İleri Yaşta Meme Kanserinde Tedavi Kararı Nasıl Verilir?
İleri yaşta meme kanserinde eşlik eden hastalıkların cerrahi kararını nasıl etkilediğini, kırılganlık değerlendirmesini ve ilaçla izlem seçeneğini anlattım.
İleri yaşta meme kanserinde tedavi kararı, yalnız doğum tarihine bakılarak verilmez. Kararı belirleyen asıl ölçüt, kişinin genel dayanıklılığı ve eşlik eden hastalıklarıdır. Günlük işlerini kendi başına sürdüren bir kişide plan, daha genç bir hastadakinden çok farklı kurulmaz. Kırılgan kişilerde ise girişimin kapsamı daraltılır ve tedavi sırası yeniden düzenlenir. Bu yazıda eşlik eden hastalıkların etkisini, ameliyat öncesi değerlendirmeyi ve ilaçla izlem seçeneğini anlatıyorum.
İleri Yaşta Eşlik Eden Hastalıklar Cerrahi Kararını Nasıl Etkiler?
İleri yaşta eşlik eden hastalıklar, cerrahi kararını hem girişimin genişliği hem de anestezi seçimi yönünden etkiler. Kalp yetmezliği ve ileri akciğer hastalığı uzun süreli anesteziyi güçleştirir. Böbrek yetmezliği ilaç dozlarının yeniden düzenlenmesini gerektirir. Kan sulandırıcı kullanımı ameliyat öncesinde ayrıca planlanır. Şeker hastalığı yara iyileşmesini yavaşlatır. Bu durumlarda memeyi koruyan daha küçük bir girişim öne çıkar. Koltuk altı girişimi de gereken en dar kapsamda tutulur. Kararı iç hastalıkları ve anestezi ekibiyle birlikte veriyorum. Cerrahi seçeneklerin tümünü meme kanseri cerrahisi ve tedavisi sayfasında ele aldım.
Yaşlı Hastada Ameliyat Öncesi Kırılganlık Değerlendirmesi Neleri Kapsar?
Yaşlı hastada ameliyat öncesi kırılganlık değerlendirmesi, günlük yaşam becerilerinden beslenme durumuna kadar geniş bir alanı kapsar. İlk olarak kişinin yardımsız yürüyüp yürüyemediğine bakılır. Merdiven çıkma ve giyinme gibi işlerde destek gereksinimi sorgulanır. Son aylardaki kilo değişimi beslenme durumunu gösterir. Kavrama gücü ve yürüme hızı dayanıklılık konusunda bilgi verir. Bellek ve dikkat üzerine kısa değerlendirmeler de eklenir. Kullanılan ilaçların sayısı ayrıca gözden geçirilir. Düşme öyküsü bulunan kişilerde ameliyat sonrası plan buna göre kurulur. Bu değerlendirme, tedaviyi kısıtlamak için değil kişiye uydurmak için yapılır.
İleri Yaşta Yerel Uyuşturmayla Meme Ameliyatı Yapılabilir mi?
İleri yaşta yerel uyuşturmayla meme ameliyatı, seçilmiş kişilerde yapılabilir. Bu yol, genel anestezinin ek yük getireceği düşünülen kişilerde gündeme gelir. Uyuşturucu ilaç meme dokusuna ve kesi hattına verilir. Girişim sırasında hafif bir sakinleştirme de eklenebilir. Yüzeyel ve sınırlı kitlelerde bu yöntem yeterli olur. Koltuk altı girişimi gereken kişilerde yerel uyuşturma tek başına yetmez. Meme dokusunun tümünün çıkarılacağı girişimlerde de genel anestezi seçilir. Kişinin ameliyat süresince hareketsiz kalabilmesi bu seçimde belirleyicidir. Yöntemi anestezi uzmanıyla birlikte kararlaştırıyorum.
İleri Yaşta Yalnız Hormon Engelleyici Tedaviyle İzlem Hangi Durumda Seçilir?
İleri yaşta yalnız hormon engelleyici tedaviyle izlem, ameliyatın taşıdığı yükün çok yüksek bulunduğu durumlarda seçilir. Bu yol için tümörün hormona duyarlı olması gerekir. Seçenek, ağır eşlik eden hastalığı bulunan ve beklenen yaşam süresi kısıtlı kişilerde düşünülür. Tedavi ağızdan alınan bir ilaçla sürdürülür. Kitlenin boyutu düzenli aralıklarla ölçülür ve kaydedilir. Küçülme sağlanan kişilerde izlem sürdürülür. Büyüme saptanırsa cerrahi yeniden gündeme gelir. Bu yolu cerrahiye eşdeğer bir seçenek olarak sunmuyorum. Hormon engelleyici tedavinin nasıl yürütüldüğünü hormon tedavisi sayfasında anlattım.
İleri Yaşta Ameliyat Sonrası Işın Tedavisinden Vazgeçilebilir mi?
İleri yaşta ameliyat sonrası ışın tedavisinden, belirli koşulları taşıyan kişilerde vazgeçilebilir. Bu koşulların başında tümörün küçük ve hormona duyarlı olması gelir. Koltuk altı bezlerinin temiz bulunması da aranır. Kişinin hormon engelleyici tedaviyi düzenli kullanabilmesi gerekir. Bu koşullar birlikte sağlandığında ışın tedavisi plandan çıkarılabilir. Karar, kişiyle ayrıntılı biçimde konuşulduktan sonra verilir. Işın tedavisinden vazgeçmek izlemin gevşetilmesi anlamına gelmez. Kontroller olağan takvimine göre sürdürülür. Bu yaş grubunda tedavi düzeninin genel çerçevesini ileri yaşta meme kanseri sayfasında ele aldım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
İleri yaşta ameliyat kararında yaş sınırı var mıdır?
Seksen yaşından sonra genel anestezi uygulanabilir mi?
İleri yaşta ameliyat sonrası hastanede kalış uzar mı?
İleri yaşta koltuk altı bezlerinin alınmasından kaçınılır mı?
Yaşlı hastada ameliyat sonrası bilinç bulanıklığı beklenir mi?
İleri yaşta kemoterapi kararı nasıl verilir?
Hormon engelleyici ilacı ileri yaşta kaç yıl kullanmak gerekir?
İleri yaşta meme kanseri daha yavaş mı ilerler?
Yalnız yaşayan bir kişide ameliyat sonrası bakım nasıl planlanır?
İleri yaşta ışın tedavisi süresi kısaltılabilir mi?
Yaşlı hastada ameliyat öncesi hangi kalp incelemeleri istenir?
İleri yaşta tedavi kararına aile bireyleri katılabilir mi?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.