Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Genç Kadınlarda Meme Kanseri Neden Daha Geç Fark Edilir?

Genç memede yoğun dokunun kitleyi nasıl gizlediğini, kırk yaş altında ilk görüntüleme seçimini ve emzirme dönemindeki değerlendirmeyi anlattım.

Genç kadınlarda meme kanseri, hem doku yapısı hem de beklenti nedeniyle daha geç fark edilir. Genç memede bez ve bağ dokusu baskındır ve bu yoğunluk kitleyi gizleyebilir. Ele gelen sertlik çoğu kez döngüsel bir değişiklik sanılır ve beklemeye alınır. Tarama takvimi de bu yaş aralığını kapsamadığı için bulgu kendiliğinden yakalanmaz. Bu yazıda yoğun dokunun etkisini, ilk görüntüleme seçimini, emzirme dönemini ve izlem süresini anlatıyorum.

Genç Memedeki Yoğun Doku Kitleyi Nasıl Gizler?

Genç memedeki yoğun doku, kitleyi hem elle muayenede hem de görüntülemede gizler. Bez ve bağ dokusu yağ dokusuna göre daha serttir. Bu sertlik içinde tek tek kitleleri ayırt etmek güçleşir. Mamografide yoğun doku beyaz bir zemin oluşturur. Aranan kitle de beyaz göründüğü için bu zeminin içinde kaybolur. Ultrasonografi bu yaş aralığında ayırt ediciliği daha yüksek bir yöntemdir. Ses dalgaları katı ve sıvı dolu yapıları birbirinden ayırır. Yoğun dokuda elle muayene tek başına güvenilir bir sonuç vermez. Bu nedenle genç kadınlarda muayeneyi her zaman görüntülemeyle birlikte yürütüyorum.

Genç Kadında Ele Gelen Kitle Neden İyi Huylu Sanılır?

Genç kadında ele gelen kitle, bu yaş grubunda iyi huylu kitlelerin çok daha sık görülmesi nedeniyle iyi huylu sanılır. Fibroadenom ve kistler gençlerde en çok karşılaşılan kitlelerdir. Bu kitleler düzgün sınırlı, hareketli ve lastik kıvamında duyulur. Kanser kitlesi de erken dönemde benzer özellikler gösterebilir. Elle muayene bu iki tabloyu kesin biçimde ayıramaz. Yaşın küçük olması incelemeyi erteleme gerekçesi sayılmaz. Bir adet döngüsü boyunca küçülmeyen her kitleyi görüntülüyorum. Görüntülemede kuşkulu bulunan kitlelerde örnekleme yapılır. Genç yaşta tanı konulan kişilerin izlem düzenini genç kadınlarda meme kanseri sayfasında anlattım.

Kırk Yaş Altında İlk Görüntüleme Hangi Yöntemle Başlar?

Kırk yaş altında ilk görüntüleme, çoğu kişide ultrasonografiyle başlar. Bu yöntem ışın kullanmaz ve yoğun dokuda ayrıntıyı daha net gösterir. Kist ile katı kitle ayrımı ilk bakışta yapılabilir. Ultrasonografide kuşkulu bir bulgu saptanırsa mamografi eklenir. Mamografi, kireçlenme odaklarını göstermesi yönüyle ultrasonografiyi tamamlar. Manyetik rezonans incelemesi kalıtsal risk taşıyan kişilerde plana eklenir. Gebelik ve emzirme dönemlerinde ilk basamak yine ultrasonografidir. Tarama mamografisi ise kırk yaşından sonra, iki yılda bir yapılır. Yakınması bulunan genç bir kişide bu yaş sınırı beklenmez. Tanı basamaklarının sırasını meme kanseri nasıl teşhis edilir sayfasında yazdım.

Emzirme Döneminde Fark Edilen Kitle Neden Geç İncelenir?

Emzirme döneminde fark edilen kitle, süt kanallarının dolgunluğuna bağlanarak geç incelenir. Bu dönemde meme dokusu büyür ve her yerde sertlik duyulur. Tıkanan bir kanal ya da süt birikimi ele gelen bir kitle oluşturabilir. Bu tabloların çoğu birkaç gün içinde kendiliğinden geriler. Düzelmeyen bir sertlik ise emzirme döneminde de incelenir. Ultrasonografi bu dönemde güvenle uygulanır ve süt üretimini etkilemez. Gerekli görülen kişilerde iğne ile örnekleme de yapılabilir. Emzirmeyi kesmek inceleme için koşul değildir. İki haftadan uzun süren bir sertliği bekletmemenizi istiyorum.

Genç Yaşta Konan Tanıda İzlem Programı Neden Uzun Tutulur?

Genç yaşta konan tanıda izlem programı, önünde uzun bir yaşam süresi bulunduğu için uzun tutulur. Hastalığın geri dönüşü yıllar sonra da ortaya çıkabilir. Bu nedenle kontroller ilk yıllarda daha sık, sonraki yıllarda daha seyrek sürdürülür. İzlemde muayene, görüntüleme ve gerektiğinde kan incelemeleri birlikte kullanılır. Genç kişilerde karşı memenin izlemi de ayrıca önem taşır. Kalıtsal risk saptanan kişilerde görüntüleme aralığı kısaltılır. Uzun süreli hormon engelleyici tedavi alanlarda yan etkiler de izlenir. Doğurganlık ve kemik sağlığı bu izlemin parçası durumuna gelir. Erken tanının izlem üzerindeki etkisini erken tanının önemi sayfasında ele aldım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma: · Son güncelleme:

Sık sorulan sorular

Yoğun meme dokusu raporda nasıl belirtilir?
Radyoloji raporunda meme dokusunun yoğunluğu ayrı bir başlıkta yazılır. Yoğunluk arttıkça mamografinin ayırt ediciliği azalır. Yoğun doku bildirilen kişilerde incelemeye ultrasonografi eklenir.
Genç yaşta ele gelen kitlede kaç hafta beklenebilir?
Yeni fark edilen bir kitlede bir adet döngüsünden uzun beklemenizi istemiyorum. Döngü sonunda küçülmeyen kitle görüntülemeye yönlendirilir. Deride çekilme ya da kanlı akıntı eşlik ediyorsa döngü de beklenmez.
Genç kadında muayene için döngünün hangi günü seçilir?
Muayene için kanamanın bitimini izleyen günler seçilir. Bu dönemde meme dokusundaki su tutulumu azalır ve doku yumuşar. Yumuşamış dokuda ele gelen bir değişikliği fark etmek kolaylaşır.
Süt verirken çekilen ultrasonografi sütü etkiler mi?
Ultrasonografi ses dalgalarıyla çalışır ve süt üretimini etkilemez. İnceleme sırasında emzirmeye ara verilmesi gerekmez. Çekimden hemen önce memenin boşaltılması görüntünün okunmasını kolaylaştırır.
Genç kadında meme ağrısı tek başına inceleme gerektirir mi?
Döngüyle gelip geçen yaygın ağrı çoğunlukla hormon değişikliğine bağlıdır. Tek noktada toplanan, sürekli ve gece de duyulan ağrı ise değerlendirilir. Ağrıya ele gelen bir sertlik eşlik ediyorsa görüntüleme isterim.
Yoğun dokuda tomosentez ek katkı sağlar mı?
Tomosentez, meme dokusunun ince katmanlar durumunda görüntülenmesini sağlar. Bu yöntem üst üste binen dokuların yarattığı gölgelenmeyi azaltır. Yoğun meme yapısında olağan mamografiye ek bilgi katar.
Genç yaşta saptanan kitlede iğne biyopsisi kitleyi yayar mı?
İğne ile örnekleme hastalığın yayılmasına yol açmaz. İşlem sırasında iğne yolu özenle seçilir ve gerektiğinde cerrahi sırasında çıkarılır. Örneklemeden kaçınmak tanıyı geciktirir.
Sütyen kullanımı genç kadında kitle oluşumunu etkiler mi?
Sütyen kullanımı ile meme kitlelerinin oluşumu arasında bir bağ gösterilmemiştir. Sıkı sütyen yalnız bası nedeniyle rahatsızlık verebilir. Kitle gelişimi doku yapısı ve hormon etkisiyle ilgilidir.
Genç yaşta tanı konulduğunda tedavi sırası değişir mi?
Genç kişilerde ilaç tedavisi çoğu kez cerrahiden önce başlatılır. Bu sıralama kitleyi küçültür ve koruyucu cerrahiye olanak tanır. Karar tümör konseyinde birlikte verilir.
Emzirme döneminde saptanan kitlede biyopsi süt kaçağı yapar mı?
Emzirme döneminde yapılan biyopsi sonrasında kesi yerinden süt sızması görülebilir. Bu durum çoğunlukla birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Girişim öncesinde memenin boşaltılması sızıntı olasılığını azaltır.
Genç kadında yılda bir kez hekim muayenesi yeterli midir?
Risk etkeni taşımayan genç kadınlarda yılda bir hekim muayenesi uygun bir düzen sağlar. Aile öyküsü bulunanlarda ise aralık kısaltılır ve görüntüleme eklenir. İki muayene arasında fark edilen yeni bir bulguda beklenmez.
Genç yaşta meme kanseri tanısı doğurganlığı etkiler mi?
İlaç tedavileri yumurtalık işlevini geçici ya da kalıcı biçimde azaltabilir. Bu nedenle tedaviye başlamadan önce doğurganlığın korunması konuşulur. Görüşmeye üreme sağlığı uzmanı da katılır.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute (NCI) — Breast Cancer
  2. World Health Organization (WHO) — Breast Cancer
  3. PubMed — Breast cancer surgery
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Breast Cancer
  5. MedlinePlus — Breast Cancer