Gebelikte Tiroid İlacı Kullanılabilir mi?
Gebelikte tiroid hormon ilacı kesilmez, doz çoğunlukla artırılır. Doz değişikliğini, TSH takip aralığını ve doğum sonrası düzenlemeyi anlattım.
Tiroid hormon ilacı kullanan kadınların gebelik öğrenildiğinde sorduğu ilk soru, ilacın sürdürülüp sürdürülmeyeceğidir. Gebelikte tiroid hormon ilacı kesilmez; tersine, dozun çoğu kişide artırılması gerekir. Bebeğin ilk aylarda kendi tiroid bezi henüz çalışmadığı için hormon gereksinimi anneden karşılanır. Bu nedenle ilacı bırakmak, anne ve bebek yönünden istenmeyen bir tabloya yol açar. Bu yazıda doz artışının nedenini, izlem aralığını, takviyelerle bırakılacak arayı ve doğumdan sonraki düzenlemeyi anlatıyorum.
Gebelikte Tiroid Hormon İhtiyacı İlk Üç Ayda Neden Artar?
Gebelikte tiroid hormon ihtiyacı ilk üç ayda artar, çünkü bebeğin gelişimi bu dönemde tümüyle annenin hormonuna dayanır. Bebeğin kendi tiroid bezi ancak gebeliğin ortasına doğru çalışmaya başlar. O ana kadar beyin ve sinir sisteminin gelişimi anneden geçen hormonla sürdürülür. Gebeliğin ilk haftalarında salgılanan gebelik hormonu, tiroid bezini doğrudan uyarır. Bu uyarı sağlıklı bezde hormon üretimini kendiliğinden yükseltir. Tiroid bezi çıkarılmış ya da yetersiz çalışan kişilerde ise böyle bir yedek kapasite bulunmaz. Kanda hormonu taşıyan proteinlerin miktarı da gebelikte artar ve serbest hormon havuzu daralır. Bütün bu nedenler birleştiği için dışarıdan verilen hormonun miktarı yükseltilir. Gebelikte tiroid hastalığı ve hormon takibi sayfasında bu dönemin izlemini ayrıntılı biçimde anlattım.
Gebelik Öğrenilir Öğrenilmez İlaç Dozunda Nasıl Bir Değişiklik Yapılır?
Gebelik öğrenilir öğrenilmez ilaç dozunda bir artış yapılır ve bu değişiklik gecikmeden uygulanır. Doz değişikliğinin hekim kararıyla yapılmasını isterim. Uygulamada haftalık toplam doz üzerinden küçük bir doz artışı yapılır. Kimi kişide haftanın iki gününde ek bir tablet alınması yeterli olur. Gebelik öncesinde dozu oturmuş kişilerde bu ekleme daha kolay ayarlanır. Yeni tanı konulan kişilerde ise doz baştan hesaplanır ve kısa aralıklarla gözden geçirilir. Artışın ardından kan tahlilini iki ile dört hafta sonra isterim. İlaç biçiminin ya da üreticisinin gebelik döneminde değiştirilmesini uygun bulmuyorum. Bulantı nedeniyle tablet kusulursa aynı gün içinde yeniden alınmasını öneriyorum.
Gebelik Boyunca TSH Ölçümü Hangi Aralıklarla Tekrarlanır?
Gebelik boyunca TSH ölçümü, ilk yarıda dört haftada bir, ikinci yarıda ise daha seyrek aralıklarla tekrarlanır. Bu aralık doz değişikliği yapıldığında kısalır. Doz değiştirildikten sonra kanın yeni düzene oturması birkaç hafta sürer. Bu nedenle tahlili çok erken vermek yanıltıcı bir görüntü oluşturur. Ölçümde bakılan ilk değer bezi uyaran hormonun düzeyidir. Serbest hormon değeri de birlikte değerlendirilir. Gebelikte bu değerlerin yorumu gebe olmayan döneme göre değişir. Her üç aylık dönem için ayrı ölçütler kullanılır. Tiroid hormonları ve fonksiyon testleri sayfasında bu değerlerin ne anlattığını açıkladım.
Demir ve Kalsiyum Takviyesi Tiroid İlacından Kaç Saat Sonra Alınmalı?
Demir ve kalsiyum takviyesi, tiroid ilacından en az dört saat sonra alınmalıdır. Bu iki takviye bağırsakta hormonla birleşerek emilimi düşürür. Gebelikte ikisi de sık kullanıldığı için sıralamayı baştan yazılı olarak veririm. Uygulamada tiroid ilacını sabah aç karnına, takviyeleri ise öğleden sonra ya da akşam aldırıyorum. Gebelik vitaminlerinin çoğu demir ve kalsiyum içerir. Bu nedenle çoklu vitamin hapı da tiroid ilacıyla aynı saatte alınmaz. Mide koruyucu kullanan kişilerde emilim ayrıca azalır. Dört saatlik ara kuralına uyulduğunda doz artışına gerek kalmadan düzelen kişiler görüyorum. Takviye düzeni değiştiğinde tahlili yinelemeyi uygun buluyorum.
Doğumdan Sonra İlaç Dozu Gebelik Öncesi Düzeye Nasıl Çekilir?
Doğumdan sonra ilaç dozu, çoğu kişide gebelik öncesindeki düzeye kademeli olarak çekilir. Gebelikte artan hormon gereksinimi doğumla birlikte hızla geriler. Bu nedenle doğumu izleyen günlerde dozu eski değerine indiririm. Yeni tanı almış ve dozu gebelikte oturmuş kişilerde indirim daha dikkatli yapılır. Doz düşürüldükten sonra ilk tahlili yaklaşık altı hafta sonra isterim. Doğumdan sonraki aylarda tiroid bezinin geçici olarak bozulduğu bir tablo da görülebilir. Bu tabloda önce fazla çalışma, ardından yavaşlama ortaya çıkar. Emzirme döneminde tiroid hormon ilacı güvenle sürdürülür. İlaçların tiroid hormonlarına etkisi sayfasında birlikte kullanılan ilaçların etkisini ele aldım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Gebe kalmadan önce tiroid ilacı dozunu ayarlatmak gerekir mi?
Gebelikte tiroid hormon ilacını kesmek bebeği nasıl etkiler?
Tiroid ilacını kullanırken gebe kalmakta sakınca var mı?
Sabah bulantısı nedeniyle ilacı kusarsam ne yapmalıyım?
Gebelikte tiroid ilacı dozu her kadında aynı ölçüde mi artırılır?
Tiroid ilacı kullanan gebede bebeğin gelişimi ayrıca izlenir mi?
Gebelikte tiroid antikorlarına bakılması doz kararını değiştirir mi?
Aşırı çalışan tiroidi olan gebede ilaç düzeni nasıl kurulur?
Doğum sonrası dönemde tiroid yakınmaları yeniden başlayabilir mi?
Emzirme döneminde tiroid ilacı sütle bebeğe geçer mi?
Gebelikte tiroid ilacı dozu artırılınca kilo alımı hızlanır mı?
Tüp bebek tedavisi öncesinde tiroid hormonu kontrol edilir mi?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.