Meme Koruyucu Cerrahi Kimlere Uygulanabilir?

Memesini koruyarak ameliyat olmak isteyen kişilerin ilk sorusu, bu yöntemin kendisine uygun olup olmadığıdır. Meme koruyucu cerrahi, tümörün tümüyle çıkarılabildiği ve geriye kabul edilebilir bir meme görünümü kaldığı durumlarda uygulanır. Kararı tek bir ölçüt belirlemez; tümörün boyutu, meme hacmine göre kapladığı yer, odak sayısı ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilir. Kişinin ışın tedavisi alabilecek durumda olması da bu kararın ayrılmaz bir parçasıdır. Bu yazıda uygunluk ölçütlerini, ameliyat öncesi görüntülemenin katkısını ve cerrahi sınırda hastalık kalması durumunda izlenen yolu anlatıyorum.

Tümör Boyutunun Meme Hacmine Göre Değerlendirilmesi Neden Önemlidir?

Tümör boyutunun meme hacmine göre değerlendirilmesi, çıkarılacak doku ile kalan doku arasındaki dengeyi gösterdiği için önemlidir. Aynı ölçüdeki bir tümör küçük bir memede geniş bir yer kaplarken büyük bir memede sınırlı bir alanı ilgilendirir. Bu nedenle kararı tek başına santimetre değeri üzerinden vermem. Ameliyat öncesinde memenin hacmini, tümörün yerleşim yerini ve deriye olan uzaklığını birlikte değerlendiririm. Meme başına çok yakın yerleşen bir tümörde çıkarılacak doku daha görünür bir iz bırakır. Memenin alt ve iç bölgelerinde aynı ölçüdeki bir kayıp daha kolay gizlenir. Doku kaybının belirgin olacağı düşünülen kişilerde memeyi yeniden biçimlendiren yöntemleri gündeme getiririm. Onkoplastik meme cerrahisi sayfasında bu yöntemlerin nasıl uygulandığını anlattım.

Memede Birden Çok Odak Varsa Koruyucu Cerrahi Uygun mudur?

Memede birden çok odak bulunması, koruyucu cerrahiyi her zaman engellemez. Odakların birbirine yakın durması ve tek bir kesiyle çıkarılabilmesi bu kararı kolaylaştırır. Memenin ayrı çeyreklerine dağılmış odaklarda ise tümüyle çıkarma daha güçleşir. Böyle bir dağılımda kalan dokunun biçimi de belirgin biçimde bozulur. Odak sayısını ve dağılımını ameliyat öncesi görüntülemeyle ortaya koyarım. Yaygın kireçlenme odakları görülen kişilerde karar daha ayrıntılı bir incelemeye dayanır. Kişinin memesinin korunmasını çok istediği durumlarda ameliyat öncesi ilaç tedavisiyle küçültme yolunu değerlendiririm. Ameliyat öncesi tedavi sayfasında bu yaklaşımı ayrıntılı biçimde ele aldım.

Ameliyat Öncesi MR Görüntülemesi Cerrahi Sınır Planlamasına Ne Katar?

Ameliyat öncesi MR görüntülemesi, cerrahi sınır planlamasına hastalığın gerçek yayılımını gösterme katkısı sağlar. Bu inceleme yoğun meme dokusunda diğer yöntemlerle görülemeyen ek odakları ortaya çıkarabilir. Karşı memedeki sessiz bir odağın saptanmasını da sağlayabilir. Buna karşılık incelemenin her kişide istenmesini uygun bulmuyorum. İncelemenin kuşkulu gösterdiği alanların bir bölümü iyi huylu çıkar. Doğrulanmadan yapılan bir genişletme ise gereksiz doku kaybına yol açar. Bu nedenle görüntülemeyle saptanan her ek odağı ameliyattan önce örneklemeyle doğrularım. İnceleme sonucunu ameliyat planına ancak örnekleme sonucu geldikten sonra yansıtırım.

Bağ Dokusu Hastalığı Olanlarda Koruyucu Cerrahi Neden Tartışılır?

Bağ dokusu hastalığı olanlarda koruyucu cerrahi, ameliyattan sonra uygulanacak ışın tedavisinin dokuda ağır bir tepki doğurabilmesi nedeniyle tartışılır. Bu hastalıklarda deri ve deri altı dokusu ışına karşı daha duyarlı davranır. Tedavi sonrasında sertleşme ve büzüşme belirginleşebilir. Kolun ve omuzun hareketi de bu sertleşmeden etkilenebilir. Bu nedenle karar, kişinin hastalığının türüne ve etkinlik durumuna göre verilir. Hastalığı sessiz dönemde olan kişilerde koruyucu cerrahi yine de gündeme gelebilir. Deride belirgin tutulum bulunan kişilerde ise memenin tümüyle alınması daha güvenli bir yol oluşturur. Kararı ilgili bölümlerle birlikte değerlendirmeyi yeğliyorum.

Cerrahi Sınırda Tümör Kalırsa İkinci Ameliyat Nasıl Planlanır?

Cerrahi sınırda tümör kalırsa ikinci ameliyat, patoloji raporundaki boyalı yüzey bilgisi temel alınarak planlanır. Patoloji uzmanı çıkarılan dokunun dış yüzeyini boyayarak hangi yönde hastalık kaldığını bildirir. Bu bilgi ikinci girişimde yalnız ilgili yönde ek doku alınmasını sağlar. Böylece memenin geri kalanı gereksiz yere küçültülmez. İkinci girişim çoğunlukla ilk ameliyattan birkaç hafta sonra yapılır. Ek doku alındığında sınır yine temiz gelmezse memenin tümüyle alınması gündeme gelir. Kişiyi bu olasılık için ilk görüşmede hazırlıyorum. Meme koruyucu cerrahi sayfasında işlemin adımlarını ayrıntılı biçimde anlattım.