Meme Koruyucu Cerrahiden Sonra Işın Tedavisi Neden Gerekir?

Memesi korunarak ameliyat edilen kişilerin sık sorduğu konulardan biri, ışın tedavisinin neden eklendiğidir. Işın tedavisi, memede kalan dokuda gözle görülemeyen hücre kümelerinin ortadan kaldırılması için uygulanır. Koruyucu cerrahide meme yerinde bırakıldığı için bu doku tedavinin bir parçası olarak ele alınır. Tedavi, ameliyatın kapsamına ve patoloji sonucuna göre memeye ya da memeyle birlikte komşu bölgelere yöneltilir. Bu yazıda tedavinin hedefini, başlama zamanını, deride görülen değişiklikleri ve sonrasındaki izlem düzenini anlatıyorum.

Işın Tedavisi Memede Kalan Dokuda Neyi Hedefler?

Işın tedavisi memede kalan dokuda, ameliyatla çıkarılamayacak kadar küçük hücre kümelerini hedefler. Cerrahi görünen hastalığı çıkarır, ancak çevredeki dokuda dağınık hücreler kalabilir. Bu hücreler zamanla çoğalarak aynı memede yeniden hastalık oluşturabilir. Tedavi bölgeye belirli bir düzende ve bölünmüş dozlarla uygulanır. Bölünmüş uygulama sağlam dokunun kendini onarmasına zaman tanır. Tümör yatağına ek bir doz verilmesi kimi kişilerde gündeme gelir. Ek dozun gerekip gerekmediğini yaşa, cerrahi sınıra ve tümörün özelliklerine bakarak değerlendiririm. Meme koruyucu cerrahi sayfasında ameliyatın kapsamını ayrıntılı biçimde anlattım.

Işın Tedavisine Ameliyattan Kaç Hafta Sonra Başlanır?

Işın tedavisine, ameliyat yarası iyileşip kol hareketleri yeterli açıklığa ulaştıktan sonra başlanır. Yaranın kapanması ve dren giriş yerinin iyileşmesi bu kararın ilk koşulunu oluşturur. Çoğu kişide ameliyattan birkaç hafta sonra tedaviye geçilir. İlaç tedavisi de planlanmışsa sıralama ona göre kurulur. Bu durumda ışın tedavisi genellikle ilaç tedavisinin tamamlanmasından sonraya bırakılır. Yarada iyileşme gecikmesi ya da sıvı birikmesi varsa başlangıç ertelenir. Hazırlık aşamasında bölge işaretlenir ve planlama görüntülemesi yapılır. Hastalarımı bu hazırlık için ameliyat sonrası kontrolde yönlendiriyorum.

Işın Tedavisi Sırasında Meme Derisinde Hangi Değişiklikler Görülür?

Işın tedavisi sırasında meme derisinde kızarıklık, kuruluk ve renk koyulaşması görülür. Bu değişiklikler tedavinin ortasına doğru belirginleşir. Deri altında hafif bir dolgunluk ve gerginlik de duyulabilir. Meme altı kıvrımı gibi katlanan bölgelerde tahriş daha kolay gelişir. Bu bölgelerin kuru ve temiz tutulması, tedavi boyunca sürdürülen deri bakımının temelini oluşturur. Tedavi süresince alkol içeren ürünlerden ve kokulu kremlerden uzak durulur. Giysi seçiminde pamuklu ve dikişsiz kumaşlar rahatlık sağlar. Deride sulanma ya da açık alan ortaya çıkarsa tedaviyi yürüten ekibe gecikmeden bildirilmelidir.

Daha Önce Göğüs Bölgesine Işın Alanlarda Tedavi Yinelenebilir mi?

Daha önce göğüs bölgesine ışın alanlarda tedavinin yinelenmesi her zaman uygun bulunmaz. Aynı bölgeye ikinci kez verilen doz sağlam dokuda kalıcı değişiklik bırakabilir. Bu nedenle önceki tedavinin alanı ve dozu ayrıntılı biçimde incelenir. Kayıtlara ulaşılamadığında karar daha temkinli verilir. Önceki alanla çakışmayan sınırlı bir bölgede yeniden tedavi düşünülebilir. Yineleme uygun görülmeyen kişilerde memenin tümüyle alınması gündeme gelir. Bu durumda ameliyatın kapsamını kişiyle ayrıntılı biçimde konuşurum. Cilt koruyucu mastektomi sayfasında bu seçeneği ayrıntılı biçimde anlattım.

Işın Tedavisi Bittikten Sonra Meme Muayenesi Ne Sıklıkla Yapılır?

Işın tedavisi bittikten sonra meme muayenesi, ilk yıllarda daha sık aralıklarla yapılır. Kontrollerde memenin görünümü, kıvamı ve ameliyat bölgesi değerlendirilir. Koltuk altı ve boyun bölgesi de her kontrolde elle incelenir. Görüntüleme düzeni tedavi bittikten belirli bir süre sonra yeniden kurulur. Işın almış memede doku sertleştiği için görüntülerin önceki incelemelerle karşılaştırılması önem kazanır. Bu nedenle eski raporların ve görüntülerin saklanmasını istiyorum. Kontroller arasında yeni bir sertlik ya da deri değişikliği fark edilirse beklenmeden başvurulmalıdır. Meme kanseri tedavisi sayfasında izlem düzenini ayrıntılı biçimde anlattım.