Nodül Sayısının Çok Olması Riski Değiştirir mi?

Ultrasonografide birden çok nodül saptanan kişiler, nodül sayısı arttıkça riskin de arttığını düşünür. Nodül sayısının çok olması tek başına kötü huylu olma olasılığını artırmaz. Değerlendirmede sayı değil, her bir nodülün ultrason görüntüsündeki özellikleri belirleyicidir. Çok nodüllü bir bezde bile karar, kuşkulu özellik taşıyan nodül üzerinden verilir. Bu yazıda örnek alınacak nodülün nasıl seçildiğini, takibin nasıl kurulduğunu ve cerrahi kararının hangi durumlarda gündeme geldiğini anlatıyorum.

Çok Sayıda Nodülde Hangisinden Örnek Alınacağı Nasıl Seçilir?

Çok sayıda nodül bulunan bezde örnek alınacak nodül, en büyüğü değil ultrason özellikleri en kuşkulu olan nodüldür. Nodüllerin boyutu seçimde tek ölçüt değildir. Sınırı düzensiz, içinde küçük kireçlenme odakları bulunan ve boyun uzunluğuna dik yönde büyümüş nodüller öne alınır. Bezin içinde birbirine benzeyen çok sayıda nodül varsa bunlardan yalnız birinden örnek almak yeterli görülür. Birbirinden farklı görünen nodüllerde ise ayrı ayrı örnekleme yapılır. Örnekleme kararını verirken kişinin boyun bölgesine ışın tedavisi öyküsü olup olmadığını da sorgularım. Ailesinde tiroid kanseri bulunan kişilerde eşiği daha aşağı çekerim. Her nodül kanser anlamına gelir mi sayfasında bu ayrımı ayrıntılı biçimde anlattım.

Nodüllerin Her Birinin Ultrason Özellikleri Ayrı Ayrı mı Değerlendirilir?

Nodüllerin her biri ultrasonografide ayrı ayrı değerlendirilir. Bezin tümüne tek bir tanım vermek, içindeki tek bir kuşkulu nodülün gözden kaçmasına yol açar. Rapor yazılırken her nodülün yeri, boyutu, içeriği, sınırı ve damarlanması ayrı satırlarda belirtilir. Bu ayrıntı olmadan sonraki kontrolde aynı nodülün bulunması güçleşir. Nodül sayısı çok olduğunda inceleyen hekim genellikle öne çıkan birkaç nodülü numaralandırır. Bu numaralar sonraki ultrasonda aynı yapının izlenmesini sağlar. Kontrol incelemesini aynı yerde yaptırmayı yeğliyorum, çünkü aynı kişi tarafından yapılan ölçümler birbiriyle daha tutarlı biçimde karşılaştırılır. Ölçümler arasındaki küçük farklar cihaz ve kesit yönü değiştiğinde de ortaya çıkar.

Çok Nodüllü Bezde Takip Ultrasonu Ne Sıklıkla Yapılır?

Çok nodüllü bezde takip ultrasonu, nodüllerin ultrason özelliklerine ve önceki incelemeyle karşılaştırmaya göre planlanır. Kuşkulu özellik taşımayan nodüllerde kontrol aralığı geniş tutulur. Kuşkulu özellik taşıyan ya da daha önce örneklenmiş nodüllerde aralık kısalır. İlk kontrolün zamanını ilk incelemedeki bulgulara bakarak belirlerim. Boyutu değişmeyen ve görünümü aynı kalan nodüllerde aralığı giderek açarım. Büyüyen ya da görünümü değişen nodüllerde ise beklemeden örnekleme yaparım. Takipte yalnız boyut artışına değil, nodülün içyapısındaki değişikliğe de bakarım. Tiroid görüntüleme ve tetkikler sayfasında hangi incelemenin ne zaman istendiğini anlattım.

Nodüllerden Biri Aşırı Hormon Salgılarsa Ne Olur?

Nodüllerden biri aşırı hormon salgılarsa kandaki tiroid hormonu yükselir ve TSH baskılanır. Bu durumda kişide çarpıntı, ellerde titreme, sıcağa dayanamama ve kilo kaybı görülür. Yakınmalar sinsi başladığı için çoğu kişi bunları yorgunluğa bağlar. Kan testinde TSH düşük bulunduğunda sintigrafi isterim. Sintigrafide fazla çalışan nodül, işaretli maddeyi çevresindeki dokudan daha yoğun tutar. Çevre doku baskılandığı için görüntüde sönük kalır. Fazla çalışan nodüllerde kötü huylu olma olasılığı seyrektir. Tedavi seçeneği kişinin yaşına, nodülün boyutuna ve yakınmalarının ağırlığına göre belirlenir.

Çok Nodüllü Guatrda Cerrahi Kararı Nasıl Verilir?

Çok nodüllü guatrda cerrahi kararı, nodüllerin sayısından değil taşıdıkları kuşkudan ve bezin çevre dokulara baskı yapmasından doğar. Biyopsi sonucu kötü huyluluğu düşündüren kişilerde cerrahi doğrudan gündeme gelir. Yutma güçlüğü, nefes darlığı ve boyunda belirgin büyüme de karar verdiren bulgulardır. Göğüs kafesine doğru uzanan guatrlarda izlem yerine cerrahiyi yeğlerim. Fazla hormon salgılayan nodüllerde ilaç tedavisi yeterli kalmadığında cerrahi düşünülür. Ameliyatın genişliği bezin tümünün mü yoksa bir bölümünün mü alınacağına göre değişir. Çok sayıda nodül bulunan bezlerde çoğunlukla bezin tümü çıkarılır, çünkü geride bırakılan dokuda yeni nodül gelişimi sürer. Tiroid nodülü sayfasında bu yapıların türlerini ve izlem ölçütlerini ayrıntılı biçimde ele aldım.