Paratiroid Adenomu Nasıl Bulunur?
Paratiroid adenomu ultrason ve sintigrafi ile aranır, tanı kan değerleriyle konur. İki incelemenin nasıl birbirini tamamladığını anlattım.
Kan değerleri bezlerin aşırı çalıştığını gösterdiğinde sıra hastalıklı bezin yerini bulmaya gelir. Paratiroid adenomu, boyun ultrasonu ve sintigrafi incelemesinin birlikte kullanılmasıyla aranır. Görüntüleme tanı koymaz, yalnız ameliyat planını hazırlar. Bu nedenle iki incelemenin sonucunu kan değerleriyle birlikte okurum. Bu yazıda ultrasonun neyi gösterdiğini, sintigrafinin nasıl çalıştığını, çekim öncesi hazırlığı ve küçük bezlerin neden gözden kaçtığını anlatıyorum.
Paratiroid Görüntülemesinde Ultrason Neyi Ortaya Koyar?
Paratiroid görüntülemesinde ultrason, tiroid bezinin arkasında yerleşen büyümüş bezi doğrudan ortaya koyar. İnceleme boyun bölgesine jel sürülerek yapılır. Işın kullanılmadığı için gebelerde ve çocuklarda da uygulanabilir. Büyümüş bez, tiroid dokusundan daha koyu görünen oval bir yapı olarak seçilir. Bezin damarlanması renkli inceleme ile değerlendirilir. Aynı incelemede tiroid nodülleri de gözden geçirilir. Ultrasonun verdiği bilgi uygulayan kişinin deneyimine göre değişir. Paratiroid cerrahisi sayfasında görüntülemenin ameliyat planındaki yerini anlattım.
Sintigrafi İncelemesi Bezin Yerini Nasıl İşaretler?
Sintigrafi incelemesi, damardan verilen işaretleyici maddenin aşırı çalışan bezde daha uzun kalmasını görüntüye dönüştürerek bezin yerini işaretler. Madde önce tiroid ve paratiroid dokusunun ikisine birden dağılır. Tiroid dokusu maddeyi kısa sürede bırakır. Aşırı çalışan bez ise maddeyi daha uzun tutar. Bu fark, erken ve geç çekilen görüntülerin karşılaştırılmasıyla ortaya çıkar. Görüntüler gerektiğinde kesitsel biçimde de alınır. Kesitsel görüntü bezin derinliğini ve komşuluklarını gösterir. Sintigrafi ve ultrason birbirini tamamladığı için iki inceleme birlikte istenir.
Sintigrafi Öncesinde İlaç ve Beslenme Düzeni Nasıl Ayarlanır?
Sintigrafi öncesinde ilaç ve beslenme düzeni, incelemeyi bozabilecek etkenler kaldırılacak biçimde ayarlanır. Tiroid işlevini etkileyen tedaviler hekim bilgisi altında düzenlenir. İyot içeren röntgen maddesi verilmiş kişilerde inceleme bir süre ertelenir. Deniz ürünü ağırlıklı beslenmenin çekimden önceki günlerde azaltılmasını öneririm. Kalsiyum içeren takviyeler de gözden geçirilir. İşlem öncesinde uzun süre aç kalmak gerekmez. Kullanılan bütün ilaçların listesini yanınızda getirmenizi isterim. Hazırlık düzgün yapıldığında görüntünün yorumlanması kolaylaşır.
Küçük Adenomlar Ultrasonda Neden Gözden Kaçabilir?
Küçük adenomlar ultrasonda gözden kaçabilir, çünkü hem boyutları sınırlı kalır hem de çevre dokuya benzer bir görünüm verir. Boyun derinliğinde yerleşen bezler ses dalgalarının ulaşamadığı alanda bulunur. Köprücük kemiğinin arkasındaki yerleşim incelemeyi güçleştirir. Yemek borusunun arkasına oturan bezler de görüntüye girmez. Büyük guatrı olan kişilerde tiroid dokusu bezi gölgeler. Birden çok bezin büyüdüğü tablolarda her biri küçük kalır. Bu durumlarda sintigrafi ve kesitsel görüntüleme devreye girer. Paratiroid adenomu sayfasında bu bezin özelliklerini ayrıntılı biçimde anlattım.
Görüntüleme Bulgusu Kan Sonuçlarıyla Uyuşmazsa Karar Nasıl Değişir?
Görüntüleme bulgusu kan sonuçlarıyla uyuşmadığında kararı kan sonuçları belirler. Tanı görüntüleme ile değil, kalsiyum ve parathormon değerleri ile konur. Görüntüleme yalnız bezin yerini bulmaya yarar. İki inceleme farklı taraf gösteriyorsa çekimler yinelenir. Yine de uyum sağlanamazsa kesitsel görüntüleme eklenir. Cerrahi planlaması bu durumda boynun iki tarafını da kapsar. Ameliyat sırasında yapılan hormon ölçümü kararı yönlendirir. Paratiroid bezi ve kalsiyum sayfasında bu değerlerin birlikte nasıl okunduğunu anlattım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Ultrason incelemesi için hazırlık gerekir mi?
Sintigrafi incelemesinde verilen madde vücutta kalır mı?
Paratiroid sintigrafisi kaç aşamada tamamlanır?
Gebelikte paratiroid görüntülemesi yapılabilir mi?
Emziren kişide sintigrafi sonrası neye dikkat edilmelidir?
Tiroid nodülü varlığı paratiroid görüntülemesini zorlaştırır mı?
İki inceleme aynı gün yapılabilir mi?
Görüntülemede birden çok bez büyük görünürse ne düşünülür?
Boyun tomografisi ilk basamakta istenir mi?
İnce iğne örneklemesi paratiroid bezinden yapılır mı?
Boyun ultrasonunu kimin değerlendirmesi beklenir?
Görüntüleme yenilenmesi hangi durumlarda gerekir?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.