Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Luminal A ve Luminal B Meme Kanseri Arasındaki Fark Nedir?

Luminal A ve Luminal B alt tipleri hormon alıcısı, HER2 ve bölünme göstergesine göre ayrılır. Aradaki farkı ve tedavi süresini anlattım.

Patoloji raporunda luminal ifadesini gören hastalarım, A ve B harflerinin ne anlattığını sorar. Luminal alt tipler, süt kanallarının iç yüzünü döşeyen hücrelerden köken alan ve hormon alıcısı taşıyan tümörleri anlatır. İki alt tip arasındaki temel fark, tümörün bölünme hızında ve HER2 durumunda toplanır. Luminal A grubunda bölünme yavaş seyreder ve HER2 olumsuz çıkar. Luminal B grubunda ise bölünme daha hızlıdır ya da HER2 olumlu bulunur. Bu yazıda alt tiplerin hangi boyamalara göre ayrıldığını, bölünme göstergesinin nasıl sayıldığını ve tedavi süresinin neden uzun tutulduğunu anlatıyorum.

Luminal Alt Tipler Hangi Boyama Sonuçlarına Göre Ayrılır?

Luminal alt tipler, tümör dokusunda yapılan dört boyamanın sonuçlarına göre birbirinden ayrılır. Bu boyamalar östrojen alıcısı, progesteron alıcısı, HER2 belirteci ve hücre bölünme göstergesidir. Luminal gruba girebilmek için östrojen alıcısının olumlu çıkması gerekir. Progesteron alıcısının olumlu olması alt tipin yavaş seyreden koluna işaret eder. HER2 olumsuz ve bölünme göstergesi düşük çıkan tümörler Luminal A kabul edilir. Bölünme göstergesi yüksek çıkan ya da HER2 olumlu bulunan tümörler ise Luminal B sayılır. Bu ayrım, ameliyat sonrası tedavinin yoğunluğunu doğrudan belirler. Boyamaların hepsi aynı doku örneğinden çalışılır. Luminal A ve Luminal B sayfasında bu iki grubun özelliklerini ayrıntılı biçimde anlattım.

Hücre Bölünme Göstergesi Luminal Ayrımında Nasıl Kullanılır?

Hücre bölünme göstergesi, luminal ayrımında tümörün ne kadar hızlı çoğaldığını anlatan bir ölçü olarak kullanılır. Bu gösterge, bölünme evresindeki hücrelerde beliren bir proteine karşı yapılan boyamayla ölçülür. Boyanan hücre sayısı arttıkça tümörün bölünme hızı da yüksek kabul edilir. Düşük değerler yavaş seyreden kolu, yüksek değerler hızlı bölünen kolu gösterir. Ara değerlerde ise ayrım tek başına bu göstergeyle yapılamaz. Böyle durumlarda progesteron alıcısının durumu ve tümörün derecesi birlikte değerlendirilir. Gösterge, tedavi kararında tek ölçüt olarak kullanılmaz. Değeri hastadan hastaya ve merkezden merkeze değişebildiği için raporu bütün olarak okurum.

Bölünme Göstergesi Patolojide Hangi Alandan Sayılarak Belirlenir?

Bölünme göstergesi patolojide, boyanmanın en yoğun göründüğü alandan sayılarak belirlenir. Patolog kesiti önce düşük büyütmede tarar ve boyanmanın toplandığı bölgeyi seçer. Seçilen bölge çoğunlukla tümörün ilerleyen kenarında bulunur. Sayım bu alanda, belirlenen sayıda hücre üzerinden yapılır. Boyanan hücrelerin toplam hücreye göre payı hesaplanır ve rapora yazılır. Sayımın elle mi yoksa görüntü yazılımıyla mı yapıldığı sonucu etkileyebilir. Aynı tümörde farklı alanlardan sayım yapılırsa değer değişebilir. Bu nedenle sonucu yorumlarken sayımın hangi yöntemle yapıldığını da gözetirim. Bölünme göstergesi tek başına değil, raporun bütünüyle birlikte anlam kazanır.

Aynı Tümörün Farklı Bölgelerinde Alt Tip Değişebilir mi?

Aynı tümörün farklı bölgelerinde alt tip göstergeleri bir ölçüde değişebilir. Tümör tek bir hücreden çıksa da zamanla farklı özellikler taşıyan hücre toplulukları oluşur. Bu topluluklar boyamalara farklı yanıt verebilir. Kalın iğne biyopsisi tümörün yalnız bir bölümünü örneklediği için sonucu sınırlı bir alanı yansıtır. Ameliyat parçasında ise tümörün tamamı incelenir. Bu nedenle iki rapor arasında farklılık görülebilir. Fark saptandığında karar, tedaviyi yönlendirecek olan daha yüksek değere göre verilir. Uzak bölgede yeni bir odak saptandığında yeniden örnekleme düşünülür. Meme kanseri türleri sayfasında alt tiplerin genel çerçevesini ele aldım.

Luminal Alt Tipte Tedavi Süresi Neden Yıllarla Ölçülür?

Luminal alt tipte tedavi süresi, hormon alıcısı taşıyan hücrelerin uzun yıllar sonra bile uyanabilmesi nedeniyle yıllarla ölçülür. Bu gruptaki hücreler vücudun kendi hormonuyla uyarılır. Uyarı kesilmediği sürece geride kalan tek tük hücre yeniden çoğalabilir. Hormon temelli tedavi bu uyarıyı keserek hücreleri uykuda tutar. Tedavi erken bırakıldığında uyarı yeniden başlar. Bu nedenle ilacın kesintisiz kullanılmasını özellikle istiyorum. Süre, tümörün evresine ve kişinin adet durumuna göre belirlenir. Yan etki çıktığında ilacı kendi kararınızla bırakmak yerine bana bildirmenizi isterim. Meme kanseri sayfasında tedavi basamaklarının bütününü anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma: · Son güncelleme:

Sık sorulan sorular

Luminal A alt tipi Luminal B alt tipine dönüşebilir mi?
Alt tip belirteçleri hastalığın seyri içinde değişebilir. Bu değişiklik özellikle uzak bölgede yeni bir odak çıktığında görülür. Böyle durumlarda yeni odaktan örnek alınarak boyamalar yinelenir.
Luminal alt tipte kemoterapi her zaman gerekir mi?
Yavaş seyreden luminal grupta tedavi çoğu kişide hormon temelli kol üzerine kurulur. Hücre bölünmesini durduran ilaçlar, lenf bezi tutulumu ya da yüksek bölünme göstergesi bulunan kişilerde gündeme gelir. Kararı gen temelli testler ve konsey görüşü birlikte belirler.
Hormon alıcısı olumlu çıkmak ne anlama gelir?
Bu sonuç, tümör hücrelerinin yüzeyinde hormona bağlanan yapıların bulunduğunu gösterir. Alıcıların varlığı hormon temelli tedavilerin kullanılabileceğini anlatır. Boyanan hücrelerin payı ne kadar belirgin olursa tedaviden beklenen katkı da artar.
Progesteron alıcısının olumsuz çıkması neyi değiştirir?
Östrojen alıcısı olumlu, progesteron alıcısı olumsuz çıkan tümörler daha hareketli bir gidiş gösterebilir. Bu durum alt tipin hızlı bölünen koluna işaret eder. Tedavi planı bu bilgiyle birlikte yeniden gözden geçirilir.
Bölünme göstergesi düşük çıkarsa tedavi kısalır mı?
Düşük değer, hücre bölünmesini durduran ilaçlara duyulan gereksinimi azaltabilir. Buna karşılık hormon temelli tedavinin süresi bu değere göre kısalmaz. Süre tümörün evresine ve kişinin risk durumuna göre belirlenir.
Luminal alt tipte gen temelli testler ne işe yarar?
Bu testler tümör dokusundaki gen etkinliğini ölçerek hastalığın gidişi üzerine bilgi verir. Sonuç, kemoterapinin katkı sağlayıp sağlamayacağı sorusunda yol gösterir. Testin uygunluğu evreye ve lenf bezi durumuna göre değerlendirilir.
Luminal B alt tipinde HER2 olumlu çıkarsa tedavi değişir mi?
HER2 olumlu çıkan luminal tümörlerde tedaviye hedefe yönelik ilaçlar eklenir. Hormon temelli kol da planda yerini korur. Bu grupta iki hedef birlikte gözetilerek sıralama kurulur.
Menopoz durumu hormon tedavisi seçimini etkiler mi?
Adet gören kişilerle menopoza girmiş kişilerde farklı ilaç kolları kullanılır. Seçim, hormon üretiminin hangi organdan sürdüğüne göre yapılır. Tedavi sırasında adet düzeni değişirse ilaç kolu yeniden değerlendirilir.
Luminal alt tipte nüks yıllar sonra da görülür mü?
Bu grupta hastalık uzun yıllar sonra yeniden ortaya çıkabilir. Geç dönemde görülen bu gidiş, hücrelerin uzun süre uykuda kalabilmesiyle açıklanır. İzlem bu nedenle uzun tutulur ve erken sonlandırılmaz.
Luminal alt tip raporda yazmıyorsa ne yapmalıyım?
Birçok merkez raporda alt tip adını doğrudan yazmaz ve yalnız boyama sonuçlarını bildirir. Bu sonuçlardan alt tip hekim tarafından çıkarılır. Raporunuzu getirdiğinizde değerlendirmeyi birlikte yaparız.
Hormon temelli ilaçların yan etkileri nasıl yönetilir?
Sıcak basması, eklem ağrısı ve uyku düzensizliği sık görülen yakınmalardır. Bu yakınmaların çoğu ilk aylardan sonra hafifler. Yakınma sürerse ilaç kolunu değiştirmek gündeme gelir.
Luminal alt tipte kemik sağlığı neden izlenir?
Bazı hormon temelli ilaçlar kemik yoğunluğunu azaltabilir. Bu nedenle tedaviye başlarken kemik yoğunluğu ölçümü isterim. İzlemde kalsiyum ve D vitamini durumu da birlikte değerlendirilir.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute (NCI) — Breast Cancer
  2. World Health Organization (WHO) — Breast Cancer
  3. PubMed — Breast cancer surgery
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Breast Cancer
  5. MedlinePlus — Breast Cancer