Paratiroid Bezi Görüntülemede Bulunamazsa Ne Yapılır?
Görüntüleme bezi göstermezse kesitsel inceleme ve damardan örnekleme devreye girer. Gizli yerleşimlerin nerede arandığını anlattım.
Kan değerleri hastalığı açıkça gösterdiği hâlde görüntülemenin bezi bulamadığı durumlarla sık karşılaşırım. Böyle bir durumda tanı değişmez, çünkü hastalığı kan değerleri ortaya koyar. Görüntülemenin görevi tanı koymak değil, cerrahın yolunu kısaltmaktır. Bez bulunamadığında arama alanı genişletilir ve farklı yöntemler sıraya konur. Bu yazıda gizli yerleşimlerin nerelerde arandığını, hangi incelemelerin devreye girdiğini ve ameliyat kararının nasıl verildiğini anlatıyorum.
Gizli Yerleşimli Paratiroid Bezi Hangi Bölgelerde Aranır?
Gizli yerleşimli paratiroid bezi; boynun derin katmanlarında, yemek borusunun arkasında ve göğüs boşluğunun üst bölümünde aranır. Bezler gelişim sırasında boyun bölgesinde aşağı doğru göç eder. Göç beklenenden uzun sürerse bez alışılmadık bir yere yerleşir. Tiroid dokusunun içine gömülmüş bezler de bulunur. Şah damarı kılıfının komşuluğu ayrıca gözden geçirilir. Göğüs kemiğinin arkasındaki bölge görüntülemede özellikle incelenir. Arama sırası bezlerin sık bulunduğu yerlerden seyrek bulunduğu yerlere doğru ilerler. Paratiroid bezleri sayfasında bu yerleşim çeşitliliğini ayrıntılı biçimde anlattım.
Dört Boyutlu Tomografi İncelemesi Ne Zaman Devreye Girer?
Dört boyutlu tomografi incelemesi, ultrason ve sintigrafi bezi gösteremediğinde devreye girer. İnceleme boyun ve göğüs üst bölümünü ince kesitlerle tarar. Damar içine verilen madde sonrasında görüntüler farklı zamanlarda alınır. Bezin boyanma zamanı çevre dokudan ayrılır. Bu boyanma zaman farkı bezin küçük olduğu durumlarda bile ayırt edilmesini sağlar. İnceleme ışın kullandığı için her kişide ilk basamakta istenmez. Genç kişilerde ve gebelikte yararı ile yükü ayrıca tartılır. Paratiroid adenomu sayfasında bu bezin görüntülemedeki görünümünü anlattım.
Boyun Damarlarından Örnekleme ile Hormon Ölçümü Nasıl Yapılır?
Boyun damarlarından örnekleme, ince bir kateterle farklı düzeylerden kan alınarak yapılır. İşlem girişimsel radyoloji koşullarında yürütülür. Alınan her örnekte parathormon düzeyi ayrı ayrı ölçülür. Hormonun yoğunlaştığı düzey bezin bulunduğu bölgeyi işaret eder. Bu bilgi sağ ve sol ayrımını yapmaya yardımcı olur. İşlem, görüntüleme yöntemleri sonuç vermediğinde düşünülür. Yeniden ameliyat gerektiren durumlarda değeri artar. Örnekleme işlemi deneyimli bir ekip gerektirdiği için seçilmiş kişilerde uygulanır.
Görüntülemenin Bez Göstermemesi Ameliyata Engel midir?
Görüntülemenin bezi gösterememesi ameliyata engel değildir. Tanı kan değerleriyle konduğu için cerrahi kararı görüntülemeye bağlı kalmaz. Bu durumda boynun iki tarafı da açılarak dört bez araştırması yapılır. Cerrah bezlerin sık bulunduğu yerleşimleri sırayla değerlendirir. Ameliyat sırasında yapılan hormon ölçümü yol gösterir. Hormon beklenen biçimde düşerse girişim sonlandırılır. Düşmezse arama daha geniş bir alana taşınır. Bu yaklaşım deneyim gerektirdiği için hazırlığı ayrıntılı biçimde yaparım.
Bez Bulunamadığında İzlem Hangi Testlerle Sürdürülür?
Bez bulunamadığında izlem; kan kalsiyumu, parathormon, böbrek işlev testleri ve kemik yoğunluğu ölçümüyle sürdürülür. Kalsiyum ve hormon belirli aralıklarla yinelenir. İdrarda kalsiyum atılımı da izleme eklenir. Böbrek görüntülemesi sessiz taşları araştırmak için istenir. Kemik yoğunluğu ölçümü kaybın ilerleyip ilerlemediğini gösterir. Değerlerde kötüleşme görülürse görüntüleme yenilenir. Bu dönemde bol sıvı alınmasını ve takviyelerin hekim denetiminde kullanılmasını isterim. Paratiroid cerrahisi sayfasında izlem ile ameliyat arasındaki kararı ayrıntılı biçimde anlattım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Bez bulunamadığında ameliyat ertelenir mi?
Dört boyutlu tomografi ışın yükü taşır mı?
Damardan örnekleme işlemi hangi koşullarda yapılır?
Göğüs boşluğundaki bez nasıl çıkarılır?
Yemek borusu arkasındaki bez belirti verir mi?
Görüntüleme yinelendiğinde sonuç değişir mi?
Ameliyat sırasında bez bulunamazsa girişim sonlandırılır mı?
Gizli yerleşimli bez neden oluşur?
İzlem sırasında hangi aralıkla kan alınır?
Bez bulunamayan kişide ilaç tedavisi uygulanır mı?
İkinci bir görüntüleme yöntemi hangi sırayla seçilir?
Boyun ameliyatı geçirmiş kişide arama nasıl değişir?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.