Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Tiroid Hastalığı Yorgunluk ve Halsizlik Yapar mı?

Tiroid hastalığı yorgunluk ve halsizlik yapar. Uyku bozukluğundan ayrımını, kas belirtilerini ve TSH dışında istenen testleri anlattım.

Yorgunluk yakınması, tiroid polikliniğinde en sık duyduğum cümlelerin başında gelir. Tiroid hastalığı yorgunluk ve halsizlik yapar, çünkü hormon hücrelerin enerji üretimini doğrudan düzenler. Bezin az çalıştığı tabloda kişi sürekli uykulu ve isteksiz olur. Fazla çalıştığı tabloda ise yorgunluk uykusuzluk ve tükenmişlik biçiminde ortaya çıkar. Buna karşılık yorgunluğun kaynağında çoğu kez tiroid dışı nedenler bulunur. Bu yazıda uyku bozukluğundan ayrımı, kas belirtilerini, istenen tetkikleri ve tedavi sonrası değerlendirmeyi anlatıyorum.

Tiroide Bağlı Yorgunluk Uyku Bozukluğundan Nasıl Ayrılır?

Tiroide bağlı yorgunluk, yeterli uykudan sonra da sürmesiyle uyku bozukluğundan ayrılır. Uyku bozukluğu yaşayan kişi iyi bir gecenin ardından dinlenmiş uyanır. Hormon eksikliğinde ise uzun uykular bile yorgunluğu gidermez. Kişi sabah kalkmakta zorlanır ve gün içinde uyku isteği duyar. Üşüme, kabızlık ve ciltte kuruluk bu yorgunluğa eşlik eder. Sesin kalınlaşması ve düşüncenin yavaşlaması da aynı tabloda görülür. Horlama ve gece nefes durmaları varsa uyku incelemesi isterim. Eşlik eden belirtilerin varlığı ayrımı büyük ölçüde kolaylaştırır. Tiroid hastalıklarının belirtileri sayfasında bu bulguların tümünü bir arada topladım.

Kaslarda Güçsüzlük ve Kramp Tiroid Yetmezliğinde Neden Görülür?

Kaslarda güçsüzlük ve kramp, tiroid yetmezliğinde kas hücrelerinin enerji üretimi yavaşladığı için görülür. Hormon eksikliğinde kas liflerindeki kasılma ve gevşeme süreci uzar. Bu uzama kişide tutukluk ve ağırlık duygusu yaratır. Baldır kaslarındaki kramplar en çok gece saatlerinde ortaya çıkar. Merdiven çıkmak ve ağırlık kaldırmak belirgin biçimde zorlaşır. Kas yakınmaları kimi kişide hormon eksikliğinin ilk belirtisi olur. Kanda kas yıkımını gösteren değerler bu dönemde yükselebilir. Kalsiyum ve D vitamini eksikliği aynı yakınmayı taşıdığı için birlikte incelenir. Tedaviyle birlikte kas yakınmaları çoğunlukla geriler.

Yorgunluk Yakınmasında TSH Dışında Hangi Testler İstenir?

Yorgunluk yakınmasında TSH dışında kan sayımı, demir depoları, B12, D vitamini ve şeker ölçümü istenir. Kansızlık yorgunluğun en sık karşılaşılan nedenidir. Demir depoları kansızlık olmadan da boşalabilir. B12 eksikliği hem yorgunluk hem uyuşma yakınması yaratır. Şeker hastalığı ve böbrek işlevlerindeki bozukluk da benzer bir tablo doğurur. Karaciğer değerleri ve elektrolitler aynı tetkik listesinde yer alır. Uzun süren yorgunlukta uyku düzeni ve ruh durumu ayrıca sorgulanır. Kullanılan ilaçların yan etkileri de her görüşmede gözden geçirilir. Tiroid hastalıkları sayfasında bu tetkiklerin hangi tabloya işaret ettiğini anlattım.

TSH Normal Sınırdayken Süren Halsizlik Demir Eksikliğine Bağlı Olabilir mi?

TSH normal sınırdayken süren halsizlik demir eksikliğine bağlı olabilir. Demir, kanda oksijen taşıyan yapının temel parçasıdır. Depolar azaldığında dokulara ulaşan oksijen miktarı düşer. Kişi merdiven çıkarken çabuk yorulur ve nefesi daralır. Kan sayımı normal görünse bile depolar boşalmış olabilir. Bu nedenle ferritin ölçümünü ayrıca isterim. Adet kanamalarının fazla olması kadınlarda depoları hızla eritir. Sindirim sisteminden gizli kan kaybı da her yaşta araştırılır. Demir eksikliği düzeltildiğinde halsizlik çoğunlukla belirgin biçimde geriler.

Tedavi Sonrası Enerji Düzeyi Hangi Aralıklarla Yeniden Değerlendirilir?

Tedavi sonrası enerji düzeyi, hormon ölçümleriyle aynı takvimde ve birkaç haftalık aralıklarla yeniden değerlendirilir. İlk kontrolde ilacın düzenli kullanılıp kullanılmadığını sorgularım. Yakınmalardaki değişimi kişinin kendi sözleriyle kaydederim. Günlük hareket süresi ve uyku saatleri de aynı görüşmede gözden geçirilir. Değerler yerine oturduğu halde yorgunluk sürüyorsa listeyi genişletirim. Gizli kalmış eksiklikler bu aşamada sık karşımıza çıkar. Ruh durumundaki çökkünlük de ayrı bir başlık olarak ele alınır. Kontrol aralıkları değerler dengelendikçe açılır. Tiroid hastalıkları ve kilo ilişkisi sayfasında enerji dengesinin tartıya yansımasını anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma: · Son güncelleme:

Sık sorulan sorular

Tiroide bağlı yorgunluk günün hangi saatinde daha belirgin olur?
Hormon eksikliğinde yorgunluk sabah saatlerinde daha ağır duyulur. Kişi uyandığında dinlenmiş hissetmez ve gün boyunca uyku isteği taşır. Hormon fazlalığında ise tükenmişlik akşama doğru belirginleşir.
Uyku apnesi ile tiroid yorgunluğu birlikte bulunabilir mi?
Hormon eksikliği üst solunum yollarındaki dokularda kalınlaşma yaratır. Bu değişiklik uykuda solunum durmalarını kolaylaştırır. İki tablo birlikte bulunduğunda yorgunluk belirgin biçimde ağırlaşır.
Halsizlik için vitamin takviyesine kendi başıma başlayabilir miyim?
Eksiklik gösterilmeden başlanan takviyeler çoğu kez yarar sağlamaz. Bazı destekler laboratuvar ölçümlerini de yanıltır. Bu nedenle takviyeyi kan sonuçlarına bakarak düzenliyorum.
Sınırda TSH değeri olan kişide yorgunluk tedavi gerektirir mi?
Sınırda seyreden değerlerde karar tek bir ölçümle verilmez. Ölçümü birkaç hafta sonra yineleyerek kalıcılığını sınıyorum. Yakınmalar belirginse ve değer yükselmeyi sürdürüyorsa tedaviyi başlatıyorum.
Egzersiz tiroide bağlı yorgunluğu artırır mı?
Ölçülü hareket çoğu kişide yorgunluğu azaltır. Ağır ve ani başlanan çalışmalar ise kas yakınmalarını artırır. Bu nedenle programı hafif tempoyla başlatmayı öneriyorum.
Yorgunlukla birlikte ses kısıklığı varsa ne düşünülür?
Ses değişikliği hormon eksikliğinde ses tellerindeki ödeme bağlı olarak görülür. Boyunda büyüme varsa bası olasılığı da değerlendirilir. İki haftadan uzun süren ses kısıklığını ayrıntılı biçimde araştırırım.
Tiroid ilacının saati enerji düzeyini etkiler mi?
İlacın her gün aynı saatte ve aç karnına alınması emilimi düzenli kılar. Düzensiz kullanım hormon düzeyinde dalgalanma yaratır. Bu dalgalanma gün içinde enerji düşüşü olarak hissedilir.
Kas ağrısı için ağrı kesici kullanmak uygun olur mu?
Kısa süreli kullanımda ağrı kesiciler yakınmayı hafifletir. Buna karşılık altta yatan hormon eksikliği düzeltilmeden kalıcı sonuç alınmaz. Uzun süreli kullanımda mide ve böbrek yükü artar.
Yorgunluk yakınmasında hangi uzmana başvurmak gerekir?
İlk değerlendirme için iç hastalıkları ya da aile hekimliği uygun bir başlangıç oluşturur. Tiroid yönünden kuşku varsa hormon testleri aynı aşamada istenir. Sonuçlara göre ileri değerlendirme planlanır.
Çay ve kahve halsizliği gidermekte yardımcı olur mu?
Kafein geçici bir uyanıklık sağlar, ancak yorgunluğun nedenini ortadan kaldırmaz. Akşam saatlerinde alındığında uyku düzenini bozarak tabloyu ağırlaştırır. Bu nedenle tüketimin gün içine ve ölçülü biçimde dağıtılmasını öneriyorum.
Doğumdan sonra süren halsizlik tiroid ile ilgili olabilir mi?
Doğumdan sonraki aylarda tiroid iltihabı sık görülür ve halsizlik yaratır. Kansızlık ve uyku bölünmesi de aynı dönemde tabloya eklenir. Bu nedenle yakınma sürüyorsa tiroid testlerini isterim.
Tiroid tedavisi sırasında yorgunluk yeniden başlarsa ne yapılır?
Yakınmanın yeniden başlaması çoğunlukla doz gereksiniminin değiştiğini gösterir. Kilo değişimi, gebelik ve yeni başlanan ilaçlar bu gereksinimi etkiler. Bu durumda ölçümü beklemeden yineliyorum.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. American Thyroid Association (ATA) — Thyroid Nodules
  2. National Cancer Institute (NCI) — Thyroid Cancer
  3. MedlinePlus — Thyroid Diseases
  4. PubMed — Thyroid nodule
  5. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Thyroid