Meme Ameliyatından Sonra Takip Nasıl Yapılır?

Meme ameliyatı geçiren hastalarımın ameliyattan sonra en çok sorduğu konu, takibin nasıl yürüyeceğidir. Takip, düzenli hekim muayenesi ile yılda bir yapılan görüntülemeye dayanır. İlk yıllarda kontroller daha sık planlanır, ilerleyen yıllarda aralık genişler. Takibin amacı yalnız hastalığın geri gelip gelmediğine bakmak değildir; tedaviye bağlı yan etkiler, kol şişliği, kemik sağlığı ve ruhsal durum da gözden geçirilir. Bu yazıda kontrol aralıklarını, mamografiye ne zaman başlandığını, istenen kan tetkiklerini, ara dönemde fark edilen bulguları ve beşinci yıldan sonraki düzeni anlatıyorum.

İlk Beş Yılda Hekim Muayenesi Hangi Aralıklarla Yapılır?

İlk beş yılda hekim muayenesini çoğu hastamda üç ile altı ayda bir yapıyorum. Aralığı hastalığın evresi, uygulanan tedaviler ve kişinin yakınmaları belirler. İlaç tedavisi ya da ışın tedavisi sürerken kontroller zaten sık olduğundan takvim buna göre kurulur. Muayenede ameliyatlı meme, karşı meme, koltuk altı, boyun ve göğüs duvarı elle değerlendirilir. Kolun hareket açıklığı ve çevresi ölçülerek şişlik yönünden gözden geçirilir. Kullanılan ilaçların yan etkileri her görüşmede sorgulanır. Kontrol tarihlerini baştan yazıp hastama veriyorum, çünkü planın görünür olması takibin aksamasını önler. Randevu kaçırıldığında yeniden çağırmayı da takibin bir parçası sayıyorum.

Ameliyatlı Tarafta Mamografi Çekilmeye Ne Zaman Başlanır?

Ameliyatlı tarafta mamografi çekimine, ışın tedavisi tamamlandıktan ve dokudaki ödem geriledikten sonra başlanır. Bu bekleme çoğu kişide ameliyattan sonraki altıncı ay ile birinci yıl arasına denk gelir. İlk çekim sonraki yıllar için bir karşılaştırma zemini oluşturur. Meme koruyucu cerrahi geçiren kişilerde ameliyatlı meme her yıl görüntülenir. Memesi alınmış kişilerde ise görüntüleme karşı memeye uygulanır. Ameliyat bölgesinde iz dokusu ve yağ dokusundaki değişiklikler filmde yanıltıcı görünebilir. Bu nedenle radyoloji uzmanına ameliyat türünü ve tarihini bildirmeyi ihmal etmiyorum. Kuşkulu bulgularda ultrasonografi ve gerektiğinde manyetik rezonans incelemesi eklenir. Ameliyattan önce ilaç tedavisi almış kişilerde takvim ayrıca düzenlenir; bu tedaviyi ameliyat öncesi tedavi sayfasında anlattım.

Takip Sırasında Hangi Kan Tetkikleri İstenir?

Takip sırasında istenen kan tetkikleri, kişinin kullandığı tedaviye ve yakınmalarına göre seçilir. Yakınması olmayan kişilerde geniş bir belirteç listesi istemiyorum, çünkü bu testler gereksiz kaygı ve gereksiz inceleme doğurur. İstediğim tetkikler çoğunlukla tam kan sayımı ile karaciğer ve böbrek işlev testleridir. Hormon engelleyici tedavi kullananlarda kemik sağlığını ilgilendiren değerleri de gözden geçiririm. Tiroid işlev testlerini boyun bölgesine ışın almış kişilerde isterim. D vitamini düzeyi kemik korumasıyla ilgili olduğu için ayrıca değerlendirilir. Yeni ortaya çıkan kemik ağrısı, kilo kaybı ya da inatçı öksürük varsa tetkik listesi genişletilir. Tetkik sonucunu tek başına değil, muayene bulgularıyla birlikte yorumluyorum.

Aradaki Dönemde Fark Edilen Yeni Sertlik Randevu Beklemeli mi?

Aradaki dönemde fark edilen yeni sertlik randevu beklememeli, en kısa sürede değerlendirilmelidir. Takip randevuları hastalığın gidişini izlemek için konulmuş tarihlerdir; yeni bir bulgu bu takvimi bozar. Ameliyat bölgesinde, kesi çizgisinde, karşı memede ya da koltuk altında ele gelen her yeni sertlik bu kapsama girer. Deride kızarıklık, portakal kabuğu görünümü ve içe çekilme de aynı aciliyeti taşır. Kolda hızla gelişen şişlik, ağrı ve ısı artışı da beklemeye gelmez. Bu bulguların büyük bölümü iyi huylu nedenlere bağlı çıkar ve inceleme çoğu kez kaygıyı ortadan kaldırır. Erken değerlendirme, gereken durumda tedaviye erken başlamaya da olanak verir. Hastalarıma iki kontrol arasında bana ulaşabilecekleri bir yol bırakmayı bu yüzden önemsiyorum.

Beşinci Yıldan Sonra Takip Sıklığı Nasıl Seyreder?

Beşinci yıldan sonra takip sıklığı seyrelir ve çoğu kişide yılda bir kontrole dönülür. Bu dönemde hastalığın geri gelme olasılığı azalır, ancak tümüyle ortadan kalkmaz. Hormona duyarlı hastalıklarda geri dönüş yıllar sonra da görülebildiği için takibi uzun tutuyorum. Yıllık kontrolde meme ve koltuk altı muayenesi ile görüntüleme birlikte yapılır. Uzun süreli ilaç kullananlarda yan etkiler ve kemik sağlığı ayrıca izlenir. Takibi aile hekimiyle paylaşarak sürdürmek çoğu kişide işi kolaylaştırır. Yıllar geçse de yeni bir bulgu fark edildiğinde beklenmeden başvurulmalıdır. Erken dönemde yakalamanın izlemi neden kolaylaştırdığını meme kanserinde erken tanının önemi sayfasında anlattım. Ameliyatın türüne göre değişen izlem ayrıntılarını ise fibroadenom ameliyatı sayfasında ele aldım.