Tiroid Ameliyatı Hangi Durumlarda Gerekir?

Nodül ya da guatr saptanan kişilerin çoğu, ameliyatın kendileri için gerekli olup olmadığını öğrenmek ister. Tiroid hastalıklarının büyük bölümünde ameliyat gerekmez ve izlem yeterli olur. Ameliyat kararı dört ana başlıkta toplanır. Bunlar bası bulgusu, göğüs boşluğuna uzanım, şüpheli hücre sonucu ve ilaçla dengelenemeyen fazla çalışmadır. Bu yazıda bu başlıkların her birini ve karar ertelendiğinde izlemin nasıl sürdürüldüğünü anlatıyorum.

Nefes Borusuna Bası Yapan Guatrda Ameliyat Kararı Nasıl Verilir?

Nefes borusuna bası yapan guatrda ameliyat kararı, bası bulgularının günlük yaşamı etkilemesine bakılarak verilir. Sırtüstü yatarken artan nefes darlığı bu bulguların başında gelir. Yutkunurken takılma hissi ve boğazda sürekli dolgunluk da değerlendirilir. Ses değişikliği ve inatçı öksürük ayrıca sorgulanır. Gece uykudan uyandıran boğulma hissi de kayda geçirilir. Muayenede bezin büyüklüğü ve hareketi elle değerlendirilir. Görüntülemede nefes borusunun daralıp daralmadığı ve yana itilip itilmediği incelenir. Solunum testleri hava akımının kısıtlanıp kısıtlanmadığını gösterir. Bası bulgusu saptanan kişilerde ameliyatı geciktirmemeyi uygun buluyorum. Tiroid ameliyatları kaç çeşittir sayfasında uygulanan yöntemleri ayrı ayrı anlattım.

Göğüs Boşluğuna Uzanan Guatr Neden Ameliyat Gerektirir?

Göğüs boşluğuna uzanan guatr, dar bir alanda büyüdüğü için ameliyat gerektirir. Bu bölgede nefes borusu, yemek borusu ve büyük damarlar yan yana bulunur. Büyüyen bez bu yapıları yandan sıkıştırır. Boyunda ele gelmediği için büyüme uzun süre fark edilmeyebilir. Bu nedenle tanı çoğu kez başka bir nedenle çekilen filmde konur. Kollarda şişme ve yüz bölgesinde morarma gibi bulgular ileri dönemde ortaya çıkar. Bu yerleşimdeki guatr ilaçla küçültülemez. İğne biyopsisi de bu bölgede güvenle uygulanamaz. Zamanla büyüme sürdüğü için izlem seçeneği çoğu kişide geçerli kalmaz. Ameliyatın planlanması için göğüs boşluğunu gösteren görüntüleme istenir.

Biyopsi Sonucu Şüpheli Çıkan Nodülde Hangi Ölçütlere Bakılır?

Biyopsi sonucu şüpheli çıkan nodülde, hücre raporunun kategorisine, görüntüleme özelliklerine ve kişinin risk durumuna bakılır. Hücre raporu belirli kategorilerde verilir ve her kategori ayrı bir yol izletir. Kuşkulu kategoride ameliyat çoğunlukla gündeme gelir. Belirsiz kategorilerde ise biyopsi yinelenebilir. Yineleme sonucu da belirsiz kalırsa cerrahi seçenek öne çıkar. Ultrasonografide sınır düzensizliği ve ince kireçlenme varlığı kararı değiştirir. Boyundaki lenf bezlerinin görünümü de birlikte değerlendirilir. Nodülün zaman içinde belirgin biçimde büyümesi ayrı bir ölçüt oluşturur. Çocuklukta boyun bölgesine ışın alınmış olması eşiği aşağı çeker. Bütün bu veriler bir araya getirildikten sonra karar hastayla birlikte verilir.

İlaçla Kontrol Altına Alınamayan Zehirli Guatrda Ameliyat Seçilir mi?

İlaçla kontrol altına alınamayan zehirli guatrda ameliyat seçilebilir. Bezin fazla çalışması ilaçla baskılanamadığında kalıcı bir çözüm gerekir. Kalıcı çözüm olarak radyoaktif iyot tedavisi ya da cerrahi gündeme gelir. Bez çok büyükse ve bası yapıyorsa cerrahiyi yeğliyorum. Göz bulguları belirgin olan kişilerde de cerrahi öne çıkar. Çocuklarda ve gençlerde de cerrahiyi öncelikli seçenek sayıyorum. İlaca bağlı ağır yan etki gelişen kişilerde ilaç sürdürülemez. Gebelik planlayan kişilerde kalıcı çözümün öne alınması uygun olur. Ameliyat öncesinde hormon düzeyinin dengelenmesi gerekir. Tiroid ameliyatının riskleri sayfasında bu hazırlığı ayrıntılı biçimde anlattım.

Ameliyat Kararı Ertelenirse İzlem Hangi Aralıklarla Sürdürülür?

Ameliyat kararı ertelenirse izlem, nodülün özelliklerine göre belirlenen aralıklarla sürdürülür. İyi huylu özellikler taşıyan nodüllerde aralık uzun tutulur. Kuşkulu özellik taşıyan nodüllerde kontrol daha sık yapılır. Her kontrolde boyun muayenesi ve ultrasonografi birlikte uygulanır. Ölçümlerin aynı merkezde yapılması karşılaştırmayı kolaylaştırır. Hormon değerleri de aynı kontrolde gözden geçirilir. Bası yakınmalarının yeni ortaya çıkması izlem düzenini değiştirir. Ses kısıklığı gelişen kişilerde beklenmeden değerlendirme yapılır. İzlem kararı verilirken kontrol tarihini baştan yazarım. İzsiz tiroid ameliyatı sayfasında seçilmiş kişilere uygulanan yöntemi anlattım.