Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Sürekli Yorgunluk ve Unutkanlık Kalsiyum Yüksekliğine Bağlı Olabilir mi?

Uzun süren yorgunluk, unutkanlık ve kas güçsüzlüğünde kan kalsiyumu istenir. Yakınmaların nedenini ve tedaviden sonraki seyrini anlattım.

Uzun süredir yorgun ve dalgın olduğunu söyleyen kişilerde tahlil listesine kan kalsiyumunu da eklerim. Sürekli yorgunluk ve unutkanlık, kalsiyum yüksekliğinin sessiz ilerleyen belirtileri arasında yer alır. Yakınmalar yavaş yerleştiği için çoğu kişi bunları yaşa, uykusuzluğa ya da iş yoğunluğuna bağlar. Kalsiyumun sinir hücreleri üzerindeki etkisi bu tabloyu açıklar. Bu yazıda yüksekliğin dikkat, uyku, kas gücü ve duygudurum üzerindeki etkilerini, testin hangi durumlarda istendiğini ve tedaviden sonra nelerin değiştiğini anlatıyorum.

Kalsiyum Yüksekliği Dikkat ve Uyku Düzenini Nasıl Etkiler?

Kalsiyum yüksekliği dikkat ve uyku düzenini, sinir hücrelerinin uyarılabilirliğini azaltarak etkiler. Sinir iletisi yavaşladığında düşünce akışı da ağırlaşır. Kişi okuduğunu anlamakta ve gün içinde odaklanmakta zorlanır. Gece uykusu bölünür ve dinlendirici uyku süresi kısalır. Gündüz uykululuk hali buna eklenir. Yakınmalar yavaş yerleştiği için kişi bunları yaşa ya da yoğun çalışmaya bağlar. Yakınları değişikliği çoğu kez kişiden önce fark eder. Paratiroid bezi ve kalsiyum sayfasında bu dengenin nasıl kurulduğunu anlattım.

Kas Güçsüzlüğü Hangi Kalsiyum Aralığında Belirginleşir?

Kas güçsüzlüğü, kalsiyum değeri normal aralığın belirgin biçimde üzerine çıktığında ortaya çıkar. Hafif yükselmelerde kaslarda gözle görülür bir değişiklik olmaz. Yükselme sürdükçe önce büyük kas grupları etkilenir. Merdiven çıkmak ve oturduğu yerden kalkmak güçleşir. Kolları baş hizasının üzerine kaldırmak da zorlaşır. Güçsüzlük ağrıdan çok yorulma biçiminde hissedilir. Kas gücündeki kayıp yürüyüş dengesini de bozar. Kalsiyum düzeyi normale döndüğünde güç yavaş yavaş geri gelir.

Yorgunluk Yakınmasına Kalsiyum Testi Hangi Durumlarda Eklenir?

Yorgunluk yakınmasına kalsiyum testi, şikâyet uzun sürüyorsa ve açıklayıcı bir neden bulunamıyorsa eklenir. Kansızlık, tiroid işlev bozukluğu ve uyku düzensizliği önce araştırılır. Bu nedenler dışlandığında kan kalsiyumu ölçümü gündeme gelir. Böbrek taşı, kemik erimesi ya da kabızlık eşlik ediyorsa testi beklemeden isterim. Ailesinde paratiroid hastalığı bulunan kişilerde ölçümü daha erken yaptırırım. Kalsiyum yüksek çıkarsa ölçüm bir süre sonra yinelenir. İkinci ölçüm de yüksekse parathormon eklenir. Parathormon, kalsiyum ve D vitamini dengesi sayfasında bu iki değerin birlikte okunmasını anlattım.

Çökkün Duygudurum Kalsiyum Yüksekliğiyle Karıştırılabilir mi?

Çökkün duygudurum, kalsiyum yüksekliğinin yol açtığı isteksizlik ve ilgi kaybıyla karıştırılabilir. İki tabloda da kişi eskisi kadar istekli davranmaz. Uyku ve iştah değişikliği her ikisinde de görülür. Ayrımı yapmak için eşlik eden bedensel bulgulara bakarım. Susama, kabızlık, kemik ağrısı ve böbrek taşı kalsiyum yönünde düşündürür. Bu bulgular varsa ruh sağlığı değerlendirmesine kan tahlillerini de eklerim. Kalsiyum yüksekliği saptanan kişide yalnız duygudurum tedavisi yetersiz kalır. Altta yatan neden giderildiğinde duygudurumda düzelme görülür.

Cerrahiden Sonra Zihinsel Berraklıkta Değişim Beklenir mi?

Cerrahiden sonra zihinsel berraklıkta düzelme çoğu kişide beklenir. Kalsiyum düzeyi normale döndüğünde sinir iletisi de düzene girer. Dikkat ve bellek yakınmalarındaki gerileme ilk aylarda fark edilir. Uyku düzeni de aynı dönemde toparlanır. Düzelmenin hızı yakınmaların süresine göre değişir. Uzun yıllar süren tablolarda toparlanma daha yavaş ilerler. Yakınmaların bir bölümü yaşa ya da başka nedenlere bağlı kalabilir. Bu nedenle ameliyat öncesinde beklentiyi gerçekçi biçimde konuşurum. Kanda kalsiyum yüksekliği sayfasında bu belirtilerin geri dönüşünü ayrıca ele aldım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma: · Son güncelleme:

Sık sorulan sorular

Yorgunluk yakınmasında hangi tahliller ilk sırada istenir?
Yorgunluk yakınmasında kan sayımı, tiroid işlev testleri, şeker ve böbrek değerleri ilk sırada istenir. Bu testler açıklama getirmezse kan kalsiyumu eklenir. D vitamini düzeyi de aynı dönemde bakılır.
Unutkanlık yaşa mı bağlanmalıdır?
Unutkanlığı yalnız yaşa bağlamayı doğru bulmuyorum. Uyku düzeni, ruh durumu, tiroid işlevi ve kan kalsiyumu ayrı ayrı değerlendirilir. Giderilebilir bir neden bulunduğunda yakınma büyük ölçüde geriler.
Uyku bozukluğu kalsiyum dengesiyle ilişkili olabilir mi?
Kalsiyum yüksekliği uykunun derinliğini azaltarak gece uyanmalarına yol açar. Gece sık idrara kalkmak da uykuyu böler. Uyku yakınması süren kişilerde kan kalsiyumunu isterim.
Kas güçsüzlüğü hangi hareketlerde fark edilir?
Güçsüzlük en çok merdiven çıkarken ve oturduğu yerden kalkarken fark edilir. Kolları omuz hizasının üzerine kaldırmak da zorlaşır. Bu hareketlerdeki değişikliği muayenede ayrıca sınarım.
Kalsiyum yüksekliği baş ağrısına yol açar mı?
Kalsiyum yüksekliğinde künt ve yaygın bir baş ağrısı görülebilir. Ağrıya halsizlik ve odaklanma güçlüğü eşlik eder. Baş ağrısının başka nedenleri de bulunduğu için değerlendirme geniş tutulur.
Zihinsel yavaşlama kalıcı hasar bırakır mı?
Kalsiyum düzeyi düzeltildiğinde zihinsel yakınmalar çoğu kişide geriler. Uzun yıllar süren tablolarda toparlanma daha yavaş ilerler. Kalıcı bir hasar beklentisi olağan seyirde bulunmaz.
Ruh durumundaki değişiklik için hangi bölüme başvurulmalıdır?
İsteksizlik ve çökkünlük yakınmalarında ruh sağlığı değerlendirmesi yerinde olur. Bedensel bulgular eşlik ediyorsa kan tahlilleri de aynı dönemde istenir. İki değerlendirmeyi birbirinin yerine değil yanına koyarım.
Yakınmalar ameliyat sonrası hemen geçer mi?
Susama ve idrar yakınmaları çok kısa sürede düzelir. Dikkat, uyku ve güçsüzlük yakınmaları ise haftalar içinde geriler. Toparlanma süresi yakınmaların ne kadar uzun sürdüğüne göre değişir.
Kalsiyum düzeyi normale döndüğünde uyku düzeni düzelir mi?
Kalsiyum normale döndüğünde gece uyanmaları azalır. Uykunun derinliği de zamanla artar. Düzenli uyku saatleri ve akşam sıvı alımının dengelenmesi bu düzelmeyi destekler.
Yorgunluk yakınması olan herkeste kalsiyum bakılmalı mıdır?
Kısa süreli ve açıklanabilir yorgunlukta kalsiyum ölçümü gerekmez. Yakınma haftalarca sürüyorsa ve başka bir neden bulunamıyorsa ölçüm eklenir. Böbrek taşı ya da kemik erimesi öyküsü varsa ölçümü beklemeden isterim.
Kansızlık ile kalsiyum yüksekliği birlikte bulunabilir mi?
İki bulgu aynı kişide birlikte görülebilir. Kansızlık yorgunluğu ağırlaştırdığı için tablo daha belirgin duruma gelir. Bu nedenle iki sonucu birlikte değerlendiririm.
Bitkisel destekler zihinsel yakınmaları giderir mi?
Bitkisel desteklerin altta yatan kalsiyum yüksekliğini düzelten bir etkisi bulunmaz. Bazı ürünler kullanılan ilaçlarla etkileşerek yeni sorunlar doğurur. Bu nedenle kullandığınız bütün ürünleri bana bildirmenizi isterim.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. NIDDK (NIH) — Primary Hyperparathyroidism
  2. MedlinePlus — Parathyroid Disorders
  3. PubMed — Hyperparathyroidism
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Hyperparathyroidism