Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Lipom Ameliyat Edilmeli mi?

Deri altındaki yağ kitlesinde ameliyat kararı boyuta, derinliğe ve büyüme eğilimine göre verilir. Hangi kitlenin izlenebileceğini anlattım.

Deri altında ele gelen yumuşak bir şişlik fark eden kişilerin ilk sorusu, bu kitlenin alınmasının gerekip gerekmediğidir. Yağ hücrelerinden gelişen iyi huylu bir kitle olan lipom, yakınma vermediği sürece zorunlu olarak ameliyat edilmez. Kararı belirleyen ölçütler kitlenin boyutu, yerleşim derinliği, büyüme eğilimi ve çevre dokuya bası yapıp yapmadığıdır. Giysi altında sürtünen ya da görünümü nedeniyle kişiyi rahatsız eden kitlelerde çıkarma seçeneğini ayrıca değerlendiririm. Bu yazıda boyut ve yerleşimin kararı nasıl etkilediğini, kesinin neye göre planlandığını, ağrılı kitlelerin nasıl ayrıldığını ve çıkarılmayan kitlelerin nasıl izlendiğini anlatıyorum.

Yağ Kitlesinin Boyutu ve Yerleşimi Ameliyat Kararını Nasıl Etkiler?

Yağ kitlesinin boyutu ve yerleşimi, ameliyat kararını doğrudan belirleyen iki ölçüttür. Küçük kalan, yıllardır aynı boyutta duran ve deriye yakın yerleşen kitlelerde izlem çoğu kişide yeterli olur. Buna karşılık giderek büyüyen bir kitlede çıkarma seçeneğini gündeme getiririm. Boyut arttıkça kitle çevresindeki sinir ve damar yapılarına yaslanır ve bası belirtileri ortaya çıkar. Omuz, sırt ve ense gibi bölgelerde büyüyen kitleler giysi ve çanta askısıyla sürekli sürtünür. Ele gelen her yumuşak şişliğin yağ kitlesi olduğu varsayımını doğru bulmuyorum. Bu nedenle ilk değerlendirmede muayeneye ultrasonografiyi eklerim. Kasık bölgesinde ele gelen şişliklerde bu ayrımı özellikle önemsiyorum, çünkü aynı bölgede fıtık da benzer bir kabartı oluşturur. Kasık fıtığı ameliyatı sayfasında bu kabartının nasıl ayırt edildiğini anlattım.

Kasın Altına Yerleşen Yağ Kitlesi Neden Farklı Planlanır?

Kasın altına yerleşen yağ kitlesi, deri altındakinden farklı planlanır. Derin yerleşimli kitleler elle muayenede belirsiz sınırlı ve daha sert hissedilir. Bu kitlelerde ultrasonografi çoğu kez yeterli bilgi vermez. Kitlenin sınırlarını ve komşu yapılarla ilişkisini görmek için manyetik rezonans incelemesi isterim. İnceleme, kitlenin kas içinde mi yoksa kaslar arasında mı yerleştiğini gösterir. Derin yerleşimli ve hızlı büyüyen kitlelerde ayırıcı tanıda yumuşak doku tümörleri de yer alır. Bu nedenle derin kitlelerde çıkarma kararını daha erken veririm. Cerrahi sırasında kas lifleri arasından ilerlenir ve kitle çevresindeki zarla birlikte çıkarılır. Derin kitlelerin ameliyatı çoğunlukla genel anestezi altında yapılır.

Yağ Kitlesi Çıkarılırken Kesi Uzunluğu Neye Göre Belirlenir?

Yağ kitlesi çıkarılırken kesi uzunluğu, kitlenin çapına ve derinliğine göre belirlenir. Kitle bütün olarak çıkarılacağı için kesi, kitlenin en geniş çapından belirgin biçimde kısa tutulamaz. Parçalayarak çıkarmayı doğru bulmuyorum, çünkü geride kalan parçalar kitlenin yeniden büyümesine yol açar. Kesiyi deri çizgilerine uygun yönde planlarım. Yüz, boyun ve dekolte bölgesinde kesi yönü izin görünümünü doğrudan etkiler. Kitle çıkarıldıktan sonra geride kalan boşluk katlar hâlinde kapatılır. Boşluğun kapatılmaması bölgede sıvı birikmesine yol açar. İşlem çoğunlukla yerel uyuşturma altında yapılır ve kişi aynı gün evine döner. Benzer bir kesi ve iyileşme düzenini kıl dönmesi ameliyatı sayfasında ayrıntılı biçimde anlattım.

Ağrı Veren Yağ Kitlesi Sıradan Lipomdan Nasıl Ayrılır?

Ağrı veren yağ kitlesi, sıradan bir lipomdan yapısındaki damar ve sinir içeriği ile ayrılır. Sıradan yağ kitleleri yumuşak, hareketli ve ağrısızdır. Damardan zengin yapıdaki kitleler ise dokunmakla belirgin hassasiyet verir. Bu kitleler çoğunlukla küçük kalır ve gövdede birden çok sayıda bulunur. Ağrının bir başka nedeni, kitlenin bir sinir dalına yaslanmasıdır. Bası altındaki sinir, bölgede yanma ve karıncalanma oluşturur. Kitle içine kanama ya da iltihap geliştiğinde ağrı aniden başlar. Ağrı veren kitlelerde çıkarma kararını daha erken alırım. Hızla büyüyen ve derin yerleşen ağrılı kitlelerde ise değerlendirmeyi daha titiz yürütürüm.

Çıkarılmayan Yağ Kitlesi Hangi Aralıklarla Ölçülerek İzlenir?

Çıkarılmayan yağ kitlesi, ilk yıl içinde bir kez, sonrasında yakınma çıktıkça ölçülerek izlenir. İlk kontrolde kitlenin üç boyutu da ultrasonografi ile ölçülür ve rapora yazılır. Ölçümün kayda geçirilmesini özellikle istiyorum. Sonraki incelemede yeni ölçüm eskisiyle karşılaştırılır. Değişmeden duran kitlelerde kontrol aralığı giderek açılır. Kişinin kendi gözlemi de izlemin parçasıdır. Kitlenin sertleşmesi, deriye yapışması ya da hızla büyümesi durumunda beklemeden başvurulmasını isterim. Aynı kişide birden çok yağ kitlesi bulunuyorsa hepsini tek tek numaralandırarak kaydederim. Göbek çevresindeki kabartılarda ayrımı ayrıca yaparım, çünkü aynı bölgede göbek fıtığı da benzer bir şişlik oluşturur.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Lipom zamanla kansere dönüşür mü?
Yağ hücrelerinden gelişen bu kitleler iyi huylu kabul edilir ve kansere dönüşmesi beklenmez. Buna karşılık hızla büyüyen, sertleşen ve derin yerleşen kitleler ayrı bir grup olarak değerlendirilir. Bu özellikleri taşıyan kitlelerde çıkarma kararını gecikmeden veririm.
Lipom kendiliğinden küçülür mü?
Yağ kitleleri kendiliğinden küçülmez ve ilaçla erimez. Boyutları yıllar içinde aynı kalabilir ya da yavaşça artabilir. Küçüldüğü söylenen kitlelerde çoğu kez başka bir yapı söz konusudur.
Lipom ameliyatı hangi uyuşturma yöntemiyle yapılır?
Deri altına yerleşen kitlelerin çoğu yerel uyuşturma altında çıkarılır. Kas altına yerleşen, çok büyük ya da çok sayıda olan kitlelerde genel anestezi yeğlenir. Yöntemi kitlenin derinliğine ve kişinin durumuna göre belirlerim.
Çıkarılan yağ kitlesi aynı yerde yeniden oluşur mu?
Kitle çevresindeki zarla birlikte bütün olarak çıkarıldığında aynı yerde yeniden oluşması seyrek görülür. Parça bırakılan olgularda ise kitle zamanla yeniden büyür. Bu nedenle çıkarmayı bütün olarak yapmayı önemsiyorum.
Vücutta çok sayıda yağ kitlesi bulunması ne anlama gelir?
Birden çok yağ kitlesi bulunması çoğu kişide kalıtsal bir yatkınlığa bağlıdır. Bu durumda kitleler kollarda, gövdede ve uyluklarda birlikte görülür. Hepsini çıkarmak gerekmez; yakınma veren ve büyüyen kitleler seçilerek alınır.
Lipom ameliyatından sonra işe ne zaman dönebilirim?
Yerel uyuşturma ile yapılan küçük girişimlerden sonra çoğu kişi ertesi gün işine döner. Ağır kaldırma gerektiren işlerde süre birkaç haftaya uzar. Kas altından çıkarılan kitlelerde dönüş süresini ayrıca planlarım.
Çıkarılan kitle patoloji incelemesine gönderilir mi?
Çıkarılan her kitleyi patoloji incelemesine gönderiyorum. Görünüm tipik olsa bile tanının mikroskopla doğrulanmasını isterim. Rapor, sonrasında izlem gerekip gerekmediğini de belirler.
Yağ kitlesi ultrasonografide nasıl görünür?
Ultrasonografide bu kitleler çoğunlukla sınırları belirgin, ince zarla çevrili ve içyapısı düzenli görülür. İçinde ince çizgilenmeler bulunur ve bası ile biçim değiştirir. Görünüm tipik değilse ek inceleme isterim.
İğneyle eritme yağ kitlesinde uygulanır mı?
İğne ile eritmeyi güvenilir bir yöntem olarak görmüyorum. İşlemden sonra kitle çoğu kez tümüyle kaybolmaz ve bölgede düzensiz bir çöküntü kalır. Tanının doğrulanması da bu yolla yapılamaz.
Yağ kitleleri hangi yaşlarda daha sık görülür?
Bu kitleler en çok orta yaş döneminde fark edilir. Çocukluk çağında görülmesi seyrek kalır. Yaş ilerledikçe yeni kitle çıkma sıklığı azalır.
Lipom ameliyatından sonra iz kalır mı?
Her kesi geride bir iz bırakır, ancak izin görünümü kesinin yönüne ve bakıma göre değişir. İlk aylarda iz pembe ve belirgin kalır, sonraki aylarda soluklaşır. Güneşten korunmak ve bölgeyi nemli tutmak görünümü düzeltir.
Kilo vermek yağ kitlesini küçültür mü?
Kilo vermek bu kitlelerin boyutunu belirgin biçimde değiştirmez. Kitleyi oluşturan hücreler çevredeki yağ dokusundan farklı davranır. Zayıflayan kişilerde kitle bazen daha belirgin duruma gelir.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute (NCI)
  2. World Health Organization (WHO) — Cancer
  3. PubMed — Surgical oncology
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Surgical Oncology