ve örnek serum fizyolojik üzerine bırakılır. Şeritlerin bütün kalması patolojinin doku düzenini okuyabilmesi için önemlidir. Örnekler işlem biter bitmez tespit sıvısı içine alınır ve etiketlenir. Etikette hastanın kimliği, taraf ve lezyonun yeri yazılır. Kireçlenme odağından alınan örneklerde şeritlerin film çekimiyle doğrulanması da istenebilir.
Protez Bulunan Memede Kalın İğne Biyopsisi Nasıl Uygulanır?
Protez bulunan memede kalın iğne biyopsisi uygulanabilir, ancak iğnenin yolu ayrıca planlanır. Amaç, iğnenin protez kılıfına hiç değmemesidir. Bu nedenle giriş açısı protezin önünden geçecek biçimde, yüzeye paralel seçilir. Ultrasonografide hem lezyon hem protez sınırı aynı ekranda tutulur. Meme dokusu elle öne çekilerek protezden uzaklaştırılır. İşlem sırasında iğnenin ucu her an ekranda izlenir. Lezyon protez kılıfına çok yakınsa yöntem değiştirilir ve başka bir görüntüleme eşliğinde örnekleme planlanır. Protezi bulunan hastalarımdan randevu alırken bu durumu bildirmelerini isterim. Meme biyopsi yöntemleri sayfasında hangi yöntemin hangi durumda seçildiğini anlattım.
Örnek Alındıktan Sonra Bölgeye Ne Kadar Baskı Uygulanır?
Örnek alındıktan sonra bölgeye, kanama durana kadar elle sürekli baskı uygulanır. Baskı çoğunlukla birkaç dakika sürer ve bu süre boyunca el kaldırılmaz. Kan sulandırıcı kullanan kişilerde süreyi uzatırım. Baskının ardından giriş noktasına küçük bir örtü konur ve üzerine soğuk uygulama yapılır. Soğuk uygulama hem morarmayı hem duyarlılığı azaltır. İlk gün ağır kaldırmaktan ve kolu zorlayan hareketlerden kaçınılmasını isterim. Sıkı bir sütyen kullanmak dokuyu destekleyerek rahatlama sağlar. Bölgede büyüyen şişlik, artan ağrı ya da durmayan kanama görülürse beklemeden başvurulmalıdır. Örnekleme yerine bırakılan işaretleyici ise sonraki görüntülemelerde aynı noktanın bulunmasını sağlar. Vakum destekli biyopsi sayfasında daha geniş örnek alınan yöntemi ele aldım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Kalın iğne biyopsisi sonucu kaç günde çıkar?
İğne yolu boyunca hücre taşınması olur mu?
Kalın iğne biyopsisinde dikiş atılır mı?
Kalın iğne biyopsisinden sonra yara bandı ne zaman açılır?
Biyopsi yapılan kolla ağır kaldırılabilir mi?
Kalın iğne biyopsisi ile alınan örnek yetersiz çıkabilir mi?
Biyopsi örneğinde hormon alıcıları da bakılır mı?
Kan sulandırıcı kullananlarda biyopsi yapılabilir mi?
İşaretleyici konulduktan sonra cihazlardan geçilebilir mi?
Biyopsiden sonra memede sertlik kalır mı?
Kalın iğne biyopsisi kaç dakika sürer?
Biyopsi sonucu iyi huylu gelirse izlem gerekir mi?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.