Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Safra Kesesi Ameliyatı Açık Yönteme Dönebilir mi?

Kapalı safra kesesi ameliyatı gerektiğinde açık yönteme çevrilir. Bu kararın nedenlerini, hata olup olmadığını ve iyileşmeye etkisini anlattım.

Kapalı yöntemle planlanan safra kesesi ameliyatının açığa çevrilip çevrilmeyeceğini hastalarım sıkça sorar. Bu durum her ameliyatta olmaz, ancak her ameliyatta olasılık olarak masada durur. Kararı belirleyen şey cerrahın becerisi değil, karşılaşılan anatomidir. Görüş yeterli değilse ısrar etmek yerine açık yönteme geçmeyi güvenli bulurum. Bu yazıda hangi durumların bu kararı doğurduğunu, ameliyat sırasında hangi görüntülemeye başvurduğumu ve iyileşmenin nasıl değiştiğini anlatıyorum.

Kapalı Ameliyatın Açığa Çevrilmesini Gerektiren Durumlar Nelerdir?

Kapalı ameliyatın açığa çevrilmesini gerektiren başlıca durum, safra yollarının güvenle ayırt edilememesidir. Uzun süredir yineleyen iltihap ataklarında dokular birbirine yapışır ve sınırlar silinir. Kese duvarı kalınlaşıp sertleştiğinde aletle kavramak da güçleşir. Ameliyat sırasında beklenmedik bir kanama gelişirse kaynağı açık yöntemle daha hızlı denetlenir. Karın içinde daha önceki ameliyatlardan kalan yaygın yapışıklık bulunması bir başka nedendir. Safra kanalında kuşkulu bir görünüm saptandığında da açık inceleme yeğlenir. Hastanın ameliyat sırasında gaz basıncına uyum sağlayamaması seyrek görülen bir gerekçedir. Bu kararı zorlanmaya devam etmek yerine erken vermeyi yeğlerim. Kapalı safra kesesi ameliyatı sayfasında işlemin olağan akışını anlattım.

Karın İçi Yapışıklık Kamerayla Görüşü Nasıl Engeller?

Karın içi yapışıklık, kamerayla elde edilen görüntüyü hem daraltarak hem de yanıltarak engeller. Yapışıklık, organların birbirine ince bağ dokusu köprüleriyle tutunmasıyla oluşur. Kamera bu köprülerin arasından bakınca derinlik algısı bozulur. Kese ile bağırsak arasındaki sınır aynı renkte göründüğünde ayrım güçleşir. Yapışıklığı ayırmak için harcanan süre uzadıkça kanama olasılığı da artar. Ayrılan yüzeylerden sızan kan kamerayı kirletir ve görüş daha da azalır. Önceki karın ameliyatları bu tablonun en sık nedenidir. Yapışıklık güvenli bir düzlem bırakmıyorsa açık yönteme geçmek en doğru adım olur.

Safra Yolları Belirsizse Ameliyat Sırasında Hangi Görüntüleme Yapılır?

Safra yolları belirsiz kaldığında ameliyat sırasında kanal içine boya verilerek film çekilir. Bu inceleme ameliyat masasında, hasta uyurken yapılır. Kanala ince bir boru yerleştirilir ve içine görüntülemede beliren bir madde verilir. Çekilen filmde kanalların dallanması, genişliği ve içinde taş bulunup bulunmadığı görülür. Böylece kanal anatomisi kesilmeden önce ortaya konur. İnceleme, kanalın yanlış tanınmasına bağlı yaralanmalardan korur. Kimi merkezlerde aynı amaçla ışık veren boyalarla çalışılır. Görüntüleme sonucunda anatomi yine de netleşmezse açık yönteme geçerim.

Açığa Geçilmesi Cerrahi Bir Hata Sayılır mı?

Açığa geçilmesi cerrahi bir hata değildir, tersine güvenliği önceleyen bir karardır. Hata, görüş yokken kesmeye devam etmektir. Safra yolu yaralanması, taşın kendisinden çok daha ağır sonuçlar doğuran bir durumdur. Bu nedenle kararı geciktirmemeyi ilke edinirim. Hastalarıma ameliyat öncesinde bu olasılığı açıkça anlatırım. Onam belgesinde de bu durum ayrıca yer alır. Açığa geçilen bir ameliyat, planlanandan farklı sonuçlanmış değil, güvenli sonuçlanmış bir ameliyattır. Safra kesesi taşı sayfasında taşın yol açtığı sorunları ayrıntılı biçimde ele aldım.

Açık Yönteme Geçilen Hastada İyileşme Süresi Nasıl Uzar?

Açık yönteme geçilen hastada iyileşme süresi, karın duvarındaki kesinin büyümesine bağlı olarak uzar. Kapalı ameliyatta birkaç küçük delik açılırken açık ameliyatta sağ kaburga altına daha uzun bir kesi yapılır. Bu kesi kas ve bağ dokusunu geçtiği için ağrı daha belirgin olur. Hastanede kalış süresi birkaç güne uzayabilir. Günlük işlere dönüş de haftalar ölçeğinde gerçekleşir. Ağır kaldırmaya başlama zamanını bu grupta daha geç veririm. Kesi yerinde ilerleyen yıllarda fıtık gelişme olasılığı bulunur ve bu nedenle karın kaslarını zorlayan işlere kademeli dönülmesini isterim. Safra kesesi hastalıkları sayfasında ameliyat sonrası izlemi de anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Ameliyattan önce açığa geçileceği anlaşılabilir mi?
Ameliyat öncesi ultrasonografide kese duvarının kalınlaşmış olması ve yineleyen atak öyküsü bu olasılığı artırır. Daha önce geçirilmiş karın ameliyatı da hazırlıkta göz önünde tutulur. Yine de kesin ayrım ancak kamera içeri girdikten sonra yapılır.
Açığa geçildiğinde ameliyat süresi uzar mı?
Kesinin açılması ve kapatılması ek süre gerektirir. Asıl süreyi belirleyen ise dokular arasındaki yapışıklığın yoğunluğudur. Ameliyat bittiğinde süreyi ve gerekçeyi hastamla ayrıntılı biçimde paylaşırım.
Açık ameliyatta kesi nereye yapılır?
Kesi sağ kaburga yayının hemen altına, karın duvarına paralel biçimde yapılır. Bu yerleşim kese ve safra yollarına doğrudan bakış sağlar. Kesi zamanla soluklaşır ve giysi altında kalır.
Açığa geçilen hastada dren konur mu?
Yatak bölgesinde sızıntı kuşkusu varsa ince bir dren yerleştiririm. Dren, biriken sıvıyı dışarı alarak izlemi kolaylaştırır. Gelen sıvı azaldığında dreni çıkarırım.
Kapalı ameliyatta kaç delik açılır?
İşlem çoğunlukla karın duvarındaki birkaç küçük delikten yürütülür. Deliklerden biri kamera, diğerleri aletler içindir. Delik sayısı hastanın yapısına ve kesenin durumuna göre değişebilir.
Ameliyat sırasında safra yolu yaralanırsa ne yapılır?
Yaralanma masada fark edilirse aynı seansta onarılır. Onarımın biçimi yaralanmanın yerine ve genişliğine göre belirlenir. Sonrasında kanal genişliğinin korunduğu görüntülemeyle izlenir.
Açığa geçilen hastada beslenme ne zaman başlar?
Bağırsak sesleri döndüğünde ağızdan sıvı gıdalarla başlanır. Bulantı görülmezse öğünler kademeli olarak açılır. Bu geçiş kapalı ameliyata göre biraz daha yavaş ilerler.
Kese iltihaplıyken ameliyat ertelenir mi?
Ataklı dönemde ameliyat kararı iltihabın süresine ve hastanın genel durumuna göre verilir. Erken dönemde yapılan ameliyat çoğu hastada uygundur. İleri iltihapta önce ilaç tedavisiyle tablonun yatıştırılması yeğlenebilir.
Açığa geçilen hastada yara bakımı farklı mıdır?
Kesi daha uzun olduğu için örtü değişimi birkaç gün daha sürdürülür. Yaranın kuru ve temiz tutulmasını isterim. Kızarıklık, akıntı ya da artan ağrı görülürse beklemeden başvurulmalıdır.
Açık ameliyattan sonra banyo ne zaman yapılır?
Kesi yerindeki örtü kaldırıldıktan ve yara kuru kaldıktan sonra duşa izin veririm. İlk dönemde keseleme ve ovalama yapılmamasını isterim. Küvette uzun süre beklemeyi yara tümüyle kapanana kadar ertelerim.
Açığa geçilen hastada dikişler ne zaman alınır?
Cilt kapatmasında eriyen dikiş kullanıldıysa ayrıca alma gerekmez. Alınması gereken dikişler kontrolde çıkarılır. Zamanlamayı yaranın iyileşme hızına bakarak belirlerim.
Aynı hastada ikinci kez kapalı ameliyat denenebilir mi?
Safra kesesi bir kez çıkarıldığı için aynı organ ikinci kez ameliyat edilmez. Karın içindeki başka bir işlem gerekirse önceki açık kesi göz önünde tutulur. Yapışıklık durumu o ameliyatın yöntemini de etkiler.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. NIDDK (NIH) — Gallstones
  2. MedlinePlus — Gallbladder Diseases
  3. PubMed — Cholelithiasis
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Cholecystitis