Tomosentez Nedir, Mamografiden Farkı Nedir?

Tarama randevusu alan kişiler kendilerine önerilen katmanlı çekimin ne olduğunu sorar. Tomosentez, meme dokusunu ince kesitler biçiminde görüntüleyen bir mamografi yöntemidir. Standart mamografi memeyi tek bir düzlemde kaydeder, tomosentez ise aynı memeyi farklı açılardan tarayarak katman katman ayırır. Bu ayrım, üst üste binen dokunun gizlediği bulguların görülmesini kolaylaştırır. Bu yazıda katmanlı görüntülemenin nasıl çalıştığını, hangi meme yapısında daha çok katkı verdiğini, çekim süresini ve saptanan yapısal bozulmanın nasıl incelendiğini anlatıyorum.

Katmanlı Görüntüleme Üst Üste Binen Dokuyu Nasıl Ayırır?

Katmanlı görüntüleme, meme dokusunu ince kesitler biçiminde kaydederek üst üste binen yapıları birbirinden ayırır. Standart çekimde tüm doku tek bir görüntü üzerine üst üste düşer. Bu yığılma, iyi huylu yapıların yan yana gelerek kuşkulu bir görünüm yaratmasına yol açar. Aynı yığılma gerçek bir bulgunun üzerini örtebilir. Tomosentezde ışın kaynağı meme üzerinde küçük bir yay çizerek ilerler. Bu hareket sırasında çok sayıda düşük dozlu görüntü alınır. Alınan görüntüler birleştirilerek milimetrik kesitler oluşturulur. Radyoloji uzmanı bu kesitleri tek tek gözden geçirir. Böylece yalnız yan yana gelmiş olan dokular ayrılır ve gerçek bulgular öne çıkar.

Tomosentez Hangi Meme Yapısında Daha Çok Katkı Sağlar?

Tomosentez, yoğun yapıdaki meme dokusunda daha çok katkı sağlar. Yoğun memede bez ve bağ dokusu baskındır, yağ dokusu ise azdır. Bu yapı görüntüde geniş beyaz alanlar oluşturur. Aranan bulgu da beyaz göründüğü için bu alan içinde gizlenebilir. Katmanlara ayırma, beyaz zemini incelterek gizlenen bulguyu ortaya çıkarır. Yağ dokusu baskın memelerde de yöntem kullanılabilir, ancak kazanç daha sınırlı kalır. Kırk ile elli yaş arasındaki kişilerde meme dokusu genellikle daha yoğun bulunur. Bu yaş aralığında yöntemin katkısı belirginleşir. Meme yoğunluğu raporda belirtildiği için sonraki çekim planını buna göre kurarım.

Tomosentez Çekimi Standart Çekimden Uzun mu Sürer?

Tomosentez çekimi standart çekimden yalnız birkaç saniye uzun sürer. Süre farkı, ışın kaynağının yay çizerek ilerlemesinden doğar. Bu hareket sırasında meme aynı biçimde sıkıştırılmış durumda durur. Sıkıştırma süresinin birkaç saniye uzaması çoğu kişide fark edilmez. Görüntülerin işlenmesi ve kesitlerin oluşturulması cihaz tarafından yapılır. Kesit sayısı arttığı için raporun hazırlanması bir miktar uzayabilir. Çekim odasında geçirilen toplam süre ise belirgin biçimde değişmez. Nefesin kısa süre tutulması standart çekimdeki gibi istenir. Çekim sırasında hareketsiz kalmanızı özellikle isterim, çünkü hareket kesitlerde bulanıklık yaratır.

Tomosentez Her Tarama İçin Zorunlu mudur?

Tomosentez her tarama için zorunlu değildir. Standart mamografi, tarama düzeninin temelini oluşturmayı sürdürür. Tomosentez, meme yoğunluğu yüksek olan ve geri çağrılma öyküsü bulunan kişilerde öne çıkar. Bulgu araştırılan kişilerde de yöntem sıklıkla eklenir. Her merkezde bulunmadığı için randevu öncesinde sorulmasını öneririm. Yöntemin eklenmesi ışın yükünü bir miktar artırır. Bu yük, elde edilen ek bilgiyle birlikte değerlendirilir. Karar verirken kişinin yaşını, meme yapısını ve önceki çekimlerini birlikte gözetirim. Yaşa göre tarama takvimi sayfasında bu kararları yaş aralıklarına göre anlattım.

Tomosentezde Görülen Yapısal Bozulma Sonra Nasıl İncelenir?

Tomosentezde görülen yapısal bozulma, önce ek görüntülerle ve ultrasonografiyle incelenir. Yapısal bozulma, meme dokusunun bir noktaya doğru çekilmiş gibi görünmesini anlatır. Bu görünüm iyi huylu bir yara izinden de kaynaklanabilir. Geçirilmiş ameliyat, örnekleme ya da iltihabi bir süreç benzer bir iz bırakır. Bu nedenle ilk adımda kişinin geçmişi sorgulanır. Geçmişte açıklayıcı bir olay yoksa inceleme sürdürülür. Ultrasonografide aynı noktada bir karşılık bulunursa örnekleme o eşlikte yapılır. Karşılık bulunmazsa örnekleme mamografi eşliğinde planlanır. Tomosentez sayfasında yöntemin ayrıntılarını yazdım. Katmanlı çekimle saptanan bulguların hangi basamaklardan geçtiğini mamografi sayfasında ele aldım.