Meme Ameliyatından Sonra Hangi Koldan Tansiyon Ölçülmemeli?

Meme ameliyatı geçiren kişilerin taburculuk sırasında sık sorduğu konulardan biri, tansiyonun hangi koldan ölçüleceğidir. Koltuk altına girişim yapılan taraftaki koldan tansiyon ölçümünden kaçınılması istenir. Aynı öneri kan alma ve damar yolu açma işlemleri için de sürdürülür. Bu yaklaşım kolda sıvı birikimine zemin hazırlayan zorlanmaları azaltmayı amaçlar. Bu yazıda manşonun etkisini, iki taraflı ameliyat durumunu ve zorunlu ölçüm sonrasında nelere bakıldığını anlatıyorum.

Tansiyon Manşonunun Kola Baskısı Lenf Akışını Neden Etkiler?

Tansiyon manşonunun kola uyguladığı baskı, yüzeydeki lenf damarlarını geçici olarak kapattığı için akışı etkiler. Lenf damarları ince duvarlıdır ve dışarıdan gelen basınçla kolayca kapanır. Ölçüm sırasında manşon damar basıncının üzerine çıkacak kadar şişirilir. Bu süre kısa olsa da akışı geçici olarak durdurur. Yolların bir bölümü ameliyatla azalmış kolda bu durdurma daha fazla yük getirir. Sık yinelenen manşon baskısı bu yükü artırarak birikime zemin hazırlar. Bu nedenle ölçümü sağlam kola yönlendiriyorum. Kolun sıkılmasına yol açan dar giysi ve takıları da aynı gerekçeyle sınırlarım.

Kan Alma ve Damar Yolu İçin Hangi Kol Seçilir?

Kan alma ve damar yolu açma işlemleri için ameliyat yapılmamış taraftaki kol seçilir. Deriden yapılan her giriş küçük de olsa bir yaralanma oluşturur. Lenf akışı azalmış kolda bu yaralanma iltihaba daha kolay zemin hazırlar. Aşı uygulamaları için de aynı taraf yeğlenir. İki kol da uygun değilse ayak sırtındaki damarlar seçenek oluşturur. Bu bilgiyi kişinin sağlık kayıtlarına yazdırmasını istiyorum. Bilekliğe ya da karta yazılmış kısa bir not acil durumlarda yol gösterir. İlaç tedavisi uygulanan kişilerde damar yolu planını baştan kurarım.

Her İki Koltuk Altı Ameliyat Edilmişse Ölçüm Nereden Yapılır?

Her iki koltuk altı ameliyat edilmişse ölçüm, bacaktan ya da daha az girişim yapılmış taraftaki koldan yapılır. Bacak ölçümü uygun genişlikte manşonla baldır bölgesinden alınır. Bu yöntemle elde edilen değerlerin koldan farklı olabileceği gözetilir. Kol ölçümü zorunluysa çıkarılan lenf bezi sayısı daha az olan taraf seçilir. Aynı taraftan ölçüm yinelenecekse aralar olabildiğince açılır. Evde izlem gereken kişilerde ölçüm düzenini baştan belirliyorum. Tansiyon izlemi gereken kişilerde bu düzenlemenin yazılı verilmesini uygun buluyorum. Ölçüm yerini değiştirmenin tedavi düzenini bozmadığını hastalarıma anlatıyorum.

Acil Durumda Zorunlu Ölçüm Yapılırsa Sonrasında Nelere Bakılır?

Acil durumda zorunlu ölçüm yapılırsa sonrasında kolun çevresine, rengine ve ısısına bakılır. Ölçümden sonraki günlerde kolda dolgunluk duyulup duyulmadığı sorulur. Giysinin ve yüzüğün dar gelmesi erken bir uyarı sayılır. Kol çevresi ölçülür ve önceki kayıtla karşılaştırılır. Fark saptanırsa kolun yükseltilmesi ve el hareketlerinin artırılması önerilir. Kızarıklık ve ısı artışı varsa iltihap yönünden değerlendirilir. Yaşamı tehdit eden bir durumda ölçümün ertelenmesini doğru bulmuyorum. Acil girişimin önceliği her koşulda korunur.

Ameliyattan Yıllar Sonra Kol Koruma Önlemleri Gevşetilebilir mi?

Ameliyattan yıllar sonra kol koruma önlemleri, kişinin girişiminin kapsamına göre bir ölçüde gevşetilebilir. Bekçi lenf bezi işlemi uygulanan kişilerde kısıtlamalar zamanla esnetilir. Koltuk altı geniş biçimde temizlenen kişilerde ise önlemlerin sürdürülmesini istiyorum. Bölgeye ışın uygulanmış olması da kısıtlamaların sürmesini gerektirir. Yıllar sonra ortaya çıkan şişlikler seyrek de olsa görülür. Bu nedenle deri bütünlüğünü koruyan önlemleri süresiz sürdürüyorum. Kol çevresi ölçümünü yılda bir yinelemeyi yeterli buluyorum. Fibroadenom ameliyatı gibi koltuk altına girişim yapılmayan işlemlerden sonra bu kısıtlamalar gerekmez.