Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Meme Başından Akıntı Neden Olur?

Meme başından akıntı, süt kanallarındaki hormonal uyarı ya da yapısal değişikliklerle olur. Rengin ve geliş biçiminin ne anlattığını yazdım.

Meme başından gelen akıntı, hastalarımın en çok tedirgin olduğu yakınmalardan biridir. Akıntı, süt kanallarının hormonal uyarıyla çalışması ya da kanal içinde yapısal bir değişiklik bulunması nedeniyle olur. Kanalların ucu meme başına açıldığı için içeride oluşan her salgı sonunda dışarı ulaşır. Akıntıların büyük bölümü iyi huylu nedenlere bağlıdır ve tedavi gerektirmez. Ayrımı yaparken rengine, kıvamına, tek ya da çok kanaldan gelmesine ve kendiliğinden çıkıp çıkmadığına bakarım. Bu yazıda bu ölçütleri tek tek ele alıyorum.

Akıntının Rengi ve Kıvamı Hangi Nedenlere İşaret Eder?

Akıntının rengi ve kıvamı, altta yatan nedenin hangi grupta olduğuna işaret eder. Süt benzeri beyaz ve akıcı salgı, hormonal uyarıyı düşündürür. Yeşilimsi, kahverengi ya da koyu gri renkli koyu kıvamlı akıntı çoğunlukla kanal genişlemesine bağlıdır. Berrak ve su gibi akan salgı, kanal içindeki bir oluşumu akla getirir. Sarımsı ve yapışkan akıntı iltihabi bir süreci düşündürür. Kanlı ya da pembemsi akıntı ise ayrı bir grupta değerlendirilir. Rengin tek başına tanı koydurmadığını her görüşmede yineliyorum. Aynı kişide birden çok renkte akıntı görülebilir ve bu durum değerlendirmeyi güçleştirir. Meme başı akıntısı sayfasında bütün akıntı türlerini topluca ele aldım.

Süt Benzeri Akıntıda Hangi Hormon Düzeyi İncelenir?

Süt benzeri akıntıda ilk incelenen hormon, süt üretimini uyaran prolaktin hormonudur. Bu hormon beynin tabanındaki küçük bir bezden salgılanır ve meme dokusunu doğrudan uyarır. Düzeyi yükseldiğinde her iki memeden birden süt benzeri salgı gelir. Yükselmenin sık nedenlerinden biri kullanılan ilaçlardır ve bu nedenle ilaç listesini baştan sona gözden geçiririm. Tiroid bezinin yavaş çalışması da aynı hormonun yükselmesine yol açar. Bu yüzden kan incelemesine tiroid testlerini de eklerim. Değer belirgin biçimde yüksek çıkarsa bezin görüntülenmesini isterim. Gebelik olasılığını da her durumda baştan dışlarım. Emzirmenin bitiminden sonra bir süre devam eden süt benzeri akıntı ise olağan sayılır.

Akıntının Tek Kanaldan mı Geldiği Nasıl Anlaşılır?

Akıntının tek kanaldan mı yoksa birden çok kanaldan mı geldiği, meme başı çevresinin saat yönünde tek tek bastırılmasıyla anlaşılır. Meme başının ucunda birbirinden ayrı çok sayıda kanal ağzı bulunur. Muayenede meme başını büyüteçle inceler ve salgının hangi delikten çıktığını belirlerim. Bası uygulanan bölgeye göre akıntının geldiği kanalın memedeki yeri de saptanır. Bu yeri hasta dosyasına saat yönüyle kaydederim. Tek kanaldan gelen akıntı, o kanalın içinde sınırlı bir değişiklik bulunduğunu düşündürür. Birden çok kanaldan gelen akıntı ise bütün bezi ilgilendiren bir nedeni akla getirir. Bu ayrım incelemenin yönünü baştan belirlediği için muayeneye ayırdığım süreyi uzun tutarım.

Sıkmakla Gelen Akıntı Kendiliğinden Gelenden Neden Ayrılır?

Sıkmakla gelen akıntı, kendiliğinden gelen akıntıdan ayrılır, çünkü ikisinin taşıdığı anlam birbirinden farklıdır. Meme başı sıkıldığında birkaç damla salgı gelmesi sağlıklı kişilerde de görülür. Kanal içinde her zaman bir miktar salgı bulunur ve bası bunu dışarı taşır. Buna karşılık hiçbir bası uygulanmadan iç çamaşırında leke bırakan akıntı ayrı bir anlam taşır. Kendiliğinden gelen akıntı, kanal içinde sürekli salgı üreten bir değişikliği düşündürür. Bu nedenle hastalarımdan akıntıyı görmek için memeyi sıkmamalarını isterim. Sürekli bası kanal ağzını tahriş eder ve yakınmayı sürdürür. Değerlendirmede lekenin iç çamaşırında görülüp görülmediğini ayrıca sorarım.

Akıntı Sürerse Kanal İçi İnceleme Nasıl Planlanır?

Akıntı sürerse kanal içi inceleme, önce görüntüleme sonra gerekirse kanalın çıkarılması sırasıyla planlanır. İlk adımda meme ultrasonografisiyle meme başının hemen arkasındaki kanallar incelenir. Genişlemiş bir kanal ya da kanal içinde duran bir oluşum bu incelemede görülebilir. Yaşa uygun olduğunda mamografi de eklenir. Görüntüleme yol göstermezse manyetik rezonans incelemesini gündeme getiririm. Bulgu saptanan kişilerde akıntının geldiği kanal, boya verilerek ameliyat sırasında işaretlenir. İşaretlenen kanal çevresindeki dokuyla birlikte çıkarılır ve patolojiye gönderilir. Kanal çıkarılması, hem tanıyı kesinleştirir hem de yakınmayı sonlandırır. Meme başı akıntısı kanser belirtisi midir sayfasında hangi akıntının beklemeden inceleneceğini anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Her iki memeden gelen berrak akıntı incelenmeli midir?
İki memeden birden gelen ve yalnız bası ile çıkan berrak akıntı çoğunlukla olağan kabul edilir. Bu tablo hormonal uyarıya ya da kanalların olağan salgısına bağlıdır. Yine de akıntı kendiliğinden geliyorsa bir kez değerlendirilmesini isterim.
Akıntı görmek için memeyi sıkmak doğru mudur?
Akıntıyı görmek amacıyla memeyi sıkmanızı istemiyorum. Sürekli bası kanal ağzını tahriş eder ve salgının sürmesine yol açar. Sıkmayı bıraktığınızda akıntıların bir bölümü kendiliğinden geriler.
Kullandığım ilaçlar meme başı akıntısına yol açabilir mi?
Ruh sağlığında kullanılan kimi ilaçlar, mide ilaçları ve tansiyon ilaçları süt hormonunu yükseltebilir. Bu yükselme iki memeden birden süt benzeri akıntı oluşturur. Bu nedenle ilk görüşmede kullandığınız bütün ilaçların listesini isterim.
Gebelikte meme başından akıntı gelmesi olağan mıdır?
Gebeliğin ilerleyen aylarında meme dokusu emzirmeye hazırlanır. Bu dönemde berrak ya da süt benzeri az miktarda salgı gelmesi olağan sayılır. Kanlı akıntı ise gebelikte de ayrıca değerlendirilir.
Yeşil ya da koyu renkli akıntı tehlike işareti midir?
Yeşilimsi ve koyu kıvamlı akıntı çoğunlukla kanal genişlemesine bağlıdır. Bu tablo iyi huyludur ve genellikle her iki memede birden görülür. Akıntı tek kanaldan geliyorsa ya da kan karışıyorsa değerlendirme değişir.
Erkeklerde meme başı akıntısı neye bağlıdır?
Erkeklerde meme başından gelen her akıntıyı ayrıca araştırırım. Hormonal dengeyi bozan durumlar ve kullanılan ilaçlar bu tablonun nedenleri arasında sayılır. Akıntının kanlı olduğu durumlarda inceleme beklemeden yapılır.
Meme başı akıntısı adet döngüsüne göre değişir mi?
Hormonal uyarıya bağlı akıntılar adet öncesi günlerde belirginleşebilir. Bu dönemde memedeki gerginlik de arttığı için salgı daha kolay fark edilir. Kanal içi bir değişikliğe bağlı akıntı ise döngüden bağımsız sürer.
Sütten kesildikten sonra akıntı ne kadar sürer?
Emzirmenin bitiminden sonra memeden bir süre daha salgı gelmesi olağan karşılanır. Bu salgı aylar içinde azalarak kesilir. Uzun süre geçtiği hâlde sürüyorsa hormon düzeylerine bakarım.
Meme başı akıntısında hangi kan testleri istenir?
Süt benzeri akıntıda süt hormonunun kan düzeyine bakarım. Aynı örnekte tiroid bezinin çalışmasını gösteren testleri de isterim. Gebelik olasılığı varsa bunu doğrulayan test de eklenir.
Akıntının içinde kan olduğunu gözle ayırt edebilir miyim?
Pembemsi ya da paslı renkteki salgıda kan bulunabilir. Gözle her zaman ayırt edilemediği için akıntıyı beyaz bir peçeteye damlatarak bakarım. Kuşku sürerse basit bir test şeridiyle kan varlığı denetlenir.
Meme başı çevresindeki kabuklanma akıntıdan mı kaynaklanır?
Kuruyan salgı meme başı çevresinde ince kabuklar bırakabilir. Bu kabuklanma çoğunlukla akıntının kendisiyle ilgilidir. Buna karşılık meme başı derisinde inatçı kızarıklık ve soyulma varsa deriden örnek alınmasını isterim.
Sigara kullanımı meme başı akıntısını etkiler mi?
Sigara, meme başı arkasındaki kanallarda iltihabi değişiklikleri kolaylaştırır. Bu değişiklikler koyu renkli akıntının sık nedenlerinden biri sayılır. Sigarayı bırakan kişilerde yakınmanın hafiflediğini görüyorum.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Breast Diseases
  2. PubMed — Benign breast disease
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Benign Breast Disease
  4. National Cancer Institute (NCI) — Breast Changes