Tiroid Ameliyatından Sonra Elde ve Dudakta Uyuşma Neden Olur?
Tiroid ameliyatından sonra uyuşma, kalsiyumun geçici düşmesinden kaynaklanır. Nedenini, eşlik eden belirtileri ve izlem düzenini anlattım.
Tiroid ameliyatından sonra elde ve dudak çevresinde uyuşma, kandaki kalsiyum düzeyinin geçici olarak düşmesinden kaynaklanır. Bez çıkarılırken hemen arkasında yer alan paratiroid bezleri ödemlenir ve bir süre yavaş çalışır. Bu yavaşlama kalsiyumu tutan salgının azalmasına yol açar. Uyuşma çoğu hastamda birkaç gün içinde geriler. Bu yazıda uyuşmanın nedenini, hangi belirtilerin eşlik ettiğini ve izlemin nasıl yürütüldüğünü anlatıyorum.
Paratiroid Bezlerinin Ameliyattan Etkilenmesi Kalsiyumu Nasıl Düşürür?
Paratiroid bezlerinin ameliyattan etkilenmesi, kalsiyumu tutan salgının azalmasıyla kan düzeyini düşürür. Bu bezler tiroidin arka yüzünde, mercimek büyüklüğünde dört küçük yapı olarak bulunur. Beslenmeleri çok ince damarlarla sağlanır. Ameliyat sırasında bu damarlar örselenirse bezler bir süre yavaş çalışır. Salgı azaldığında böbrek kalsiyumu tutamaz ve kemikten kalsiyum salınımı yavaşlar. Bağırsaktan emilim de aynı dönemde azalır. Üç etki birleştiğinde kan kalsiyumu düşer. Düşüş genellikle ameliyatı izleyen gün en belirgin düzeye ulaşır. Bezler kendini toparladıkça değerler yeniden yükselir. Tiroid ameliyatları sayfasında girişimin kapsamına göre bu durumun nasıl değiştiğini anlattım.
Uyuşma Dışında Hangi Belirtiler Kalsiyum Düşüklüğünü Düşündürür?
Uyuşma dışında kas kramplarının ve karıncalanmanın eşlik etmesi kalsiyum düşüklüğünü düşündürür. Karıncalanma çoğunlukla parmak uçlarında ve ağız çevresinde duyulur. El ve ayak kaslarında kasılma hissi buna eklenebilir. Bazı hastalarım yüz kaslarında seğirme tarif eder. Huzursuzluk ve dikkat dağınıklığı da tabloya katılabilir. İleri düzeydeki düşüşte kas kasılmaları belirginleşir. Çarpıntı hissi seyrek de olsa görülür. Bu belirtiler ortaya çıktığında kan kalsiyumunu hemen ölçtürüyorum. Belirti olmadan da düşüş saptanabildiği için ölçümü herkeste yapıyorum.
Ameliyattan Sonra Kalsiyum ve Parathormon Hangi Saatlerde Ölçülür?
Ameliyattan sonra kalsiyum ve parathormon ölçümlerini ilk saatlerde ve izleyen sabah yapıyorum. Erken ölçüm bezlerin ne düzeyde etkilendiğini gösterir. Parathormon düzeyi kalsiyumdan daha erken düşer. Bu nedenle erken parathormon sonucu yol gösterici olur. Sabah ölçümünde değerler bir gecelik seyri yansıtır. Düşüş sürüyorsa ölçümü aynı gün yineliyorum. Albümin düzeyini de birlikte isterim, çünkü kalsiyum sonucunun yorumu buna bağlıdır. Taburculuk kararını bu değerlerin seyrine göre veriyorum. Evde sürecek izlem için ölçüm günlerini yazılı olarak bildiriyorum.
Kalsiyum Normalken Süren Karıncalanma Magnezyum Eksikliğine Bağlı Olabilir mi?
Kalsiyum normalken süren karıncalanma magnezyum eksikliğine bağlı olabilir. Magnezyum, paratiroid salgısının üretimi ve etkisi için gereklidir. Düzeyi düştüğünde salgı yeterli olsa bile etkisini gösteremez. Bu durumda kalsiyum desteği beklenen rahatlamayı sağlamaz. Uzun süren ishal ve yetersiz beslenme magnezyumu azaltır. Mide asidini baskılayan ilaçların uzun kullanımı da aynı sonucu doğurur. Yakınma sürüyorsa magnezyum düzeyini ayrıca ölçtürüyorum. Eksiklik saptanırsa destek başlatıyorum. Magnezyum yerine konduğunda karıncalanma çoğu kişide kısa sürede geriler.
Uyuşma Geçtikten Sonra Kalsiyum Kontrolleri Ne Sıklıkla Sürer?
Uyuşma geçtikten sonra kalsiyum kontrolleri bir süre daha seyrek aralıklarla sürdürülür. İlk haftalarda ölçümü sık yaparım. Değerler kararlı seyrettikçe aralığı açıyorum. Destek azaltılırken ölçümleri yeniden sıklaştırıyorum. İlk yıl içinde birkaç kez kalsiyum ve parathormon isterim. D vitamini düzeyini de aynı dönemde değerlendiriyorum. Belirti yeniden ortaya çıkarsa takvimi beklemeden ölçüm yaptırıyorum. İzlem süresini girişimin kapsamına ve ilk günlerdeki düşüşün derinliğine göre belirliyorum. Tiroid ameliyatının riskleri sayfasında bu izlemin yerini ayrıca anlattım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma: · Son güncelleme:
Sık sorulan sorular
Uyuşma hissi ameliyattan kaç saat sonra başlar?
Uyuşma varken evde kalsiyum hapı almaya kendim karar verebilir miyim?
Elde uyuşma olması sinir kesildiği anlamına gelir mi?
Uyuşma sırasında su ve tuz tüketimini değiştirmek gerekir mi?
Ameliyattan önce kalsiyum düşüklüğü riskini azaltmak için hazırlık yapılır mı?
Uyuşma yalnızca tek elde olursa yine kalsiyumla mı ilgilidir?
Taburcu olduktan sonra uyuşma başlarsa hemen başvurmalı mıyım?
Parathormon ölçümü uyuşma olmadan da istenir mi?
Uyuşma dönemi geçtikten sonra kalsiyumdan zengin beslenme sürdürülmeli midir?
Bezin yalnız yarısı alındığında da uyuşma görülür mü?
Uyuşma ile birlikte kas kasılması olursa ne yapmalıyım?
Uyuşma kalıcı hale gelirse tedavi nasıl sürdürülür?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.