Kalsiyum Yüksekliği Tesadüfen Bulunduğunda Ne Yapılır?
Rastlantıyla bulunan kalsiyum yüksekliğinde önce doğrulama, sonra ilaç, takviye ve aile öyküsü değerlendirmesi yapılır. İzlem düzenini anlattım.
Kalsiyum yüksekliklerinin büyük bölümü, başka bir nedenle istenen kan tahlilinde rastlantıyla ortaya çıkar. Yakınması olmayan bir kişide bulunan bu yükseklik, geçiştirilmesi değil sırayla araştırılması gereken bir bulgudur. İlk adım, sonucun uygun koşullarda yinelenerek doğrulanmasıdır. Ardından kullanılan ilaçlar, takviyeler ve aile öyküsü tek tek gözden geçirilir. Tanı netleşene kadar kişi belirli aralıklarla izlemde tutulur. Bu yazıda yakınmasız yüksekliğin nasıl sınıflandırıldığını, hangi soruların sorulduğunu ve izlemin nasıl kurulduğunu anlatıyorum.
Şikâyet Yokken Bulunan Kalsiyum Yüksekliği Nasıl Sınıflandırılır?
Şikâyet yokken bulunan kalsiyum yüksekliği, değerin normal sınırın ne kadar üzerinde olduğuna ve parathormon sonucuna göre sınıflandırılır. Sınıra çok yakın değerler hafif yükseklik olarak ele alınır ve izlemle sürdürülür. Sınırın belirgin biçimde üzerindeki değerler ise hızlı bir araştırma gerektirir. İkinci ölçüt parathormondur ve kaynağı doğrudan işaret eder. Parathormon yüksek ya da olağan sınırların üst ucunda kalıyorsa kaynak paratiroid bezleridir. Parathormon baskılanmışsa araştırma bez dışındaki nedenlere çevrilir. Üçüncü ölçüt, yakınma bulunup bulunmadığıdır. Sorguladığımda çoğu kişi artmış su içme isteğini ve gece idrara kalkmayı hatırlar. Kalsiyum yüksekliği belirtileri sayfasında bu bulguları sistem sistem sıraladım.
Kullanılan İlaçlar ve Takviyeler Kalsiyumu Yükseltebilir mi?
Kullanılan ilaçlar ve takviyeler kan kalsiyumunu yükseltebilir. Bu nedenle ilk görüşmede bütün ürünlerin kutularıyla birlikte getirilmesini isterim. Tansiyon için kullanılan bazı idrar söktürücüler böbreğin kalsiyum atılımını azaltır. Ruh sağlığı alanında kullanılan bir grup ilaç da parathormon salgısını etkiler. Yüksek dozda alınan D vitamini takviyeleri emilimi artırarak değeri yükseltir. Kemik sağlığı için alınan kalsiyum destekleri de aynı yönde etki gösterir. Mide yakınmaları için kullanılan kalsiyum içerikli ürünler çoğu kişide gözden kaçar. Bu ürünlerin bir bölümü hekim önerisi olmadan sürdürülür. Hangi ürünün ne kadar süre bırakılacağını birlikte belirleriz.
Yirmi Dört Saatlik İdrarda Kalsiyum Ölçümü Neden İstenir?
Yirmi dört saatlik idrarda kalsiyum ölçümü, böbreğin kalsiyumu ne ölçüde dışarı attığını görmek için istenir. Paratiroid kaynaklı yüksekliklerde idrardaki kalsiyum miktarı çoğunlukla artar. Kalıtsal bir düzensizliğe bağlı yüksekliklerde ise idrar kalsiyumu belirgin biçimde düşük kalır. Bu ayrım ameliyat kararını doğrudan etkiler. Toplama işleminin doğru yapılması sonucun güvenilirliğini belirler. Sabah ilk idrarın atılmasını, izleyen yirmi dört saatteki bütün idrarın toplanmasını isterim. Toplama döneminde olağan beslenme düzeninin sürdürülmesi gerekir. Aynı örnekte kreatinin ölçümü de yapılır ve toplamanın eksiksiz olup olmadığı bu yolla denetlenir. Kalsiyum metabolizması sayfasında bu dengenin nasıl kurulduğunu anlattım.
Aile Bireylerinde de Kalsiyum Yüksekliği Varsa Ne Düşünülür?
Aile bireylerinde de kalsiyum yüksekliği bulunuyorsa kalıtsal bir düzensizlik düşünülür. Bu tabloda kalsiyum ömür boyu hafif yüksek seyreder ve kişi hiçbir yakınma duymaz. Ayırt edici bulgu, idrarda atılan kalsiyum miktarının düşük kalmasıdır. Ayrımı yapmak önemlidir, çünkü bu kişilerde paratiroid ameliyatı yarar sağlamaz. Bu nedenle aile öyküsünü ayrıntılı biçimde sorgularım. Anne, baba ve kardeşlerde daha önce ölçülmüş kalsiyum değerlerinin getirilmesini isterim. Ailede birden çok kişide bez sorunu bulunuyorsa kalıtsal bir sendrom yönünden değerlendirme genişletilir. Gerekli görülen kişilerde genetik inceleme gündeme gelir.
Tanı Netleşene Kadar Kalsiyum Takibi Ne Aralıkla Sürdürülür?
Tanı netleşene kadar kalsiyum takibi, değerin yüksekliğine ve yakınmaların varlığına göre belirlenen aralıklarla sürdürülür. Sınıra yakın değerlerde ilk kontrolü birkaç ay sonraya veririm. Belirgin yüksekliklerde aralığı haftalarla ölçülen bir düzeye çekerim. Her kontrolde kalsiyum, albümin ve parathormon birlikte ölçülür. Böbrek işlev değerleri de aynı listeye eklenir. Kemik yoğunluğu ölçümünü yılda bir yinelemeyi uygun buluyorum. İzlem sırasında böbrek taşı, kemik kaybı ya da yeni yakınma ortaya çıkarsa karar yeniden ele alınır. Değer değişmeden kalıyorsa aralık kademeli biçimde açılır. Güneş ışınları, D vitamini ve kalsiyum sayfasında bu dengenin günlük yaşamdaki karşılığını anlattım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma: · Son güncelleme:
Sık sorulan sorular
Rastlantıyla bulunan kalsiyum yüksekliğinin en sık nedeni hangisidir?
Kalsiyum yüksekliği bulunan kişi takviyelerini kesmeli midir?
Yüksek kalsiyum bulunan kişide ameliyat kararı hemen verilir mi?
Tanı sürecinde beslenmede kalsiyum kısıtlaması yapılır mı?
Bol su içmek kalsiyum değerini düşürür mü?
Yakınmasız sanılan kişilerde hangi bulgular geriye dönük olarak fark edilir?
Böbrek taşı öyküsü olan kişide kalsiyum ölçümü istenir mi?
Kemik erimesi saptanan kişide kalsiyum bakılır mı?
Gebelikte bulunan kalsiyum yüksekliği nasıl ele alınır?
Kalsiyum yüksekken parathormon düşük çıkarsa ne düşünülür?
İzlem sırasında hangi bulgu ortaya çıkarsa karar değişir?
Yakınması olmayan kişide izlem kaç yıl sürdürülür?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.