Biyopsi Sırasında Bırakılan İşaretleyici Nedir?

Örnekleme sonrasında raporunda işaretleyici bırakıldığı yazan kişiler bunun ne olduğunu sorar. İşaretleyici, örnek alınan noktanın sonradan bulunabilmesi için doku içine bırakılan çok küçük bir işarettir. Boyutu bir pirinç tanesinden küçüktür ve elle hissedilmez. Bırakılması her örneklemede gerekmez; yalnız bulgunun yerinin belirsizleşebileceği durumlarda uygulanır. Bu yazıda işaretleyicinin yapıldığı malzemeyi, hangi durumlarda bırakıldığını, yerinin nasıl doğrulandığını ve ameliyat olmayan kişide ne olduğunu anlatıyorum.

İşaretleyici Hangi Malzemeden Yapılır ve Boyutu Nedir?

İşaretleyici, dokuda tepki yaratmayan metal ya da emilebilen malzemeden yapılır ve boyutu birkaç milimetreyi geçmez. Metal bölüm çoğunlukla vücutla uyumlu bir alaşımdan üretilir. Çevresine zamanla emilen bir kılıf eklenmiş türleri de bulunur. Kılıf, işaretleyicinin ilk günlerde yerinde durmasını sağlar. Metal çekirdek ise yıllar boyunca görüntülemede seçilebilir durumda kalır. İşaretleyiciler farklı biçimlerde üretilir ve her bulguya ayrı bir biçim bırakılabilir. Bu sayede aynı memedeki iki ayrı bulgu birbirinden ayırt edilir. İşaretleyici hormon salgılamaz ve doku üzerinde bir etki yaratmaz.

İşaretleyici Bırakmak Hangi Durumlarda Gerekli Olur?

İşaretleyici bırakmak, bulgunun tümüyle çıkarıldığı ya da tedaviyle küçülebileceği durumlarda gerekli olur. Vakum desteğiyle yapılan işlemlerde küçük bulgular tümüyle alınabilir. Bu durumda geride görüntülenebilir bir iz kalmazsa ameliyat planlaması güçleşir. Ameliyat öncesi ilaç tedavisi uygulanacak kişilerde de bulgu küçülerek görünmez duruma gelebilir. Aynı memede birden çok örnekleme yapıldığında hangi noktanın hangi sonuca ait olduğu karışabilir. İşaretleyici bu karışıklığı önler. Yalnız mamografide görülen ve ultrasonografide seçilemeyen bulgularda da işaret bırakmayı yeğlerim. Vakum destekli biyopsi sayfasında bu işlemi ayrıntılı biçimde anlattım.

İşaretleyicinin Yeri Ameliyat Öncesi Nasıl Doğrulanır?

İşaretleyicinin yeri ameliyat öncesi mamografi ya da ultrasonografi ile doğrulanır. Doğrulama, işlemden hemen sonra çekilen görüntüyle başlar. Bu görüntüde işaretleyicinin hedeflenen noktada durup durmadığı görülür. Ameliyat planlandığında görüntüleme yinelenir ve güncel yer belirlenir. Bulgu elle ele gelmiyorsa ameliyat öncesinde bölge ayrıca işaretlenir. Bu amaçla ince bir tel ya da başka bir yönlendirici yerleştirilir. Ameliyat sırasında çıkarılan doku parçası görüntülenerek işaretin içeride olduğu denetlenir. Bu denetim, doğru bölgenin çıkarıldığını gösteren somut bir adımdır. Tel ile işaretleme sayfasında bu yöntemi ayrıca yazdım.

İşaretleyici Zamanla Yerinden Kayabilir mi?

İşaretleyici zamanla bir miktar yerinden kayabilir, ancak bu kayma çoğu kişide birkaç milimetreyle sınırlı kalır. Kayma çoğunlukla işlemin hemen ardından, doku yerine oturduğu sırada olur. Vakum desteğiyle oluşan boşluk kapandıkça işaret küçük bir yer değiştirme gösterir. Meme yumuşak bir organ olduğu için kişinin duruşuna göre de yeri değişik görünür. Bu nedenle görüntülemelerde yer tarifini her zaman aynı duruşta yaparım. Belirgin bir kayma saptanırsa ameliyat öncesinde yeniden işaretleme yapılır. Kayan işaretleyici vücuda zarar vermez. Çok seyrek olarak işaret dokudan çıkıp uzak bir noktaya gidebilir. Böyle bir durumda planlamayı güncel görüntüleme bulgusuna göre yeniden kurarım.

Ameliyat Olmayan Kişide İşaretleyici Memede Kalır mı?

Ameliyat olmayan kişide işaretleyici memede kalır ve çıkarılması gerekmez. İyi huylu sonuç alan kişilerde işaret yerinde bırakılır. Bu durum bir yakınmaya yol açmaz ve dokuda değişiklik yaratmaz. İşaretin bulunduğu nokta sonraki görüntülemelerde bir yol gösterici işlevi üstlenir. Radyoloji uzmanı bu noktayı görerek daha önce örneklenmiş bölgeyi ayırt eder. Böylece aynı bulgudan ikinci kez örnek alınması önlenir. İşaretleyici manyetik rezonans çekimine engel oluşturmaz, ancak çevresinde küçük bir görüntü bozulması yaratır. Bu bozulma incelemeyi değerlendirilemez duruma getirmez. Stereotaksik biyopsi sayfasında işaret bırakılan işlemlerden birini ayrıntılı biçimde anlattım.