Safra Kesesi Alındıktan Sonra Yağlı Yiyecek Yenir mi?
Kese alındıktan sonra safra bağırsağa sürekli akar. İlk haftalarda beslenmenin nasıl kademelendiğini ve perhiz gerekip gerekmediğini anlattım.
Safra kesesi alınan hastalarımın ilk sorduğu konu, bundan sonra ne yiyebilecekleridir. Kese bir depo organıdır; alındığında safra üretimi durmaz, yalnız biriktirme işlevi ortadan kalkar. Bu nedenle yağlı yiyecekler ömür boyu yasaklanmaz. İlk haftalarda sindirim yeni düzene uyum sağlarken kademeli ilerlemek gerekir. Bu yazıda safranın kese olmadan nasıl aktığını, beslenmenin nasıl açıldığını ve hangi yakınmanın inceleme gerektirdiğini anlatıyorum.
Kese Alındıktan Sonra Safra Bağırsağa Nasıl Boşalır?
Kese alındıktan sonra safra, karaciğerden kanal yoluyla bağırsağa sürekli ve damla damla akar. Kese varken safra öğün arasında biriktirilir ve yağlı bir öğünde bir defada boşaltılır. Kese yokken bu yoğun boşalma ortadan kalkar, akış ise kesintisiz duruma gelir. Yağ sindirimi bu düzende de sürer, çünkü safranın üretildiği yer karaciğerdir. Yalnız çok yağlı tek bir öğünde hazır bekleyen safra miktarı azalır. Bu yüzden büyük porsiyonlarda şişkinlik duyulabilir. Ana safra kanalı zamanla bir miktar genişleyerek küçük bir depo işlevi üstlenir. Safra nedir sayfasında bu sıvının görevini ayrıntılı biçimde anlattım.
Ameliyattan Sonraki İlk Haftalarda Beslenme Nasıl Kademelendirilir?
Ameliyattan sonraki ilk haftalarda beslenme, sıvıdan katıya doğru basamak basamak açılır. İlk gün berrak sıvılarla başlanır ve bulantı görülmezse çorbaya geçilir. İzleyen günlerde haşlanmış sebze, yoğurt ve az yağlı et ürünleri eklenir. Porsiyonların küçük tutulmasını ve öğün sayısının artırılmasını isterim. Kızartma, kaymaklı tatlı ve ağır soslar ilk haftalarda beklemede kalır. Kabızlık gelişmemesi için su alımının artırılmasını öneririm. Yakınma oluşturmayan her yiyecek listeye kalıcı olarak girer. Çoğu hastam birkaç hafta içinde eski düzenine döner.
Kızartma ve Kaymaklı Tatlılar Hangi Miktarda Denenmelidir?
Kızartma ve kaymaklı tatlılar önce küçük bir porsiyonla ve tek başına denenmelidir. Deneme için günün erken saatlerini seçmek daha uygundur, çünkü yakınma gelişirse gün içinde izlenir. Aynı öğünde birden çok ağır yiyeceği bir araya getirmemek gerekir. Denemenin ardından şişkinlik, bulantı ya da ishal olup olmadığına bakılır. Yakınma çıkmazsa miktar sonraki denemelerde artırılır. Yakınma çıkarsa o yiyecek birkaç hafta ertelenir ve daha sonra yeniden denenir. Kademeli deneme yöntemi, gereksiz yere uzun listeler yasaklamaktan korur. Böylece hastalarım hangi yiyeceğe ne kadar dayandıklarını kendileri öğrenir.
Safra Kesesi Olmayanların Ömür Boyu Perhiz Yapması Gerekir mi?
Safra kesesi olmayanların ömür boyu perhiz yapması gerekmez. Bu inanış çok yaygındır, ancak sindirimin işleyişiyle bağdaşmaz. Safranın üretimi sürdüğü için yağ sindirimi kalıcı biçimde bozulmaz. İlk aylardaki kısıtlama uyum dönemine aittir ve geçicidir. Uzun dönemde önerdiğim şey perhiz değil, dengeli bir beslenme düzenidir. Çok yağlı öğünlerin tek seferde yenmemesi çoğu kişide yeterli olur. Kilo denetimi ve düzenli hareket sindirim yakınmalarını ayrıca azaltır. Kalıcı kısıtlama ancak eşlik eden başka bir hastalık varsa gündeme gelir.
Yağlı Öğünden Sonra Süren Şişkinlik Hangi Tetkiki Gerektirir?
Yağlı öğünden sonra süren şişkinlik, aylarca geçmiyorsa inceleme gerektirir. İlk basamakta karın ultrasonografisi istenir ve safra kanallarının genişliği değerlendirilir. Kan tetkiklerinde karaciğer ve safra yolu değerlerine bakılır. Değerler yüksekse kanalda taş kalıp kalmadığı araştırılır. Bu aşamada kanalları ayrıntılı gösteren görüntüleme yöntemlerine başvurulur. Bulgular olağan çıkarsa yakınmanın kaynağı mide ve bağırsak tarafında aranır. Şişkinliğe sarılık, ateş ya da şiddetli ağrı eklenirse beklemeden başvurulmasını isterim. Kapalı safra kesesi ameliyatı sayfasında ameliyat sonrası izlemi de ele aldım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Kese alındıktan sonra kilo verilir mi?
Zeytinyağı kese olmadan sindirilir mi?
Yumurta yenebilir mi?
Süt ve süt ürünleri kesilmeli mi?
Kahve içmek yakınma yapar mı?
Baklagiller gaz yapar mı?
Ameliyattan sonra vitamin eksikliği gelişir mi?
Alkol kullanımı beslenme düzenini etkiler mi?
Öğün sayısını artırmak neden öneriliyor?
Ameliyat sonrası ilk günlerde kabızlık olur mu?
Kese alınan kişide safra taşı yeniden oluşur mu?
Beslenme düzenine ne zaman tam dönülür?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.