Gebelikte Memede Fark Edilen Kitle Nasıl Değerlendirilir?
Gebelikte memede fark edilen kitle eksiksiz değerlendirilir. Ultrasonografinin neden ilk seçenek olduğunu ve biyopsi önlemlerini anlattım.
Gebelikte memede fark edilen kitle, gebe olmayan kadınlardaki gibi eksiksiz biçimde değerlendirilir. Gebelik incelemeyi erteleme nedeni sayılmaz, yalnız yöntem sırası değişir. Bu dönemde meme dokusu büyür ve sertleşir, bu da elle muayeneyi güçleştirir. Değerlendirmeye ultrasonografi ile başlarım ve gerektiğinde örnekleme yaparım. Bu yazıda gebelikte muayenenin neden zorlaştığını, hangi görüntülemenin seçildiğini ve biyopsinin hangi önlemlerle yapıldığını anlatıyorum.
Gebelikte Meme Dokusundaki Büyüme Muayeneyi Nasıl Zorlaştırır?
Gebelikte meme dokusundaki büyüme, bez yapılarının yaygın biçimde kalınlaşmasıyla muayeneyi zorlaştırır. Hormonların uyarısıyla süt bezleri çoğalır ve doku genelinde sertleşir. Bu yaygın sertlik içinde tek bir kitleyi ayırt etmek güçleşir. Meme aynı zamanda büyür ve ağırlaşır. Artan hacim derin yerleşen bir kitlenin ele gelmesini geciktirir. Gebeler bu dönemdeki değişiklikleri olağan sayarak başvuruyu erteler. Bu gecikme tanının geç konmasına yol açar. Bu nedenle gebelikte ele gelen her yeni kitleyi ayrı ayrı değerlendiririm. Muayeneyi gebeliğin ilk aylarında bir kez yapmayı da uygun buluyorum.
Gebelikte Ultrason Neden İlk Seçenek Görüntülemedir?
Gebelikte ultrasonografi ilk seçenek görüntülemedir, çünkü ışın kullanmaz ve yoğun dokuda ayırt ediciliği yüksek kalır. Ses dalgalarıyla çalışan bu yöntem bebeğe hiçbir yük getirmez. Gebelikte meme dokusu yoğunlaştığı için mamografinin okunabilirliği düşer. Ultrasonografi sıvı dolu yapılarla katı kitleleri kolayca ayırır. Süt birikintileri ve genişlemiş kanallar bu incelemede görünür duruma gelir. İnceleme koltuk altı lenf bezlerini de kapsar. Gerekli görülen kişilerde mamografi karın bölgesi korunarak çekilebilir. Manyetik rezonans incelemesinde kullanılan kontrast madde ise gebelikte istenmez. Yöntem sırasını bu ölçütlere göre kurarım.
Gebelikte Biyopsi Hangi Önlemlerle Yapılır?
Gebelikte biyopsi, kanamayı azaltan ve enfeksiyon riskini düşüren önlemlerle yapılır. İşlem ultrasonografi eşliğinde ve yerel uyuşturma altında uygulanır. Kullanılan uyuşturucu ilaç miktarı sınırlı tutulur. Gebelikte meme dokusu daha çok kanlandığı için işlem sonrası bası uzun tutulur. Emziren kadınlarda işlemden önce memenin boşaltılmasını isterim. Bu önlem süt sızıntısı olasılığını azaltır. İşlem sonrası soğuk uygulama şişliği ve morarmayı sınırlar. Alınan örnek gebelik dönemine özgü doku değişiklikleri göz önünde tutularak incelenir. Biyopsiyi gebeliğin herhangi bir haftasında yapabilirim.
Süt Bezi Kaynaklı İyi Huylu Kitleler Gebelikte Neden Büyür?
Süt bezi kaynaklı iyi huylu kitleler gebelikte büyür, çünkü bu yapılar hormon uyarısına duyarlı hücreler taşır. Gebelikte salgılanan hormonlar bez dokusunu güçlü biçimde uyarır. Uyarılan doku hem çoğalır hem salgı üretir. Var olan iyi huylu kitleler bu uyarıyla hacim kazanır. Süt üreten hücrelerden gelişen iyi huylu kitleler de bu dönemde ortaya çıkabilir. İçi süt dolu kistler gebelik ve emzirme döneminin bilinen bulgularıdır. Bu kitleler çoğunlukla yumuşak, hareketli ve sınırları belirgin yapılardır. Doğumdan ve emzirmenin bitiminden sonra boyutları geriler. Büyüme hızlı olur ve görüntüleme kuşkulu kalırsa örnekleme yaparım.
Doğum Sonrasına Ertelenen İnceleme Ne Zaman Yapılmalı?
Doğum sonrasına ertelenen inceleme, yalnız kuşku taşımayan bulgular için uygundur ve emzirme düzeni oturduktan sonra yapılmalıdır. Kuşkulu bulgularda incelemeyi doğum sonrasına bırakmam. İyi huylu özellikler taşıyan ve büyümeyen bir kitlede izlem seçilebilir. Bu izlem gebelik boyunca belirli aralıklarla ultrasonografi ile sürdürülür. Doğumdan sonra meme dokusu emzirmeyle birlikte yeniden değişir. Bu nedenle kontrolü emzirme düzeni oturduktan sonraya alırım. Kitlenin gerilemediği kişilerde inceleme genişletilir. Mamografi gerekiyorsa emzirmenin bitimini beklemek zorunlu değildir. Gebelik döneminde saptanan meme kanserinin yönetimini gebelikte meme kanseri sayfasında, kitlenin iyi huylu olup olmadığının ayrımını ise iyi huylu kitle ayrımı sayfasında anlattım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Gebelikte meme muayenesi bebeğe zarar verir mi?
Gebelikte mamografi çekilmesi sakıncalı mıdır?
Gebelikte saptanan kitlenin büyük bölümü iyi huylu mudur?
Gebelikte meme biyopsisi düşük riskini artırır mı?
Emzirirken saptanan kitlede emzirmeye ara vermek gerekir mi?
Gebelikte memede ağrı ve şişlik kitle belirtisi midir?
Gebelikte memeden kanlı akıntı gelmesi ne anlama gelir?
Gebelikte meme ultrasonografisi kaç kez yinelenebilir?
Gebelik meme kanserinin seyrini değiştirir mi?
Gebelikte meme kitlesi için manyetik rezonans istenir mi?
Doğumdan sonra memedeki kitle kendiliğinden kaybolabilir mi?
Gebelikte meme kitlesinde hangi durumda beklemeden örnek alınır?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.