Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Kalın İğne Biyopsisinde Doku Örneği Nasıl Alınır?

Kalın iğne biyopsisinde örnek, içi oyuk iğnenin doku şeridi koparmasıyla alınır. Uyuşturmayı, örnek sayısını ve işlem sonrası bakımı anlattım.

Biyopsi kararı verilen kişilerin ilk sorusu, doku örneğinin nasıl alınacağıdır. Kalın iğne biyopsisinde örnek, içi oyuk bir iğnenin lezyondan ince bir doku şeridi koparmasıyla alınır. İşlem bölgesel uyuşturma altında yapılır ve iğnenin yolu görüntüleme ile izlenir. Alınan şeritler dağınık hücre değil, yapısı korunmuş doku taşır. Bu yazıda hedefin nasıl bulunduğunu, giriş noktasının nasıl seçildiğini, örneklerin sayısını ve saklanmasını, protezli memede işlemin nasıl değiştiğini ve sonrasındaki baskının süresini anlatıyorum.

Kalın İğne Biyopsisinde Hedef Ultrasonda Nasıl Bulunur?

Kalın iğne biyopsisinde hedef, ultrasonografi eşliğinde gerçek zamanlı olarak bulunur. İşlemden önce lezyonun bulunduğu bölge yeniden taranır ve önceki raporla karşılaştırılır. Hedefin memenin hangi çeyreğinde ve meme başına ne uzaklıkta durduğu belirlenir. Derinliği ölçülerek iğnenin izleyeceği açı planlanır. Hasta sırtüstü yatırılır ve gerektiğinde omuz altına destek konur; bu konum meme dokusunu göğüs duvarına yayar. Prob, lezyon ekranın ortasında kalacak biçimde yerleştirilir. Ekranda hedef sabitlendikten sonra probun yeri değiştirilmez. Görüntüleme eşliği, iğnenin hedefe girdiğini gözle doğrulama olanağı verdiği için işlemin temel adımıdır.

İğnenin Girişi İçin Deride Hangi Nokta Seçilir?

İğnenin girişi için deride, hedefe en kısa ve en güvenli yolu veren nokta seçilir. Seçimde yalnız uzaklık değil, iğnenin göğüs duvarına paralel ilerleyip ilerlemediği de gözetilir. Paralel giriş, iğnenin kaburga ve akciğer tarafına yönelmesini önler. Meme başına çok yakın noktalardan girmekten kaçınırım, çünkü bu bölge daha duyarlıdır. Daha sonra cerrahi gerekirse kesinin geçeceği hat da hesaba katılır. Seçilen nokta işaretlenir ve bölge antiseptik solüsyonla temizlenir. Deri ve deri altı dokusu bölgesel uyuşturucuyla uyuşturulur. Uyuşturma etkisini gösterdikten sonra bu noktadan birkaç milimetrelik küçük bir giriş açılır.

Alınan Silindir Örnekler Kaç Adet Olur ve Nasıl Saklanır?

Alınan silindir örnekler çoğunlukla birkaç adet olur ve tamamı aynı tüpe konur. Tek bir şerit yeterli sayılmaz, çünkü lezyonun farklı bölümleri farklı hücre yapısı taşıyabilir. Bu nedenle hedefin değişik noktalarından örnek almayı yeğlerim. Her şerit alındıktan sonra iğne çıkarılır ve örnek serum fizyolojik üzerine bırakılır. Şeritlerin bütün kalması patolojinin doku düzenini okuyabilmesi için önemlidir. Örnekler işlem biter bitmez tespit sıvısı içine alınır ve etiketlenir. Etikette hastanın kimliği, taraf ve lezyonun yeri yazılır. Kireçlenme odağından alınan örneklerde şeritlerin film çekimiyle doğrulanması da istenebilir.

Protez Bulunan Memede Kalın İğne Biyopsisi Nasıl Uygulanır?

Protez bulunan memede kalın iğne biyopsisi uygulanabilir, ancak iğnenin yolu ayrıca planlanır. Amaç, iğnenin protez kılıfına hiç değmemesidir. Bu nedenle giriş açısı protezin önünden geçecek biçimde, yüzeye paralel seçilir. Ultrasonografide hem lezyon hem protez sınırı aynı ekranda tutulur. Meme dokusu elle öne çekilerek protezden uzaklaştırılır. İşlem sırasında iğnenin ucu her an ekranda izlenir. Lezyon protez kılıfına çok yakınsa yöntem değiştirilir ve başka bir görüntüleme eşliğinde örnekleme planlanır. Protezi bulunan hastalarımdan randevu alırken bu durumu bildirmelerini isterim. Meme biyopsi yöntemleri sayfasında hangi yöntemin hangi durumda seçildiğini anlattım.

Örnek Alındıktan Sonra Bölgeye Ne Kadar Baskı Uygulanır?

Örnek alındıktan sonra bölgeye, kanama durana kadar elle sürekli baskı uygulanır. Baskı çoğunlukla birkaç dakika sürer ve bu süre boyunca el kaldırılmaz. Kan sulandırıcı kullanan kişilerde süreyi uzatırım. Baskının ardından giriş noktasına küçük bir örtü konur ve üzerine soğuk uygulama yapılır. Soğuk uygulama hem morarmayı hem duyarlılığı azaltır. İlk gün ağır kaldırmaktan ve kolu zorlayan hareketlerden kaçınılmasını isterim. Sıkı bir sütyen kullanmak dokuyu destekleyerek rahatlama sağlar. Bölgede büyüyen şişlik, artan ağrı ya da durmayan kanama görülürse beklemeden başvurulmalıdır. Örnekleme yerine bırakılan işaretleyici ise sonraki görüntülemelerde aynı noktanın bulunmasını sağlar. Vakum destekli biyopsi sayfasında daha geniş örnek alınan yöntemi ele aldım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Kalın iğne biyopsisi sonucu kaç günde çıkar?
Doku örneği laboratuvarda işlemden geçirilir ve ince kesitler hazırlanır. Bu hazırlık nedeniyle sonuç çoğunlukla birkaç iş günü içinde bildirilir. Ek boyama gerektiren durumlarda süre bir miktar uzayabilir.
İğne yolu boyunca hücre taşınması olur mu?
İğne yolu boyunca hücre taşınması kaygısı sık dile getirilir. Günümüzde kullanılan kılıflı iğneler bu olasılığı çok düşük düzeyde tutar. Örneklemeden kaçınmanın getirdiği gecikme ise çok daha ağır bir sorun yaratır.
Kalın iğne biyopsisinde dikiş atılır mı?
Deriye açılan giriş çok küçüktür ve dikiş gerektirmez. Bölge yara bandıyla kapatılır ve üzerine bası uygulanır. Bandın ilk gün çıkarılmamasını isterim.
Kalın iğne biyopsisinden sonra yara bandı ne zaman açılır?
İlk gün bölgenin kuru tutulması gerekir. Ertesi gün bandı çıkarıp ılık suyla duş alabilirsiniz. Bölgeyi ovmadan kurulamanızı ve birkaç gün kese kullanmamanızı öneririm.
Biyopsi yapılan kolla ağır kaldırılabilir mi?
İlk yirmi dört saatte ağır kaldırmaktan kaçınmanız gerekir. Zorlayıcı hareket, kapanmaya başlayan küçük damarları yeniden açabilir. İkinci günden başlayarak olağan günlük işlere dönebilirsiniz.
Kalın iğne biyopsisi ile alınan örnek yetersiz çıkabilir mi?
Bu yöntemde yetersizlik daha seyrek görülür, çünkü doku bütünlüğü korunur. Yine de iğne hedefe tam oturmazsa örnek lezyonu temsil etmeyebilir. Böyle bir durumda işlem hedefleme değiştirilerek yinelenir.
Biyopsi örneğinde hormon alıcıları da bakılır mı?
Doku örneği, hücre incelemesinin veremeyeceği bilgileri sağlar. Kanser saptanan örneklerde hormon alıcıları ve diğer belirteçler aynı doku üzerinde çalışılır. Bu sonuçlar tedavi planının kurulmasında kullanılır.
Kan sulandırıcı kullananlarda biyopsi yapılabilir mi?
Bu ilaçları kullanan kişilerde işlem çoğu kez yapılabilir. Karar, ilacın türüne ve kullanım gerekçesine göre verilir. İlacın kesilmesi gerekiyorsa bunu ilacı başlatan hekimle birlikte planlarım.
İşaretleyici konulduktan sonra cihazlardan geçilebilir mi?
Bırakılan parçacık çok küçüktür ve güvenlik kapılarında sorun çıkarmaz. Manyetik rezonans incelemesi de bu parçacıkla yapılabilir. Görüntüde küçük bir gölge oluşturabileceği için işlem raporunun saklanmasını isterim.
Biyopsiden sonra memede sertlik kalır mı?
İşlem bölgesinde birkaç hafta süren küçük bir sertlik duyulabilir. Bu sertlik, kanamanın emilmesi ve iyileşme dokusunun oluşmasıyla ilgilidir. Zamanla küçülmeyen ya da büyüyen bir sertlik varsa yeniden değerlendiririm.
Kalın iğne biyopsisi kaç dakika sürer?
Hazırlık ve uyuşturma ile birlikte işlem çeyrek saat dolayında sürer. Örnek alma bölümü bundan çok daha kısadır. Süre, lezyonun yerleşimine ve kullanılan görüntüleme yöntemine göre değişir.
Biyopsi sonucu iyi huylu gelirse izlem gerekir mi?
İyi huylu sonuç, görüntüleme bulgusuyla uyumluysa izlem yeterli olur. İlk kontrolü çoğunlukla birkaç ay sonraya veririm. Sonuç görüntüleme bulgusuyla uyuşmuyorsa örnekleme yinelenir.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute (NCI)
  2. World Health Organization (WHO) — Cancer
  3. PubMed — Surgical oncology
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Surgical Oncology