HER2 Pozitifliği Meme Kanserinde Tedaviyi Nasıl Değiştirir?
HER2 pozitifliği tümör hücresinde büyüme sinyali alıcısının çoğaldığını gösterir. Tedaviyi nasıl değiştirdiğini ve kalp izlemini anlattım.
Patoloji raporunda HER2 sonucunu okuyan hastalarımın çoğu, bu harflerin tedavide ne değiştirdiğini sorar. HER2, hücre yüzeyinde bulunan ve bölünme sinyalini içeri taşıyan bir alıcıdır. Bu alıcının olağandan çok sayıda bulunması, tümörün daha hızlı bölünmesine yol açar. Aynı bulgu, alıcıyı hedef alan ilaçların kullanılabilmesini de sağlar. Bu yazıda HER2 pozitifliğinin hücrede ne anlattığını, sınırda çıkan sonucun nasıl çözüldüğünü, kalp işlevinin neden izlendiğini ve tedavi sırasının nasıl kurulduğunu anlatıyorum.
HER2 Pozitifliği Tümör Hücresinde Hangi Değişikliği Gösterir?
HER2 pozitifliği tümör hücresinde, büyüme sinyalini ileten alıcının olağandan çok sayıda bulunduğunu gösterir. Sağlıklı hücrelerde de bu alıcı yer alır, ancak sayısı sınırlı kalır. Tümör hücresinde alıcıyı üreten gen çoğaldığında hücre yüzeyi bu alıcılarla dolar. Yüzeyde biriken alıcılar, dışarıdan bir uyarı gelmese bile sürekli bölünme sinyali üretir. Bu durum tümörün daha hızlı büyümesine yol açar. Boyamada hücre zarının belirgin biçimde kahverengi boyanması bu birikimi gösterir. Patolog boyanmanın yaygınlığını ve şiddetini birlikte değerlendirir. Sonuç, sıfırdan üçe uzanan bir ölçekte bildirilir. HER2 pozitif meme kanseri sayfasında bu grubun genel özelliklerini ayrıntılı biçimde anlattım.
HER2 Sonucu Sınırda Çıktığında Hangi İleri İnceleme Yapılır?
HER2 sonucu sınırda çıktığında, alıcıyı kodlayan genin kopya sayısını ölçen ileri bir inceleme yapılır. Boyama ölçeğinde iki değerini alan sonuçlar sınırda kabul edilir. Bu değerde hücre zarı boyanır, ancak boyanma ne belirgin ne de silik kalır. Karar verilemeyen bu durumda aynı dokudan yeni bir kesit hazırlanır. Kesitte gen bölgesi işaretli problarla incelenir ve kopya sayısı tek tek sayılır. Kopya sayısı eşiğin üzerinde çıkarsa tümör HER2 pozitif kabul edilir. Eşiğin altında kalan sonuçlarda ise tümör olumsuz sayılır. İnceleme birkaç gün sürdüğü için tedavi kararı bu sonucun gelmesiyle verilir. Sonucun beklenmesi, gereksiz bir tedaviye başlanmasını da önler.
HER2 Yönelik Tedavi Sırasında Kalp İşlevi Neden İzlenir?
HER2 yönelik tedavi sırasında kalp işlevi, kullanılan ilaçların kalp kasının kasılma gücünü zayıflatabilmesi nedeniyle izlenir. Kalp kası hücrelerinde de aynı alıcı ailesinden yapılar bulunur. İlaç bu yapılara bağlandığında kasılma gücü bir miktar azalabilir. İzlem için tedaviye başlamadan önce kalbin pompalama gücü ölçülür. Ölçüm ekokardiyografi ile yapılır ve tedavi boyunca belirli aralıklarla yinelenir. Pompalama gücü beklenenin altına inerse tedaviye ara verilir. Ara döneminde kalp ilaçları eklenerek işlev çoğu kişide yeniden düzelir. Bu etki, hücre bölünmesini durduran bazı ilaçlarda görülen kalıcı hasardan ayrılır. Hastalarıma nefes darlığı, bacaklarda şişlik ve çabuk yorulma gibi belirtileri bildirmelerini söylüyorum.
Hem Hormon Hem HER2 Olumlu Tümörde Tedavi Sırası Nasıl Kurulur?
Hem hormon alıcısı hem HER2 olumlu çıkan tümörde tedavi sırası, iki hedefin de gözetildiği bir düzen içinde kurulur. Bu grupta tümör, hem hormon uyarısına hem büyüme sinyaline yanıt verir. Tedavi planı bu nedenle iki kolu birlikte taşır. Sıralamada önce hücre bölünmesini durduran tedavi ile hedefe yönelik ilaç birlikte verilir. Cerrahi ve gerekiyorsa ışın tedavisi bu aşamadan sonra tamamlanır. Hormon temelli tedavi ise en sona bırakılır ve uzun yıllar sürdürülür. Hormon tedavisinin sona bırakılmasının nedeni, etkisinin yavaş ve uzun süreli olmasıdır. Hormon tedavisi sayfasında bu kolun nasıl yürütüldüğünü ayrıntılı biçimde anlattım.
HER2 Pozitif Kanserde Ameliyat Sonrası Tedavi Ne Kadar Sürdürülür?
HER2 pozitif kanserde ameliyat sonrası hedefe yönelik tedavi, yaklaşık bir yıl boyunca sürdürülür. Bu süre, ameliyattan önce verilen dönemi de içine alır. Uygulama belirli aralıklarla damar yoluyla ya da deri altına yapılan iğnelerle yürütülür. Tedavi sürerken kalp işlevi düzenli aralıklarla ölçülür. Ameliyat parçasında canlı tümör hücresi görülen kişilerde ilaç kolu değiştirilebilir. Hormon alıcısı da olumlu çıkan kişilerde hormon temelli tedavi bu süreden sonra yıllarca sürer. Tedavi süresi her hastada evreye ve alınan yanıta göre ayrı belirlenir. Sürenin tamamlanması izlemin bittiği anlamına gelmez. Meme kanseri cerrahisi ve tedavisi sayfasında tedavi basamaklarının sırasını ele aldım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
HER2 pozitifliği kalıtsal bir özellik midir?
HER2 sonucu biyopsi ile ameliyat parçasında değişebilir mi?
HER2 yönelik tedavi saç dökülmesine yol açar mı?
Deri altına yapılan uygulama damar yolundan farklı mıdır?
HER2 pozitif tümörde ışın tedavisi gerekir mi?
HER2 yönelik tedavi sürerken mevsimsel aşılar uygulanabilir mi?
HER2 pozitif kanserde izlem görüntülemesi nasıl yapılır?
Kalp gücü düştüğünde tedavi tümüyle kesilir mi?
HER2 pozitif tümörde ameliyattan önce tedavi verilir mi?
HER2 sonucu düşük olumlu olarak bildirilirse ne anlama gelir?
Tedavi sırasında gebelik planlanabilir mi?
HER2 pozitif meme kanserinde ikinci görüş almak gerekir mi?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.