Kan Kalsiyumu Yüksek Çıktığında Hangi Testler İstenir?
Kalsiyum yüksek bulunduğunda albümin, parathormon, fosfor ve D vitamini birlikte istenir. Ölçümü yanıltan etkenleri ve yineleme zamanını anlattım.
Rutin kan tahlilinde kalsiyum değeri yüksek bulunan kişiler bana çoğunlukla tek bir sonuç kağıdıyla gelir. Kalsiyum yüksekliği tek başına bir hastalık adı değildir; altta yatan bir nedene işaret eden bir bulgudur. Bu nedenle ilk adım, yüksekliği doğrulamak ve kaynağını gösterecek testleri birlikte istemektir. Bu testlerin başında albümin, parathormon, fosfor, D vitamini ve böbrek işlev değerleri gelir. Ölçümü yanıltan etkenler de en az testlerin kendisi kadar önemlidir. Bu yazıda hangi testlerin neden istendiğini, kan alma koşullarının sonucu nasıl değiştirdiğini ve testin ne zaman yinelendiğini anlatıyorum.
Kalsiyum Yüksekliği Doğrulanırken Hangi Kan Değerleri Birlikte Bakılır?
Kalsiyum yüksekliği doğrulanırken albümin, parathormon, fosfor, D vitamini ve böbrek işlev değerleri birlikte bakılır. Albümin, kandaki kalsiyumun bir bölümünü kendine bağladığı için sonucun yorumlanmasında ilk sıradadır. Parathormon, yüksekliğin paratiroid bezlerinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını gösterir. Fosfor değeri parathormonun etkisi altında ters yönde değiştiği için tabloyu tamamlar. D vitamini, bağırsaktan emilimi düzenlediği için değerlendirmeye girer. Kreatinin ölçümü böbreğin kalsiyum atma gücünü ortaya koyar. Magnezyum düzeyi de kararsız kalınan kişilerde listeye eklenir. Bu değerler bir arada okunduğunda kaynak çoğu kişide belirginleşir. Parathormon, kalsiyum ve D vitamini dengesi sayfasında bu ilişkiyi ayrıntılı biçimde anlattım.
Albümin Düzeyi Kalsiyum Sonucunu Nasıl Değiştirir?
Albümin düzeyi, kandaki kalsiyumun bir bölümünü kendine bağladığı için toplam kalsiyum sonucunu doğrudan değiştirir. Kanda dolaşan kalsiyumun bir bölümü proteinlere bağlı, bir bölümü ise serbest halde bulunur. Laboratuvarın bildirdiği toplam kalsiyum bu iki bölümü birlikte ölçer. Albümin yüksek bulunduğunda toplam değer olduğundan yüksek görünür. Albümin düşük olduğunda ise gerçek yükseklik gözden kaçar. Bu nedenle sonucu albümin değerine göre düzelterek okurum. Karaciğer hastalığı, beslenme bozukluğu ve uzun süren hastalıklar albümini düşürür. Sonuç ile yakınmalar birbirini tutmuyorsa serbest kalsiyum ölçümüne geçerim.
İyonize Kalsiyum Ölçümü İçin Kan Nasıl Alınır?
İyonize kalsiyum ölçümü için kan, havayla teması en aza indirilerek ve bekletilmeden alınır. Serbest kalsiyum kanın asit denge durumundan doğrudan etkilenir. Tüpte bekleyen ya da havayla temas eden örnekte bu denge kayar. Kayan denge sonucu olduğundan düşük ya da yüksek gösterir. Bu nedenle örneğin kapalı biçimde ve hızla laboratuvara ulaştırılması istenir. Kan alınırken elin sıkılıp gevşetilmesi de sonucu değiştirir. Bu hareketin yapılmamasını özellikle söylüyorum. Ölçüm, sonucun albümine göre düzeltilmesini gereksiz kılar ve kararsız durumlarda güvenilir bilgi sağlar.
Turnike Süresi ve Uzun Açlık Kalsiyum Sonucunu Yanıltır mı?
Turnike süresinin uzaması ve çok uzun süren açlık kalsiyum sonucunu yanıltır. Kolun uzun süre sıkı bağlanması damar içindeki sıvının dokuya sızmasına yol açar. Geride kalan kanda protein yoğunlaşır ve proteine bağlı kalsiyum olduğundan yüksek ölçülür. Bu nedenle turnikenin kısa tutulmasını isterim. Çok uzun süren açlık ve ağır sıvı kaybı da benzer biçimde değeri yükseltir. Kusma ve ishal dönemlerinde ölçümü ertelerim. Ağır egzersizden hemen sonra alınan kan da birçok değeri geçici olarak değiştirir. Ayakta uzun süre beklemek bile sonucu bir ölçüde etkiler. Bu nedenle tek bir sonuca dayanarak tanı koymuyorum.
İlk Ölçüm Sınırda Çıkarsa Test Ne Zaman Yinelenir?
İlk ölçüm sınırda çıkarsa test birkaç hafta sonra ve aynı koşullarda yinelenir. Bu aralık, geçici etkenlerin ortadan kalkmasına olanak tanır. Yineleme sırasında kan alma saatinin ve açlık süresinin ilk ölçümle aynı tutulmasını isterim. İkinci ölçüm de yüksek bulunursa parathormon istenir. Değer belirgin biçimde yüksekse yineleme çok daha kısa sürede yapılır. Yakınması bulunan kişilerde bekleme süresi ayrıca kısaltılır. İki ölçüm birbirini tutmuyorsa üçüncü bir ölçümle karar veririm. Sonuçların tamamını bir arada getirmeleri değerlendirmeyi belirgin biçimde hızlandırır. Kanda kalsiyum yüksekliği belirtileri sayfasında tablonun bulgularını sistem sistem ele aldım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma: · Son güncelleme:
Sık sorulan sorular
Kalsiyum yüksekliği bulunan kişiden hangi idrar tetkiki istenir?
D vitamini ölçümü değerlendirmeye neden eklenir?
Böbrek işlev testleri neden birlikte istenir?
Kalsiyum yüksekliğinde kemik incelemesi yapılır mı?
Tahlilden önce su içmek sonucu etkiler mi?
Kan alınırken kolun sıkı bağlanması neden sorun oluşturur?
Spor yaptıktan sonra kan vermek uygun olur mu?
Sınırda çıkan sonuç kaç hafta sonra yinelenir?
Magnezyum ölçümü değerlendirmeye katılır mı?
Kalsiyum yüksekliğinde tiroid testleri de istenir mi?
Sonuçlar normal çıkarsa yakınmalar nasıl açıklanır?
Tahlil sonuçlarını hangi bölüme götürmek gerekir?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.