Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Gebelikte Memede Fark Edilen Kitle Nasıl Değerlendirilir?

Gebelikte memede fark edilen kitle eksiksiz değerlendirilir. Ultrasonografinin neden ilk seçenek olduğunu ve biyopsi önlemlerini anlattım.

Gebelikte memede fark edilen kitle, gebe olmayan kadınlardaki gibi eksiksiz biçimde değerlendirilir. Gebelik incelemeyi erteleme nedeni sayılmaz, yalnız yöntem sırası değişir. Bu dönemde meme dokusu büyür ve sertleşir, bu da elle muayeneyi güçleştirir. Değerlendirmeye ultrasonografi ile başlarım ve gerektiğinde örnekleme yaparım. Bu yazıda gebelikte muayenenin neden zorlaştığını, hangi görüntülemenin seçildiğini ve biyopsinin hangi önlemlerle yapıldığını anlatıyorum.

Gebelikte Meme Dokusundaki Büyüme Muayeneyi Nasıl Zorlaştırır?

Gebelikte meme dokusundaki büyüme, bez yapılarının yaygın biçimde kalınlaşmasıyla muayeneyi zorlaştırır. Hormonların uyarısıyla süt bezleri çoğalır ve doku genelinde sertleşir. Bu yaygın sertlik içinde tek bir kitleyi ayırt etmek güçleşir. Meme aynı zamanda büyür ve ağırlaşır. Artan hacim derin yerleşen bir kitlenin ele gelmesini geciktirir. Gebeler bu dönemdeki değişiklikleri olağan sayarak başvuruyu erteler. Bu gecikme tanının geç konmasına yol açar. Bu nedenle gebelikte ele gelen her yeni kitleyi ayrı ayrı değerlendiririm. Muayeneyi gebeliğin ilk aylarında bir kez yapmayı da uygun buluyorum.

Gebelikte Ultrason Neden İlk Seçenek Görüntülemedir?

Gebelikte ultrasonografi ilk seçenek görüntülemedir, çünkü ışın kullanmaz ve yoğun dokuda ayırt ediciliği yüksek kalır. Ses dalgalarıyla çalışan bu yöntem bebeğe hiçbir yük getirmez. Gebelikte meme dokusu yoğunlaştığı için mamografinin okunabilirliği düşer. Ultrasonografi sıvı dolu yapılarla katı kitleleri kolayca ayırır. Süt birikintileri ve genişlemiş kanallar bu incelemede görünür duruma gelir. İnceleme koltuk altı lenf bezlerini de kapsar. Gerekli görülen kişilerde mamografi karın bölgesi korunarak çekilebilir. Manyetik rezonans incelemesinde kullanılan kontrast madde ise gebelikte istenmez. Yöntem sırasını bu ölçütlere göre kurarım.

Gebelikte Biyopsi Hangi Önlemlerle Yapılır?

Gebelikte biyopsi, kanamayı azaltan ve enfeksiyon riskini düşüren önlemlerle yapılır. İşlem ultrasonografi eşliğinde ve yerel uyuşturma altında uygulanır. Kullanılan uyuşturucu ilaç miktarı sınırlı tutulur. Gebelikte meme dokusu daha çok kanlandığı için işlem sonrası bası uzun tutulur. Emziren kadınlarda işlemden önce memenin boşaltılmasını isterim. Bu önlem süt sızıntısı olasılığını azaltır. İşlem sonrası soğuk uygulama şişliği ve morarmayı sınırlar. Alınan örnek gebelik dönemine özgü doku değişiklikleri göz önünde tutularak incelenir. Biyopsiyi gebeliğin herhangi bir haftasında yapabilirim.

Süt Bezi Kaynaklı İyi Huylu Kitleler Gebelikte Neden Büyür?

Süt bezi kaynaklı iyi huylu kitleler gebelikte büyür, çünkü bu yapılar hormon uyarısına duyarlı hücreler taşır. Gebelikte salgılanan hormonlar bez dokusunu güçlü biçimde uyarır. Uyarılan doku hem çoğalır hem salgı üretir. Var olan iyi huylu kitleler bu uyarıyla hacim kazanır. Süt üreten hücrelerden gelişen iyi huylu kitleler de bu dönemde ortaya çıkabilir. İçi süt dolu kistler gebelik ve emzirme döneminin bilinen bulgularıdır. Bu kitleler çoğunlukla yumuşak, hareketli ve sınırları belirgin yapılardır. Doğumdan ve emzirmenin bitiminden sonra boyutları geriler. Büyüme hızlı olur ve görüntüleme kuşkulu kalırsa örnekleme yaparım.

Doğum Sonrasına Ertelenen İnceleme Ne Zaman Yapılmalı?

Doğum sonrasına ertelenen inceleme, yalnız kuşku taşımayan bulgular için uygundur ve emzirme düzeni oturduktan sonra yapılmalıdır. Kuşkulu bulgularda incelemeyi doğum sonrasına bırakmam. İyi huylu özellikler taşıyan ve büyümeyen bir kitlede izlem seçilebilir. Bu izlem gebelik boyunca belirli aralıklarla ultrasonografi ile sürdürülür. Doğumdan sonra meme dokusu emzirmeyle birlikte yeniden değişir. Bu nedenle kontrolü emzirme düzeni oturduktan sonraya alırım. Kitlenin gerilemediği kişilerde inceleme genişletilir. Mamografi gerekiyorsa emzirmenin bitimini beklemek zorunlu değildir. Gebelik döneminde saptanan meme kanserinin yönetimini gebelikte meme kanseri sayfasında, kitlenin iyi huylu olup olmadığının ayrımını ise iyi huylu kitle ayrımı sayfasında anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Gebelikte meme muayenesi bebeğe zarar verir mi?
Elle yapılan meme muayenesi bebeğe hiçbir yük getirmez. Muayene sırasında yalnız memeye ve koltuk altına dokunulur. Sırtüstü yatmak zorlarsa muayeneyi yan yatar konumda sürdürürüm.
Gebelikte mamografi çekilmesi sakıncalı mıdır?
Gebelikte mamografi gerekli görüldüğünde karın bölgesi korunarak çekilebilir. Kullanılan ışın miktarı düşüktür ve alan memeyle sınırlı kalır. Yine de bu dönemde incelemeye ultrasonografi ile başlarım.
Gebelikte saptanan kitlenin büyük bölümü iyi huylu mudur?
Gebelikte saptanan kitlelerin büyük bölümü iyi huylu nedenlere bağlıdır. Süt dolu kistler ve hormon uyarısıyla büyüyen iyi huylu kitleler bu dönemde sık görülür. Yine de ayrımı görüntüleme ve gerektiğinde örnekleme ile yaparım.
Gebelikte meme biyopsisi düşük riskini artırır mı?
Meme biyopsisi gebeliği sürdüren yapılarla ilgili bir işlem değildir. İşlem yerel uyuşturma altında ve memeyle sınırlı biçimde yapılır. Bu nedenle gebeliğin seyrine etkisi beklenmez.
Emzirirken saptanan kitlede emzirmeye ara vermek gerekir mi?
Emzirmeye ara vermek incelemeyi kolaylaştırmaz. Biyopsi yapılacaksa işlemden hemen önce memeyi boşaltmanız yeterli olur. İşlemden sonra emzirmeye kısa süre içinde geri dönülür.
Gebelikte memede ağrı ve şişlik kitle belirtisi midir?
Gebelikte iki memede birden görülen gerginlik ve hassasiyet hormon değişiminin olağan sonucudur. Bu tablo yaygındır ve sınırlı bir kitle oluşturmaz. Tek noktada beliren, elle ayrı ayırt edilen sertlik ise incelenir.
Gebelikte memeden kanlı akıntı gelmesi ne anlama gelir?
Gebelikte kanal yapıları hızla geliştiği için kanlı akıntı görülebilir. Bu akıntının bir bölümü kanalların gerilmesine bağlıdır ve kendiliğinden geçer. Tek kanaldan gelen ve sürekli olan akıntıda ise ayrıntılı inceleme isterim.
Gebelikte meme ultrasonografisi kaç kez yinelenebilir?
Ultrasonografi ışın kullanmadığı için gerektiği sıklıkta yinelenebilir. İzlem planında aralığı kitlenin özelliklerine göre belirlerim. Büyüme eğilimi gösteren yapılarda kontrol daha sık yapılır.
Gebelik meme kanserinin seyrini değiştirir mi?
Gebeliğin kendisi hastalığın gidişini doğrudan değiştirmez. Tanının gecikmesi ise tabloyu ağırlaştıran asıl etkendir. Bu nedenle gebelikte fark edilen bulguların beklemeden incelenmesini isterim.
Gebelikte meme kitlesi için manyetik rezonans istenir mi?
Manyetik rezonans incelemesinde kullanılan kontrast madde gebelikte istenmez. Kontrastsız çekim ise meme değerlendirmesinde yeterli bilgi vermez. Bu nedenle inceleme çoğunlukla doğum sonrasına bırakılır.
Doğumdan sonra memedeki kitle kendiliğinden kaybolabilir mi?
Hormon uyarısıyla büyüyen iyi huylu kitleler doğumdan sonra küçülebilir. Süt dolu kistlerin bir bölümü emzirme bitince tümüyle geriler. Gerilemeyen ya da büyümeyi sürdüren kitlelerde inceleme genişletilir.
Gebelikte meme kitlesinde hangi durumda beklemeden örnek alınır?
Sınırları düzensiz, çevre dokuyu iten ve hızla büyüyen kitlelerde beklemeden örnek alırım. Koltuk altında büyümüş lenf bezi bulunması da kararı hızlandırır. Deride kalınlaşma ya da çekilme eşlik ediyorsa süreci aynı hafta içinde planlarım.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Breast Diseases
  2. PubMed — Benign breast disease
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Benign Breast Disease
  4. National Cancer Institute (NCI) — Breast Changes