Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

DCIS Saptandığında Ameliyat Şart mıdır?

Kanal içi kanserde tedavinin temeli cerrahidir ve biçimi yaygınlığa göre değişir. Kararın hangi bulgulara dayandığını anlattım.

Kanal içi kanser tanısı alan hastalarım, ameliyatın gerçekten zorunlu olup olmadığını sorar. Kanal içi kanserde tedavinin temeli cerrahidir ve hastalıklı alanın çıkarılması çoğu kişide gereklidir. Cerrahinin biçimi ise sabit değildir; yaygınlığa, odak sayısına ve memenin büyüklüğüne göre değişir. Seçilmiş durumlarda sıkı izlem seçeneği tartışılır, ancak bu yaklaşım dar bir gruba özgüdür. Bu yazıda cerrahi kararının hangi bulgulara dayandığını, memenin tümünün hangi durumda alındığını, çıkarılan dokunun filminin neden çekildiğini ve ameliyattan sonra hangi tedavilerin konuşulduğunu anlatıyorum.

Kanal İçi Kanserde Cerrahi Kararı Hangi Bulgulara Dayanır?

Kanal içi kanserde cerrahi kararı, hastalığın yaygınlığına, derecesine ve görüntülemedeki dağılımına dayanır. İlk bakılan bulgu, kireçlenme odaklarının kapladığı alandır. Alanın sınırları mamografi ve gerektiğinde manyetik rezonans incelemesiyle belirlenir. İkinci bulgu, iğne biyopsisinde bildirilen derecedir. Üçüncü bulgu, odağın tek mi yoksa birden çok mu olduğudur. Memenin büyüklüğü ile çıkarılacak alanın büyüklüğü arasındaki denge de karara girer. Bu dengeyi hastamla birlikte konuşarak kurarım. Kararı verirken kişinin izlem düzenini sürdürebilme durumunu da hesaba katarım.

Kanal İçi Kanserde Memenin Tümünün Alınması Hangi Durumda Gündeme Gelir?

Kanal içi kanserde memenin tümünün alınması, hastalık geniş bir alana yayıldığında gündeme gelir. Meme koruyucu cerrahide amaç, odağı çevresindeki sağlam dokuyla birlikte çıkarmaktır. Çıkarılacak alan memenin büyük bölümünü kaplıyorsa geriye biçimi bozulmuş bir doku kalır. Birbirinden uzak bölgelerde birden çok odak bulunması da aynı sonucu doğurur. İlk ameliyattan sonra sınırların temiz gelmemesi ve yinelenen çıkarmaların yetersiz kalması bir başka nedendir. Işın tedavisinin uygulanamadığı durumlarda karar yeniden gözden geçirilir. Memenin alındığı olgularda onarım seçeneği aynı görüşmede konuşulur. Koltuk altı bezlerinin değerlendirilmesi ise memenin tümü alınacaksa gündeme gelir.

Kanal İçi Kanserde Çıkarılan Dokunun Filmi Ameliyat Sırasında Neden Çekilir?

Kanal içi kanserde çıkarılan dokunun filmi, hedeflenen kireçlenme odaklarının gerçekten çıkarıldığını görmek için ameliyat sırasında çekilir. Hastalık ele gelmediği için cerrah dokuyu gözle ayırt edemez. Bu nedenle çıkarılan parça ameliyathanede filme alınır. Filmde kireçlenmelerin parçanın içinde bulunup bulunmadığına bakılır. Odaklar görünmüyorsa cerrahi aynı seansta sürdürülür. Parçanın kenarlarına boya ya da dikişle yön işareti konur. Yön işareti, patoloji sınırı yakın bildirdiğinde hangi kenardan ek doku alınacağını gösterir. Ele gelmeyen odaklar cerrahiden önce telle işaretlenir. Benzer bir işaretleme düzenini fibroadenom ameliyatı sayfasında anlattım.

İleri Yaşta Saptanan Küçük Kanal İçi Kanserde İzlem Tartışılır mı?

İleri yaşta saptanan küçük ve düşük dereceli kanal içi kanserde izlem seçeneği tartışılabilir. Bu tartışmanın nedeni, hastalığın çok yavaş ilerleyebilmesidir. Kişinin yaşı ilerledikçe eşlik eden hastalıklar cerrahi yükü artırır. Beklenen yaşam süresi kısaldığında tedavinin getirdiği yük öne çıkar. Bu nedenle kararı yalnız tümöre değil, kişinin bütününe bakarak veririm. İzlem seçilirse görüntüleme daha sık yinelenir. Bulgularda ilerleme görülürse cerrahi gecikmeden planlanır. İzlem yaklaşımını genç ve başka hastalığı bulunmayan kişilerde uygun bulmuyorum. Kararı hastamla ve yakınıyla birlikte, seçeneklerin tümünü anlatarak alıyorum.

Kanal İçi Kanser Ameliyatından Sonra Hormon Engelleyici Tedavi Neden Konuşulur?

Kanal içi kanser ameliyatından sonra hormon engelleyici tedavi, aynı memede ve karşı memede yeni bir odak gelişme olasılığını azaltmak için konuşulur. Tedavinin gündeme gelmesi için tümörün hormon almaçlarını taşıması gerekir. Almaç durumu patoloji raporunda ayrıca bildirilir. Hormon engelleyici ilaçlar, hücrelerin hormondan aldığı büyüme uyarısını keser. Kararı verirken beklenen katkı ile yan etki yükünü birlikte tartarım. Kemik erimesi, sıcak basması ve pıhtı gelişimi bu tartışmanın konularıdır. Işın tedavisi ise meme koruyucu cerrahi sonrasında ayrıca değerlendirilir. Kanal içi kanserde kemoterapi uygulanmaz. Ameliyat öncesi ilaç tedavisinin hangi durumlarda kullanıldığını ameliyat öncesi tedavi sayfasında anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Kanal içi kanserde ameliyat ne kadar süre içinde planlanır?
Bu hastalıkta saatlerle ölçülen bir acele gerekmez. Yine de planlamayı haftalar içinde tamamlamayı yeğliyorum. Bekleme süresi uzadıkça görüntüleme bulgularının yenilenmesi gerekir.
Meme koruyucu cerrahi sonrasında ışın tedavisi her olguda gerekir mi?
Meme koruyucu cerrahiden sonra ışın tedavisi çoğu olguda önerilir. Seçilmiş düşük dereceli ve küçük odaklı olgularda karar ayrıca tartışılır. Bu kararı ilgili uzmanla birlikte veriyoruz.
Kanal içi kanserde cerrahi sınırın temiz olması neden istenir?
Sınırda hastalıklı kanal kalması, aynı bölgede yeniden odak çıkma olasılığını yükseltir. Bu nedenle çıkarılan dokunun kenarları patolojide ayrıntılı incelenir. Sınır yakın bildirilirse ek çıkarma planlanır.
Ameliyattan sonra ek çıkarma gerektiğinde nasıl bir yol izlenir?
Ek çıkarma, ilk ameliyattaki kesi kullanılarak yapılır. İşlemde yalnız sınırı yakın bildirilen kenardan doku alınır. Bu nedenle çıkarılan parçaya ameliyat sırasında yön işareti konur.
Kanal içi kanserde bekçi lenf bezi araştırılır mı?
Meme koruyucu cerrahi yapılan olgularda bu araştırma çoğunlukla gerekmez. Memenin tümü alınacaksa bekçi lenf bezi aynı seansta değerlendirilir. Bunun nedeni, meme alındıktan sonra bu incelemenin yapılamamasıdır.
Memenin alındığı olgularda onarım aynı ameliyatta yapılabilir mi?
Onarım, uygun olgularda aynı seansta yapılabilir. Karar cerrahi planına, deri durumuna ve sonrasında düşünülen tedavilere göre verilir. Seçeneği ameliyat öncesinde ayrıntılı biçimde konuşuyorum.
Kanal içi kanser ameliyatından sonra kalış süresi ne kadar olur?
Meme koruyucu cerrahi sonrasında çoğu hasta aynı gün ya da ertesi gün taburcu olur. Memenin tümünün alındığı olgularda süre bir iki gün uzayabilir. Boşaltma borusu takılan hastalarda çıkarma zamanı ayrıca planlanır.
Ameliyattan sonra kolda hareket kısıtlılığı gelişir mi?
Koltuk altına girişim yapılmayan olgularda kol hareketleri kısa sürede eski düzenine döner. Girişim yapılan olgularda ilk günlerde gerginlik duyulur. Egzersizlere erken başlamak bu gerginliği belirgin biçimde azaltır.
Kanal içi kanserde ameliyat yerine yalnız ilaç tedavisi seçilebilir mi?
İlaç tedavisi hastalıklı alanı ortadan kaldırmaz. Bu nedenle cerrahinin yerini tutmaz. Yalnız ilaç tedavisi, cerrahinin uygulanamadığı seçilmiş durumlarda gündeme gelir.
Ameliyattan sonra izlem hangi incelemelerle yürütülür?
İzlem, hekim muayenesi ve düzenli görüntüleme ile yürütülür. İlk kontrol görüntülemesinin zamanı ameliyat ve ışın tedavisi sonrasına göre belirlenir. Yeni çekim önceki filmlerle karşılaştırılarak okunur.
Kanal içi kanserde ameliyat kararı ertelenebilir mi?
Kısa süreli ertelemeler genellikle sorun oluşturmaz. Uzun süreli ertelemede hastalığın yayılan biçime dönüşme olasılığı gündeme gelir. Erteleme isteğinde nedenleri birlikte konuşmayı yeğliyorum.
İki memede birden kanal içi kanser saptanırsa nasıl bir yol izlenir?
Her iki meme kendi bulgularına göre ayrı ayrı planlanır. Cerrahi çoğu olguda aynı seansta yapılabilir. Onarım düşünülüyorsa plan iki taraf için birlikte kurulur.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute (NCI) — Breast Cancer
  2. World Health Organization (WHO) — Breast Cancer
  3. PubMed — Breast cancer surgery
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Breast Cancer
  5. MedlinePlus — Breast Cancer