Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Meme Kanseri Alt Tipi Patoloji Raporunda Nasıl Belirtilir?

Meme kanserinde alt tip, patoloji raporundaki boyama sonuçlarından çıkarılır. Raporun hangi bölümüne bakılacağını ve terimlerin anlamını anlattım.

Patoloji raporunu eline alan hastalarımın çoğu, alt tip bilgisinin nerede yazdığını sorar. Alt tip çoğu raporda ayrı bir başlık altında yazılmaz; hekim bu bilgiyi boyama sonuçlarını bir araya getirerek çıkarır. Raporda aranacak dört satır östrojen alıcısı, progesteron alıcısı, HER2 belirteci ve hücre bölünme göstergesidir. Bu dört satır bir arada okunduğunda tümörün hangi gruba girdiği belirlenir. Bu yazıda raporun hangi bölümüne bakılacağını, biyopsi ile ameliyat raporu arasındaki farkı, sonuçların hangi birimlerle yazıldığını ve eksik bilgide ne yapıldığını anlatıyorum.

Patoloji Raporunun Hangi Bölümünde Alt Tip Bilgisi Yer Alır?

Patoloji raporunun alt tip bilgisi, bulguların özetlendiği sonuç bölümünün altında yer alır. Rapor genellikle üç ana bölümden oluşur. İlk bölümde gelen örneğin türü, alındığı yer ve boyutu yazılır. İkinci bölümde mikroskop altında görülenler anlatılır ve tümörün türü ile derecesi bildirilir. Üçüncü bölümde ise boyama sonuçları sıralanır. Alt tipi belirleyen dört satır bu sonuç bölümünde bulunur. Kimi merkezler sonucun altına kısa bir yorum satırı da ekler. Yorum satırı bulunmayan raporlarda alt tip bilgisi boyama sonuçlarından çıkarılır. Patoloji raporu nasıl okunur sayfasında bu satırları tek tek ele aldım.

Biyopsi Raporu ile Ameliyat Raporu Arasında Alt Tip Farkı Olur mu?

Biyopsi raporu ile ameliyat raporu arasında alt tip farkı seyrek de olsa görülür. Kalın iğne biyopsisi tümörün yalnız bir bölümünü örnekler. Ameliyat parçasında ise tümörün tamamı incelenir ve farklı bölgelerden kesitler alınır. Tümörün her bölgesi aynı belirteci taşımadığında iki rapor ayrışabilir. Örneğin işlenme süresi de sonucu etkileyen bir etkendir. Uzun süre beklemiş örneklerde alıcılar olduğundan silik boyanabilir. Fark saptandığında boyamalar yinelenir ve iki rapor birlikte yorumlanır. Tedavi kararı, planı yönlendirecek olan sonuca göre verilir. Ameliyattan önce tedavi alan kişilerde ise boyamalar ilk biyopsi örneğinden okunur.

Boyama Sonuçları Raporda Hangi Ölçü Birimleriyle Yazılır?

Boyama sonuçları raporda, her belirteç için ayrı ölçü birimleriyle yazılır. Hormon alıcıları, boyanan hücrelerin toplam hücreye göre payıyla bildirilir. Kimi merkezler bu paya ek olarak boyanmanın şiddetini de puanlar. HER2 belirteci ise sıfırdan üçe uzanan bir ölçekte verilir. Bu ölçekte üç değeri olumlu, sıfır ve bir değerleri olumsuz kabul edilir. İki değeri sınırda sayılır ve gen incelemesiyle çözülür. Hücre bölünme göstergesi de boyanan hücrelerin payı biçiminde yazılır. Birimlerin merkezden merkeze değişebilmesi karşılaştırmayı güçleştirir. Bu nedenle iki farklı raporu yan yana koyarken birimlerin aynı olup olmadığına bakarım.

Rapordaki Terimler Merkezden Merkeze Neden Değişebilir?

Rapordaki terimler merkezden merkeze, kullanılan sınıflama kılavuzunun sürümüne göre değişebilir. Patoloji raporları uluslararası kılavuzlara dayanarak yazılır. Bu kılavuzlar zaman içinde güncellenir ve kimi eşik değerleri değişir. Bir merkez yeni sürümü uygularken bir başkası eski sürümü kullanıyor olabilir. Terim farkı yalnız adlandırmayla da ilgili olabilir. Aynı bulgu bir raporda geniş bir tanımla, diğerinde kısa bir kısaltmayla yazılabilir. Terim farkı çoğu kez tümörün özelliğinin değiştiği anlamına gelmez. Raporları karşılaştırırken kılavuz sürümünü ve boyama yöntemini birlikte gözetirim. Anlaşılmayan bir terim gördüğünüzde bana sormanızı isterim.

Alt Tip Bilgisi Eksikse Bloklardan Yeniden İnceleme İstenir mi?

Alt tip bilgisi eksikse, saklanan parafin bloklardan yeniden inceleme istenir. Patoloji örnekleri işlendikten sonra bloklar hâlinde uzun yıllar saklanır. Bu bloklardan yeni kesitler alınarak eksik boyamalar tamamlanır. İşlem için yeni bir biyopsi gerekmez ve hasta ek bir girişimden geçmez. Bloklar başka bir merkezde bulunuyorsa resmi yazıyla istenir. İnceleme birkaç gün içinde sonuçlanır. Blokların saklanma süresi ve koşulları sonucu etkileyebilir. Çok eski bloklarda boyamanın yinelenmesi güçleşebilir. Meme kanseri sayfasında tanı basamaklarının bütününü anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Patoloji raporu ne kadar sürede çıkar?
Kalın iğne biyopsisi raporu genellikle birkaç iş günü içinde hazırlanır. Ameliyat parçasının incelenmesi daha uzun sürer, çünkü çok sayıda kesit alınır. Ek boyamalar gerektiğinde süre birkaç gün daha uzayabilir.
Patoloji raporunda derece ne anlama gelir?
Derece, tümör hücrelerinin köken aldıkları dokuya ne kadar benzediğini anlatır. Patolog bu ölçüyü hücre biçimi, bölünme sayısı ve doku düzeni üzerinden verir. Yüksek derece hastalığın daha hareketli olabileceğini gösterir.
Raporda geçen cerrahi sınır ifadesi neyi anlatır?
Cerrahi sınır, çıkarılan dokunun kenarlarında tümör hücresi bulunup bulunmadığını anlatır. Kenarda hücre görülmemesi sınırın temiz olduğunu gösterir. Hücre görülen kişilerde ek doku çıkarılması gündeme gelir.
Patoloji bloklarımı ikinci görüş için nasıl isteyebilirim?
Bloklar hastaya ait örneklerdir ve resmi başvuruyla istenebilir. Çoğu merkez blok yerine hazırlanmış lamları ya da kesitleri verir. İkinci görüş için giderken raporun aslını da yanınızda götürmenizi isterim.
Raporda lenf bezi sonucu nasıl yazılır?
Lenf bezi sonucu, çıkarılan bez sayısı ile tutulum görülen bez sayısı biçiminde yazılır. Tutulumun bez içinde mi yoksa kapsül dışına taşarak mı bulunduğu ayrıca belirtilir. Bu bilgi ışın tedavisi kararında önem taşır.
Alt tip bilgisi olmadan tedaviye başlanabilir mi?
Alt tip bilgisi olmadan tedavi kolu doğru seçilemez. Acil bir durum yoksa boyama sonuçlarının beklenmesini isterim. Bekleme süresi genellikle birkaç gün ile sınırlı kalır.
Raporda damar ve sinir tutulumu neden yazılır?
Tümör hücrelerinin küçük damarların ya da sinir kılıflarının içine girmesi ayrı bir bulgudur. Bu bulgu hastalığın yayılma eğilimi üzerine bilgi verir. Ameliyat sonrası tedavi kararında gözetilen ölçütlerden biridir.
Patoloji raporundaki kısaltmaları nasıl çözebilirim?
Raporlarda kullanılan kısaltmalar belirteçlerin uluslararası adlarından gelir. Bu kısaltmaların karşılığını kontrol sırasında birlikte yazarız. Kendi başınıza yorumlamak yerine sormanızı doğru buluyorum.
İkinci bir patoloji görüşü almak gerekir mi?
İkinci görüş, tanı güç konduğunda ya da sonuç klinik bulguyla örtüşmediğinde gündeme gelir. Bu durumda bloklar deneyimli bir merkeze gönderilir. Görüşün tedaviyi geciktirmemesine dikkat edilmesi gerekir.
Rapordaki tümör boyutu görüntülemedeki ölçüden farklı çıkar mı?
İki ölçü arasında fark bulunması olağan bir durumdur. Görüntüleme tümörü çevresindeki ödemle birlikte gösterebilir. Evreleme kararında patoloji ölçüsü esas alınır.
Ameliyattan önce tedavi alanlarda rapor nasıl okunur?
Bu kişilerde rapor, tedaviye alınan yanıtı da anlatan ek satırlar taşır. Geride kalan tümörün büyüklüğü ve canlı hücre bulunup bulunmadığı ayrıca yazılır. Alt tip bilgisi ise çoğunlukla tedavi öncesi biyopsiden okunur.
Patoloji raporunu saklamak gerekir mi?
Raporun aslının saklanmasını özellikle isterim. İzlem boyunca yapılan her değerlendirme bu belgeye dayanır. Blok ve lam bilgilerinin yazılı olduğu sayfayı da birlikte saklamanızı öneririm.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute (NCI) — Breast Cancer
  2. World Health Organization (WHO) — Breast Cancer
  3. PubMed — Breast cancer surgery
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Breast Cancer
  5. MedlinePlus — Breast Cancer