Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Meme Ameliyatından Sonra Koltuk Altında Uyuşma Neden Olur?

Meme ameliyatı sonrası koltuk altı uyuşması duyu sinirlerinin etkilenmesine bağlıdır. Yayılımını, bakımı ve duyunun geri dönüş süresini anlattım.

Meme ameliyatından sonra koltuk altında uyuşma yaşayan hastalarımın çoğu, bunun kalıcı olup olmadığını sorar. Uyuşma, koltuk altındaki duyu sinirlerinin ameliyat sırasında gerilmesi ya da kesilmesi nedeniyle ortaya çıkar. Bu sinirler kolun gücüyle ilgili değildir; yalnız derinin duyusunu taşır. Bu nedenle uyuşma kol hareketlerini ve kas gücünü bozmaz. Yakınma çoğu kişide aylar içinde geriler, bir bölümünde ise küçük bir alanda kalıcı olur. Bu yazıda sinirlerin seyrini, uyuşmanın yayılımını, duyusu azalmış bölgede bakımı, karıncalanmanın anlamını ve duyunun geri dönme süresini anlatıyorum.

Koltuk Altındaki Duyu Sinirlerinin Seyri Neden Etkilenir?

Koltuk altındaki duyu sinirleri, lenf bezlerinin bulunduğu yağ dokusunun içinden geçtiği için ameliyattan etkilenir. Bu sinirler göğüs duvarından çıkar, koltuk altını enlemesine geçer ve kolun iç yüzüne ulaşır. Lenf bezleri temizlenirken sinirlerin arasındaki doku çıkarılır ve sinirler açıkta kalır. Cerrahi sırasında sinirleri korumaya çalışırım, ancak hastalıklı doku sinirin hemen komşuluğundaysa korumak her zaman mümkün olmaz. Korunan sinirlerde bile gerilme, ısı ve ödem geçici işlev kaybı yapar. Bekçi lenf bezi yöntemiyle yapılan sınırlı girişimlerde bu sinirler daha az zedelenir. Geniş temizlik yapılan kişilerde uyuşmanın alanı daha büyük olur. Ameliyattan önce bu olasılığı anlatmayı gerekli buluyorum, çünkü beklenmedik bir uyuşma kaygıyı artırır. Koltuk altı lenf bezi diseksiyonu sayfasında bu bölgenin yapısını ayrıntılı anlattım.

Uyuşma Kolun İç Yüzüne Kadar Yayılır mı?

Uyuşma kolun iç yüzüne kadar yayılabilir ve bu yayılım beklenen bir durumdur. Koltuk altından çıkan duyu siniri kolun iç ve arka yüzüne dallar verir. Bu nedenle uyuşma yalnız koltuk altıyla sınırlı kalmaz; kolun iç yüzünde, dirseğe doğru uzanan bir şerit biçiminde duyulur. Kimi kişilerde göğüs duvarının yan bölümünde de his azalması olur. Uyuşmanın sınırları kişiden kişiye değişir, çünkü sinir dallarının dağılımı herkeste aynı değildir. Alanın zamanla küçülmesi olağan bir gidişi gösterir. Uyuşmanın ele ya da parmaklara uzaması ise bu sinirlerin alanı dışında kalır ve ayrıca araştırılır. Elde güçsüzlük, beceriksizlik ya da kavrama kaybı varsa değerlendirmeyi hemen yaparım.

Duyu Kaybı Olan Bölgede Tıraş ve Deodorant Kullanımı Nasıl Olmalı?

Duyu kaybı olan bölgede tıraş ve deodorant kullanımı daha dikkatli olmalı, kesici yöntemler yerine daha güvenli seçenekler yeğlenmelidir. Hissi azalmış deride oluşan küçük bir kesi fark edilmeyebilir ve iltihaba zemin hazırlar. Bu nedenle jiletle tıraş yerine elektrikli makine kullanılmasını öneriyorum. Tüy dökücü kimyasallar deriyi tahriş edebildiği için ilk aylarda uygun düşmez. Deodorantı yara tümüyle kapandıktan sonra kullanmanızı isterim. Alkol yoğunluğu yüksek ürünler taze izde yanma yapar; kokusuz ve alkolsüz seçenekler daha rahat kullanılır. Işın tedavisi süresince bölgeye uygulanan ürünleri tedaviyi yürüten ekibe sormanız gerekir. Koltuk altını her gün gözle denetlemenizi istiyorum, çünkü duyu azaldığında gözlem elin yerini alır.

Uyuşmanın Yerini Karıncalanma ve Elektriklenme Alırsa Ne Anlama Gelir?

Uyuşmanın yerini karıncalanma ve elektriklenme alırsa bu çoğunlukla sinirin yenilenmeye başladığı anlamına gelir. Zedelenen sinir lifleri iyileşirken uyarıları düzensiz iletir ve bu düzensizlik iğnelenme, karıncalanma ya da kısa elektrik çarpması gibi duyumlar yaratır. Duyumlar genellikle uyuşmuş alanın kenarından başlar ve merkeze doğru ilerler. Geceleri ve yorgunlukta artması olağandır. Bu dönem birkaç ay sürebilir ve sonrasında duyu daha düzenli duruma gelir. Yakınma uykuyu bölecek düzeydeyse sinir ağrısına yönelik tedavi seçeneklerini değerlendiririm. Masaj, ılık uygulama ve germe egzersizleri çoğu kişide rahatlama sağlar. Karıncalanmaya kolda şişlik, kızarıklık ya da güç kaybı eşlik ediyorsa tablo ayrıca incelenir.

Duyunun Geri Dönmesi Ne Kadar Zaman Alır?

Duyunun geri dönmesi çoğu kişide aylar süren bir zaman alır. İlk belirgin düzelme genellikle üçüncü ay ile altıncı ay arasında fark edilir. Sinir lifleri yavaş ilerlediği için toparlanma bir ile iki yıla yayılabilir. Bu sürenin sonunda küçük bir alanda his azalması kalıcı olarak sürebilir. Kalıcı alan çoğunlukla dar kalır ve günlük yaşamı kısıtlamaz. Geniş lenf bezi temizliği yapılan kişilerde toparlanma daha yavaş seyreder. Şeker hastalığı, sigara kullanımı ve ışın tedavisi bu süreci uzatır. Düzenli kol egzersizleri ve bölgenin uyarılması toparlanmayı destekler. Fibroadenom ameliyatı gibi sınırlı girişimlerden sonra uyuşma çok daha seyrek görülür. Bu bölgedeki sinirlerin ameliyat sırasında nasıl korunduğunu koltuk altı lenf bezi diseksiyonu sayfasında anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma: · Son güncelleme:

Sık sorulan sorular

Koltuk altındaki uyuşma kolun gücünü etkiler mi?
Bu bölgedeki uyuşma yalnız deri duyusuyla ilgilidir ve kas gücünü etkilemez. Kolda güç kaybı gelişirse neden ayrıca araştırılır. Ameliyat sonrası güçsüzlüğün sık nedeni ağrı ve hareketsizliktir.
Uyuşan bölgeye masaj yapmak yararlı olur mu?
Yumuşak masaj ve bölgenin farklı dokularla uyarılması sinirin yenilenmesine yardımcı olur. Uygulamayı günde birkaç dakika sürdürmenizi isterim. Ağrı veren, deriyi kızartan sert uygulamalardan kaçınmak gerekir.
Bekçi lenf bezi yönteminde de uyuşma görülür mü?
Bekçi lenf bezi yönteminde çıkarılan doku sınırlı olduğu için uyuşma daha seyrek görülür. Görüldüğünde de alanı dar kalır ve daha kısa sürede geriler. Yine de küçük girişimlerde bile geçici his değişikliği yaşanabilir.
Uyuşma nedeniyle koltuk altına buz uygulanabilir mi?
Duyusu azalmış deriye doğrudan buz uygulanmasını doğru bulmuyorum. His azaldığı için soğuk yanığı fark edilmeyebilir. Gerektiğinde ince bir bez arasına sarılmış soğuk uygulama kısa süreli kullanılabilir.
Meme ameliyatından sonra hangi kol egzersizleri önerilir?
İlk günlerde parmak, bilek ve dirsek hareketleriyle başlarız. Yara iyileşmesi ilerledikçe omuz kaldırma ve duvarda parmak yürütme egzersizleri eklenir. Egzersiz programını ameliyatın türüne göre ayrı ayrı düzenliyorum.
Koltuk altında kordon biçiminde gerginlik hissedilmesi olağan mıdır?
Koltuk altından kola uzanan ince kordonlar biçiminde gerginlik sık görülür. Bu tablo yüzeyel lenf kanallarındaki sertleşmeye bağlıdır ve germe egzersizleriyle yumuşar. Kolun açılmasını engelleyen gerginliklerde fizyoterapi desteği isterim.
Uyuşmuş bölgede güneş yanığı tehlikesi artar mı?
His azalmış deride yanmanın fark edilmesi gecikir. Bu nedenle deniz ve güneşte bölgenin örtülmesini isterim. Güneş koruyucu ürünleri de düzenli yenilemeniz gerekir.
Uyuşma zamanla yer değiştirir mi?
Toparlanma sırasında uyuşmuş alanın sınırları küçülür ve yer değiştirmiş gibi hissedilir. Bu değişim sinir dallarının farklı hızlarda iyileşmesinden kaynaklanır. Alanın büyümesi ise olağan değildir ve değerlendirme gerektirir.
Ameliyattan yıllar sonra başlayan uyuşma neye bağlıdır?
Yıllar sonra başlayan yeni bir uyuşmayı ameliyata bağlamam. Boyun bölgesindeki sinir sıkışmaları, dolaşım sorunları ve şeker hastalığı gibi nedenler araştırılır. Bölgedeki yeni bir kitlenin sinire bası yapıp yapmadığı da incelenir.
Uyuşma için ilaç tedavisi gerekir mi?
Uyuşmanın kendisi çoğunlukla ilaç gerektirmez. Sinir kaynaklı yanıcı ağrı ve uykuyu bölen elektriklenmelerde ilaç seçeneklerini değerlendiririm. İlacı düşük dozda başlatır ve yanıtı görerek düzenlerim.
Uyuşan bölgede terleme ve deri yapısı değişir mi?
Sinir işlevindeki değişiklik deri eklerinin çalışmasını da bir ölçüde etkiler. Bölgede terleme azalabilir ve deri kuruyabilir. Bu değişiklikler çoğunlukla geçicidir ve nemlendirmeyle rahatlar.
Uyuşma nedeniyle ne zaman hekime başvurmalıyım?
Uyuşma alanı genişliyorsa, kolda güç kaybı ya da hızla gelişen şişlik varsa beklemeden başvurmanız gerekir. Bölgede kızarıklık, ısı artışı ve ateş de hemen değerlendirilmelidir. Bunların dışındaki yavaş seyreden yakınmaları kontrol randevusunda ele alırım.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Breast Diseases
  2. PubMed — Benign breast disease
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Benign Breast Disease
  4. National Cancer Institute (NCI) — Breast Changes