Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Granülomatöz Mastit Bulaşıcı mıdır?

Granülomatöz mastit bulaşıcı değildir. Hastalığın görüldüğü dönemi, meme apsesinden ayrımını, biyopsi seçimini ve izlemi anlattım.

Granülomatöz mastit tanısı alan kişilerin ilk sorduğu şey, bu hastalığın çevresindekilere geçip geçmediğidir. Granülomatöz mastit bulaşıcı bir hastalık değildir ve kişiden kişiye geçmez. Hastalık, meme dokusundaki bağışıklık yanıtının kendi dokusuna karşı aşırı çalışmasıyla ortaya çıkar. Bu nedenle ne emzirmeyle ne de yakın temasla başkasına aktarılır. Bu yazıda hastalığın hangi dönemde görüldüğünü, meme apsesinden nasıl ayrıldığını, tanının hangi yöntemle konduğunu ve tedavi sırasındaki izlemi anlatıyorum.

Granülomatöz Mastit Hangi Yaş ve Doğum Öyküsüyle İlişkilidir?

Granülomatöz mastit çoğunlukla doğurganlık çağındaki, yakın geçmişte doğum yapmış ve emzirme dönemini geride bırakmış kadınlarda görülür. Hastalığın ortaya çıktığı dönem çoğu kez son doğumdan sonraki birkaç yıl içindedir. Bu nedenle muayenede doğum sayısını, son doğumun zamanını ve emzirme süresini ayrıntılı biçimde sorarım. Hiç doğum yapmamış kadınlarda da görülebilir, ancak bu durum daha seyrektir. Menopoz sonrası dönemde hastalıkla karşılaşmak alışılmış değildir. Süt salgısını artıran durumların tabloya eşlik ettiğini sık görüyorum. Meme başından süt gelmesi ya da adet düzensizliği varsa hormon incelemesi isterim. Sigara kullanımının hastalığın seyrini ağırlaştırdığını da gözlüyorum. Granülomatöz mastit sayfasında hastalığın genel çerçevesini anlattım.

Granülomatöz Mastit Meme Apsesinden Nasıl Ayırt Edilir?

Granülomatöz mastit ile meme apsesi arasındaki ayrım, bulguların seyrine ve görüntüleme özelliklerine bakılarak yapılır. Apsede ateş ve ani başlayan şiddetli ağrı ön plandadır. Granülomatöz mastitte ise yakınma daha sinsi başlar ve haftalar içinde yerleşir. Elle muayenede apse yumuşak ve dalgalanma veren bir kitle olarak duyulur. Granülomatöz mastitte ele gelen sertlik daha katıdır ve sınırları silik kalır. Ultrasonografide apse sıvı içerikli bir boşluk olarak görüntülenir. Granülomatöz mastitte ise doku içinde birbirine bağlanan tüpsü alanlar ve düzensiz sınırlı yoğunluklar dikkat çeker. İğneyle boşaltıldığında apseden irin gelirken, granülomatöz mastitte az miktarda koyu kıvamlı sıvı alınır. Antibiyotik tedavisine yanıt vermeyen ve yineleyerek boşaltılan bir iltihap tablosunda tanıyı bu yönde araştırırım. Meme iltihabı sayfasında iltihabın türlerini karşılaştırdım.

Granülomatöz Mastit Tanısında Hangi Biyopsi Yöntemi Seçilir?

Granülomatöz mastit tanısında kalın iğne biyopsisi seçilir, çünkü tanı ancak doku örneğinin mikroskopla incelenmesiyle konur. İnce iğneyle alınan hücre örneği iltihabi hücreleri gösterse de yapısal düzeni ortaya koymaz. Hastalığın tanısı, doku içinde belirli bir düzende toplanmış iltihap hücrelerinin görülmesine dayanır. Bu düzeni görebilmek için yeterli kalınlıkta bir doku silindirine gereksinim duyulur. Biyopsi işlemi ultrason eşliğinde ve yerel uyuşturma altında yapılır. Örneği sertliğin belirgin olduğu bölgeden almaya özen gösteririm. Alınan örnekte iltihabın yanı sıra kötü huylu bir hücre bulunup bulunmadığı da araştırılır. Aynı örnekten mikrop üretimi için kültür çalışılmasını da isterim. Açık cerrahi biyopsiden kaçınırım, çünkü bu yol yara iyileşmesini güçleştirir ve akıntılı bir ağız bırakabilir.

Tüberküloza Bağlı Meme İltihabı Nasıl Dışlanır?

Tüberküloza bağlı meme iltihabı, alınan doku örneğinin özel boyalarla incelenmesi ve kültür çalışılmasıyla dışlanır. İki tablo mikroskopta birbirine benzediği için bu ayrımı her olguda yaparım. Doku örneğinde belirli bir bozulma biçiminin görülmesi bu yönde kuşku uyandırır. Kişide öksürük, gece terlemesi ve kilo kaybı varsa akciğer incelemesi isterim. Ailede verem öyküsü bulunması da araştırmayı genişletir. Kültür sonucu haftalar sürebildiği için tedaviye başlarken bu süreyi göz önünde tutarım. Ayrım önemlidir, çünkü iki hastalığın tedavisi birbirinden tümüyle ayrılır. Vereme bağlı iltihapta uygulanan ilaç düzeni uzun sürelidir ve düzenli kullanım ister. Tanı netleşmeden uzun süreli ilaç başlamamayı doğru buluyorum.

Tedavi Sırasında Yaranın Akıntısı Sürerse İzlem Nasıl Olur?

Tedavi sırasında yaranın akıntısı sürerse izlem sıklaştırılır ve akıntının niteliği düzenli olarak kaydedilir. Akıntının rengi, kokusu ve miktarı iltihabın gidişi konusunda bilgi verir. Berrak ya da açık renkli az miktarda akıntı iyileşme sürecinin olağan parçasıdır. Koyu renkli, kötü kokulu ve artan akıntıda ek bir mikrop yerleşimi düşünülür. Bu durumda yaradan kültür alınmasını isterim. Pansumanın günlük yapılmasını ve yaranın nemli tutulmamasını öneriyorum. Akıntılı ağızların kapanması aylar alabilir ve bu süre kişiyi yıpratır. Sabırlı davranmak gereksiz cerrahi girişimlerden korur. Granülomatöz mastit tedavisi sayfasında ilaç ve cerrahi seçeneklerini ayrıntılı biçimde ele aldım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Granülomatöz mastit eşime ya da bebeğime bulaşır mı?
Granülomatöz mastit bulaşıcı bir hastalık değildir. Yakın temas, öpüşme ya da aynı ortamda bulunma yoluyla kimseye geçmez. Emzirme sırasında bebeğe aktarılması da söz konusu değildir.
Granülomatöz mastit hangi belirtilerle başlar?
Hastalık çoğunlukla memede ele gelen ağrılı bir sertlikle başlar. Sertliğin üzerindeki deride kızarıklık ve ısı artışı görülebilir. İlerleyen dönemde deri altında yumuşama ve dışa açılan akıntılı ağızlar gelişebilir.
Granülomatöz mastitte yüksek ateş beklenir mi?
Yüksek ateş bu tabloda alışılmış bir bulgu değildir. Hafif ateş kimi kişide görülebilir, ancak asıl yakınma ağrı ve sertliktir. Belirgin ateş varsa dokuya ek bir mikrop yerleşimini araştırırım.
Granülomatöz mastit tanısı için hangi kan tetkikleri istenir?
Kan tetkikleri tanıyı tek başına koymaz, ancak tabloyu tamamlar. İltihap göstergelerine, süt hormonu düzeyine ve tiroid işlevlerine bakarım. Verem araştırması gerektiğinde ek incelemeler eklenir.
Granülomatöz mastitte antibiyotik neden yeterli olmaz?
Bu hastalıkta temel sorun mikrop değil, bağışıklık yanıtının aşırı çalışmasıdır. Antibiyotik yalnız eşlik eden mikrop yerleşimini geriletir. Tablonun kendisi iltihabı baskılayan tedavilerle denetim altına alınır.
Granülomatöz mastitte tedavi süresi neye göre belirlenir?
Tedavi süresi tutulumun genişliğine ve yanıtın hızına göre belirlenir. Kimi kişide birkaç ay yeterli olurken, kimi kişide izlem bir yılı bulur. Süreyi kontrollerdeki muayene ve görüntüleme bulgularına bakarak ayarlarım.
Granülomatöz mastitte memede açılan yara nasıl bakım görür?
Yara günlük olarak temizlenir ve kuru tutulur. Pansuman değişiminde akıntının rengi ve miktarı kaydedilir. Yara ağzının erken kapatılmaya çalışılması iltihabın içeride birikmesine yol açar.
Granülomatöz mastit gebelikte ortaya çıkabilir mi?
Hastalık gebelik döneminde de ortaya çıkabilir. Bu dönemde tanı ve tedavi seçenekleri gebeliğin durumu gözetilerek belirlenir. Görüntülemede ışın kullanmayan yöntemleri yeğlerim.
Granülomatöz mastitte sigara bırakmak iyileşmeyi etkiler mi?
Sigara kullanımı doku kanlanmasını bozduğu için iyileşmeyi geciktirir. Bırakan kişilerde yaraların kapanma süresinin kısaldığını görüyorum. Bu nedenle tedavinin ilk gününde sigarayı bırakmanızı öneriyorum.
Granülomatöz mastitte her iki meme birden tutulur mu?
Hastalık çoğunlukla tek memede görülür. Karşı memede tutulum seyrektir, ancak olanaksız değildir. Kontrollerde iki memeyi de muayene ederim.
Granülomatöz mastitte ilaç tedavisi sırasında nelere dikkat edilmelidir?
İlaç tedavisi sırasında kilo, tansiyon ve kan şekeri düzenli olarak izlenir. İlacın kendi kararınızla kesilmesi yakınmaların geri dönmesine yol açar. Azaltma takvimini birlikte belirler ve yazılı olarak veririm.
Granülomatöz mastit meme kanseriyle karıştırılabilir mi?
Ele gelen sertlik ve görüntüleme bulguları kötü huylu bir kitleyi andırabilir. Bu nedenle tanı doku örneklemesiyle kesinleştirilir. Örnekleme yapılmadan tedaviye başlamam.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Breast Diseases
  2. PubMed — Benign breast disease
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Benign Breast Disease
  4. National Cancer Institute (NCI) — Breast Changes