Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

İleri Yaşta Meme Kanserinde Tedavi Kararı Nasıl Verilir?

İleri yaşta meme kanserinde eşlik eden hastalıkların cerrahi kararını nasıl etkilediğini, kırılganlık değerlendirmesini ve ilaçla izlem seçeneğini anlattım.

İleri yaşta meme kanserinde tedavi kararı, yalnız doğum tarihine bakılarak verilmez. Kararı belirleyen asıl ölçüt, kişinin genel dayanıklılığı ve eşlik eden hastalıklarıdır. Günlük işlerini kendi başına sürdüren bir kişide plan, daha genç bir hastadakinden çok farklı kurulmaz. Kırılgan kişilerde ise girişimin kapsamı daraltılır ve tedavi sırası yeniden düzenlenir. Bu yazıda eşlik eden hastalıkların etkisini, ameliyat öncesi değerlendirmeyi ve ilaçla izlem seçeneğini anlatıyorum.

İleri Yaşta Eşlik Eden Hastalıklar Cerrahi Kararını Nasıl Etkiler?

İleri yaşta eşlik eden hastalıklar, cerrahi kararını hem girişimin genişliği hem de anestezi seçimi yönünden etkiler. Kalp yetmezliği ve ileri akciğer hastalığı uzun süreli anesteziyi güçleştirir. Böbrek yetmezliği ilaç dozlarının yeniden düzenlenmesini gerektirir. Kan sulandırıcı kullanımı ameliyat öncesinde ayrıca planlanır. Şeker hastalığı yara iyileşmesini yavaşlatır. Bu durumlarda memeyi koruyan daha küçük bir girişim öne çıkar. Koltuk altı girişimi de gereken en dar kapsamda tutulur. Kararı iç hastalıkları ve anestezi ekibiyle birlikte veriyorum. Cerrahi seçeneklerin tümünü meme kanseri cerrahisi ve tedavisi sayfasında ele aldım.

Yaşlı Hastada Ameliyat Öncesi Kırılganlık Değerlendirmesi Neleri Kapsar?

Yaşlı hastada ameliyat öncesi kırılganlık değerlendirmesi, günlük yaşam becerilerinden beslenme durumuna kadar geniş bir alanı kapsar. İlk olarak kişinin yardımsız yürüyüp yürüyemediğine bakılır. Merdiven çıkma ve giyinme gibi işlerde destek gereksinimi sorgulanır. Son aylardaki kilo değişimi beslenme durumunu gösterir. Kavrama gücü ve yürüme hızı dayanıklılık konusunda bilgi verir. Bellek ve dikkat üzerine kısa değerlendirmeler de eklenir. Kullanılan ilaçların sayısı ayrıca gözden geçirilir. Düşme öyküsü bulunan kişilerde ameliyat sonrası plan buna göre kurulur. Bu değerlendirme, tedaviyi kısıtlamak için değil kişiye uydurmak için yapılır.

İleri Yaşta Yerel Uyuşturmayla Meme Ameliyatı Yapılabilir mi?

İleri yaşta yerel uyuşturmayla meme ameliyatı, seçilmiş kişilerde yapılabilir. Bu yol, genel anestezinin ek yük getireceği düşünülen kişilerde gündeme gelir. Uyuşturucu ilaç meme dokusuna ve kesi hattına verilir. Girişim sırasında hafif bir sakinleştirme de eklenebilir. Yüzeyel ve sınırlı kitlelerde bu yöntem yeterli olur. Koltuk altı girişimi gereken kişilerde yerel uyuşturma tek başına yetmez. Meme dokusunun tümünün çıkarılacağı girişimlerde de genel anestezi seçilir. Kişinin ameliyat süresince hareketsiz kalabilmesi bu seçimde belirleyicidir. Yöntemi anestezi uzmanıyla birlikte kararlaştırıyorum.

İleri Yaşta Yalnız Hormon Engelleyici Tedaviyle İzlem Hangi Durumda Seçilir?

İleri yaşta yalnız hormon engelleyici tedaviyle izlem, ameliyatın taşıdığı yükün çok yüksek bulunduğu durumlarda seçilir. Bu yol için tümörün hormona duyarlı olması gerekir. Seçenek, ağır eşlik eden hastalığı bulunan ve beklenen yaşam süresi kısıtlı kişilerde düşünülür. Tedavi ağızdan alınan bir ilaçla sürdürülür. Kitlenin boyutu düzenli aralıklarla ölçülür ve kaydedilir. Küçülme sağlanan kişilerde izlem sürdürülür. Büyüme saptanırsa cerrahi yeniden gündeme gelir. Bu yolu cerrahiye eşdeğer bir seçenek olarak sunmuyorum. Hormon engelleyici tedavinin nasıl yürütüldüğünü hormon tedavisi sayfasında anlattım.

İleri Yaşta Ameliyat Sonrası Işın Tedavisinden Vazgeçilebilir mi?

İleri yaşta ameliyat sonrası ışın tedavisinden, belirli koşulları taşıyan kişilerde vazgeçilebilir. Bu koşulların başında tümörün küçük ve hormona duyarlı olması gelir. Koltuk altı bezlerinin temiz bulunması da aranır. Kişinin hormon engelleyici tedaviyi düzenli kullanabilmesi gerekir. Bu koşullar birlikte sağlandığında ışın tedavisi plandan çıkarılabilir. Karar, kişiyle ayrıntılı biçimde konuşulduktan sonra verilir. Işın tedavisinden vazgeçmek izlemin gevşetilmesi anlamına gelmez. Kontroller olağan takvimine göre sürdürülür. Bu yaş grubunda tedavi düzeninin genel çerçevesini ileri yaşta meme kanseri sayfasında ele aldım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

İleri yaşta ameliyat kararında yaş sınırı var mıdır?
Cerrahi kararı için tanımlanmış bir üst yaş sınırı bulunmaz. Belirleyici olan kişinin dayanıklılığı, eşlik eden hastalıkları ve günlük yaşamdaki bağımsızlığıdır. Aynı yaştaki iki kişide karar birbirinden farklı çıkabilir.
Seksen yaşından sonra genel anestezi uygulanabilir mi?
Genel anestezi ileri yaşta da uygulanabilir. Uygulama öncesinde kalp, akciğer ve böbrek işlevleri ayrıntılı biçimde değerlendirilir. Anestezi süresinin kısa tutulması ek yükü azaltır.
İleri yaşta ameliyat sonrası hastanede kalış uzar mı?
Meme ameliyatları sonrasında kalış süresi çoğu kişide kısadır. İleri yaşta eşlik eden hastalıklar bu süreyi bir iki gün uzatabilir. Erken ayağa kalkma süreyi belirgin biçimde kısaltır.
İleri yaşta koltuk altı bezlerinin alınmasından kaçınılır mı?
Koltuk altı temizliği kol şişmesi ve hareket kısıtlılığı tehlikesi taşır. Bu nedenle ileri yaşta girişim gereken en dar kapsamda tutulur. Bekçi lenf bezi araştırması bu kişilerde de ilk seçenek olur.
Yaşlı hastada ameliyat sonrası bilinç bulanıklığı beklenir mi?
İleri yaşta ameliyat sonrasında geçici bilinç bulanıklığı görülebilir. Ağrının iyi denetlenmesi, uyku düzeninin korunması ve erken hareket bu tabloyu azaltır. Yakınların hasta yanında bulunması da toparlanmayı hızlandırır.
İleri yaşta kemoterapi kararı nasıl verilir?
Karar tümörün yapısına ve kişinin dayanıklılığına göre verilir. Hormona duyarlı ve yavaş seyirli tümörlerde ilaç tedavisi çoğu kez gerekmez. Kararı tıbbi onkoloji uzmanıyla birlikte veriyorum.
Hormon engelleyici ilacı ileri yaşta kaç yıl kullanmak gerekir?
Bu ilaçlar çoğunlukla uzun yıllar boyunca sürdürülür. Süre tümörün özelliklerine ve ilacın nasıl karşılandığına göre belirlenir. Ara verme kararını kendi başınıza almamanızı istiyorum.
İleri yaşta meme kanseri daha yavaş mı ilerler?
İleri yaşta görülen tümörler çoğunlukla hormona duyarlıdır ve daha yavaş seyreder. Buna karşın hızlı ilerleyen alt tipler bu yaşta da görülebilir. Seyri belirleyen yaş değil tümörün yapısıdır.
Yalnız yaşayan bir kişide ameliyat sonrası bakım nasıl planlanır?
Taburculuk öncesinde yara bakımı ve ilaç düzeni yazılı olarak verilir. Yalnız yaşayan kişilerde ilk günler için yakın desteği ayarlanır. Gerektiğinde evde bakım hizmetleri devreye alınır.
İleri yaşta ışın tedavisi süresi kısaltılabilir mi?
Işın tedavisi günümüzde daha kısa takvimlerle de uygulanabilir. Kısaltılmış düzen, ulaşım güçlüğü çeken kişilerde tedaviye bağlılığı artırır. Uygunluğu ışın tedavisi uzmanı değerlendirir.
Yaşlı hastada ameliyat öncesi hangi kalp incelemeleri istenir?
Elektrokardiyografi her kişide istenir. Yakınması ya da bilinen kalp hastalığı bulunanlarda ekokardiyografi eklenir. Gerekli görülen kişilerde kardiyoloji görüşü alınır.
İleri yaşta tedavi kararına aile bireyleri katılabilir mi?
Kişinin isteği doğrultusunda yakınları görüşmeye katılabilir. Kararın sahibi her koşulda hastanın kendisidir. Bilgilendirmeyi hem kişiye hem de yanındaki yakınına aynı ayrıntıda yapıyorum.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute (NCI) — Breast Cancer
  2. World Health Organization (WHO) — Breast Cancer
  3. PubMed — Breast cancer surgery
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Breast Cancer
  5. MedlinePlus — Breast Cancer