Tiroid Kanseri Türleri Nelerdir?

Tiroid kanseri tanısı alan kişilerin ilk öğrenmek istediği konu, hangi türle karşı karşıya olduklarıdır. Tiroid kanserleri, kaynaklandıkları hücreye ve hücrelerin düzenine göre dört ana başlıkta toplanır. Bu başlıklar papiller, folliküler, medüller ve anaplastik türlerdir. Türlerin büyük bölümü sakin seyreder ve tedaviye iyi yanıt verir. Tür ayrımı yalnız bir adlandırma değildir; ameliyatın genişliğini, sonrasındaki tedaviyi ve izlem düzenini doğrudan belirler. Bu yazıda türler arasındaki farkları ve her birinin planı nasıl değiştirdiğini anlatıyorum.

Tiroid Kanserlerinin Çoğunluğunu Oluşturan Tür Hangisidir?

Tiroid kanserlerinin çoğunluğunu oluşturan tür papiller tiroid kanseridir. Bu tür, hormon üreten hücrelerden kaynaklanır ve genellikle yavaş büyür. Bezin içinde birden çok odak halinde ortaya çıkması sık karşılaşılan bir özelliğidir. Yayılma yolu olarak öncelikle boyundaki lenf bezlerini kullanır. Bu nedenle ameliyat öncesinde boyun ayrıntılı biçimde taranır. Tanısı, iğne biyopsisinde hücre çekirdeklerinin taşıdığı belirgin özelliklerle konulur. Bu özellikler sayesinde tür, ameliyattan önce büyük ölçüde belirlenir. İyodu toplama yeteneğini koruduğu için gerektiğinde radyoaktif iyot tedavisinden yarar sağlar. Papiller tiroid kanseri sayfasında bu türü bütün ayrıntılarıyla ele aldım.

Folliküler Tür Papiller Türden Hangi Yönleriyle Ayrılır?

Folliküler tür papiller türden hücre düzeni, yayılma yolu ve tanının konulma biçimiyle ayrılır. Bu türde hücreler küçük keseler oluşturacak biçimde dizilir. Yayılım çoğunlukla lenf bezleri yerine kan damarları üzerinden gerçekleşir. Bu nedenle uzak odaklar akciğer ve kemik dokusunda karşımıza çıkar. Tanının konulması da farklı bir yol izler. İğne biyopsisi bu türde kesin ayrım yapmaya yetmez, çünkü iyi huylu ile kötü huylu ayrımı hücrenin kapsülü ve damarı aşıp aşmadığına dayanır. Bu ayrım ancak çıkarılan dokunun bütün olarak incelenmesiyle yapılır. Bu nedenle folliküler yapı bildiren biyopsi sonuçlarında tanı ameliyatı gündeme gelir. Folliküler tiroid kanseri sayfasında bu süreci adım adım anlattım.

Medüller Türde Kalsitonin Ölçümü Neden İstenir?

Medüller türde kalsitonin ölçümü, bu kanserin kaynaklandığı hücrelerin kana kalsitonin salgılaması nedeniyle istenir. Bu hücreler hormon üreten keselerin arasında yerleşir ve kalsiyum dengesinde görev alır. Kalsitonin düzeyi tanı aşamasında güçlü bir ipucu sağlar. Ameliyat sonrasında ise izlemin temel ölçütü olarak kullanılır. Değerin beklenen düzeye inmesi geride doku kalmadığını düşündürür. Yeniden yükselmesi ise ek inceleme gerektirir. Aynı kişilerde karsinoembriyonik antijen ölçümü de izleme eklenir. Medüller türde hücreler iyodu toplamadığı için radyoaktif iyot tedavisinden yarar beklenmez. Medüller tiroid kanseri sayfasında bu türün izlem düzenini ayrıntılı biçimde açıkladım.

Ailesel Geçiş Gösteren Tiroid Kanserinde Genetik İnceleme Kimlere Yapılır?

Ailesel geçiş gösteren tiroid kanserinde genetik inceleme, tanı alan kişiye ve onun birinci derece yakınlarına yapılır. Medüller tür bu yönden en dikkatle ele alınan gruptur. Bu türde tanı alan herkese kalıtsal geçiş yönünden inceleme öneririm. İnceleme sonucunda kalıtsal bir değişiklik saptanırsa aile bireyleri de sıraya alınır. Değişiklik taşıyan yakınlar henüz yakınma vermeden izleme girer. Bu izlem, hastalığın çok erken dönemde yakalanmasını sağlar. Ailesinde birden çok kişide tiroid kanseri bulunan kişilerde de değerlendirme genişletilir. Genetik inceleme kararını hastamla birlikte, gerekçesini açıklayarak veririm.

Tür Belirlendikten Sonra Tedavi Planı Nasıl Farklılaşır?

Tür belirlendikten sonra tedavi planı ameliyatın genişliği, boyun bezlerine yaklaşım ve izlem düzeni yönünden farklılaşır. Küçük ve tek odaklı papiller tümörlerde bezin yarısının çıkarılması yeterli olabilir. Birden çok odak bulunan ya da boyun bezlerine yayılmış tümörlerde bezin tamamı alınır. Folliküler türde karar, kapsül ve damar tutulumunun derecesine göre verilir. Medüller türde boyunun orta bölümündeki bezlerin temizliği baştan plana katılır. Anaplastik türde ise plan çok kısa sürede ve birden çok bölümün birlikte çalıştığı bir düzende kurulur. İzlem ölçütleri de türe göre değişir. Bu nedenle patoloji raporunun her satırını hastamla birlikte okurum. Tiroid kanseri çeşitleri sayfasında bu ayrımları tek tek karşılaştırdım.