Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Paratiroid Ameliyatından Sonra Kalsiyum Takviyesi Gerekir mi?

Paratiroid ameliyatından sonra kalsiyum takviyesi çoğu kişide gerekir. Karar hangi kan değerlerine dayanır, doz nasıl azaltılır anlattım.

Paratiroid ameliyatından sonra kalsiyum takviyesinin gerekip gerekmediği, taburculuk görüşmelerinin değişmez sorusudur. Çoğu kişide takviye ilk haftalarda gerekir ve kan değerleri dengeye oturdukça azaltılır. Kararı yalnız ameliyatın türü belirlemez; kalsiyum, parathormon ve D vitamini değerleri birlikte okunur. Kemik erimesi ileri olan kişilerde takviye daha uzun sürdürülür. Bu yazıda takviye kararının hangi değerlere bakılarak verildiğini, desteklerin neden birlikte kullanıldığını, günlük bölünmenin nasıl yapıldığını ve dozun hangi kontrollerle azaltıldığını anlatıyorum.

Takviye Kararı Hangi Kan Değerlerine Bakılarak Verilir?

Takviye kararı, kalsiyum, albümin, parathormon ve D vitamini değerlerine birlikte bakılarak verilir. İlk ölçüt ameliyat sonrasında düşen kalsiyum düzeyidir. Değer alt sınırın altına inen kişilerde takviyeyi hemen başlatırım. Sınıra yakın seyreden kişilerde ise yakınmalara göre karar veririm. Parathormon değeri geride kalan bezlerin ne kadar çalıştığını gösterir. Bu değer düşükse desteğin daha uzun süreceğini baştan söylerim. D vitamini eksikliği varsa önce bu eksikliği gideririm. Albümin düşük olan kişilerde ölçülen kalsiyum düzeltilerek okunur. Böbrek işlevi bozuk olanlarda doz baştan daha ölçülü seçilir.

Kalsiyum ve Etkin D Vitamini Birlikte Neden Verilir?

Kalsiyum ve etkin D vitamini birlikte verilir, çünkü ikisi sindirim yolunda birbirinin işini tamamlar. Ağızdan alınan kalsiyumun bağırsaktan kana geçmesi D vitamini varlığına bağlıdır. D vitamini eksikse alınan kalsiyumun büyük bölümü emilmeden atılır. Ameliyat sonrasında böbrekteki dönüştürme işlemi parathormon azlığı nedeniyle yavaşlar. Bu nedenle dönüştürülmüş, yani etkin biçimin verilmesi gerekir. Etkin biçim emilimi birkaç saat içinde artırır. İki desteğin birlikte kullanılması kan düzeyini daha çabuk toparlar. Yalnız kalsiyum alan kişilerde düzelme gecikir. Paratiroid bezi ve kalsiyum sayfasında bu dengeyi adım adım açıkladım.

Kalsiyum Hapları Gün İçine Nasıl Bölünerek Alınır?

Kalsiyum hapları, günlük miktar üçe ya da dörde bölünerek alınır. Bağırsak bir öğünde sınırlı miktarda kalsiyum emer. Tek seferde alınan yüksek miktarın bir bölümü emilmeden atılır. Bölünmüş alım kan düzeyini gün boyunca daha düzgün tutar. Hapların yemeklerle birlikte alınmasını istiyorum. Yemekle alınan kalsiyum mide asidinden yararlandığı için daha kolay çözünür. Gece yarısına doğru bir doz eklemek sabah düşüşünü önler. Kalsiyum ile demir desteği arasında birkaç saat bırakılır. Bol su içilmesi böbrek taşı riskini azaltır.

Takviyeyi Kendi Kararıyla Bırakmak Hangi Belirtilere Yol Açar?

Takviyeyi kendi kararıyla bırakmak, birkaç gün içinde karıncalanma ve kas kasılmalarına yol açar. İlk belirti çoğunlukla ağız çevresinde ve parmak uçlarında duyulan uyuşmadır. Ardından el ve ayak kaslarında istemsiz kasılmalar ortaya çıkar. Kimi kişilerde yorgunluk ve bulanık düşünme öne geçer. Ağır düşüşlerde kalp ritmi de etkilenir. Bu nedenle desteğin hekime danışılmadan kesilmesini doğru bulmuyorum. Yakınma başladığında ilacı yeniden başlatır ve kan ölçümü isterim. Değerler oturana kadar dozu eski düzeyine geri çekerim. Kesme kararını her zaman kontrol sonuçlarına bakarak birlikte veriyoruz.

Takviye Dozu Azaltılırken Kontroller Ne Sıklıkla Yapılır?

Takviye dozu azaltılırken kontroller ilk dönemde iki haftada bir yapılır. Her azaltmadan sonra kan kalsiyumunu yeniden ölçtürüyorum. Değer normal kalırsa bir sonraki basamağa geçilir. Düşüş görülürse doz bir önceki düzeye döndürülür. Parathormon değeri toparlandıkça azaltma hızlanır. Etkin D vitamini çoğunlukla kalsiyumdan önce azaltılır. Üçüncü aydan sonra kontroller aylık aralığa çıkar. Kemik erimesi olan kişilerde destek daha uzun sürdürülür. Paratiroid hastalıkları ve cerrahisi sayfasında izlem düzenini bütün olarak anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma: · Son güncelleme:

Sık sorulan sorular

Kalsiyum takviyesi ameliyattan sonra kaç ay sürdürülür?
Çoğu kişide destek birkaç hafta ile birkaç ay arasında sürdürülür. Kemik erimesi ağır olan kişilerde bu süre bir yıla yaklaşır. Kesme kararını kan değerleri ve yakınmalar birlikte belirler.
Takviye kullanırken hangi yan etkiler görülebilir?
En sık görülen yakınmalar kabızlık, şişkinlik ve mide rahatsızlığıdır. Bol su içmek ve dozu güne yaymak bu yakınmaları azaltır. Aşırı susama ve halsizlik eklenirse dozun yüksek geldiğini düşünür ve ölçüm isterim.
Kalsiyum hapını çiğneyerek almak emilimi değiştirir mi?
Çiğnenebilir biçimler mide asidiyle daha kolay karışır ve emilimi kolaylaştırır. Yutma güçlüğü olan kişilerde bu biçimleri yeğliyorum. Hangi biçimi kullanırsanız kullanın, alım saatinin yemekle birlikte olmasını istiyorum.
Takviye alırken süt ürünlerini azaltmam gerekir mi?
Süt ürünlerini azaltmanızı istemiyorum. Bu besinler kalsiyumun doğal kaynağıdır ve desteği tamamlar. Yalnız hap ile süt ürününü aynı anda almak yerine güne yaymanız daha iyi bir emilim sağlar.
Etkin D vitamini kullanırken hangi tahlil yakından izlenir?
Kan kalsiyumu bu dönemde en yakından izlenen değerdir. İdrarla atılan kalsiyum da belirli aralıklarla ölçülür. Böbrek işlev testleri özellikle uzun süreli kullanımda gözden geçirilir.
Kalsiyum hapını unutursam doz iki katına çıkarılır mı?
Unutulan dozu iki katına çıkarmanızı doğru bulmuyorum. Hatırladığınız anda tek doz alır ve olağan düzene dönersiniz. Sık unutma yaşıyorsanız alım saatlerini öğünlere bağlamanızı öneriyorum.
Tiroid hormonu kullanan kişilerde alım saatleri nasıl ayarlanır?
Tiroid hormonu sabah aç karnına alınır ve kalsiyum emilimi bu ilacı etkiler. Bu nedenle iki ilaç arasında en az dört saat bırakılmasını istiyorum. Düzeni bozan kişilerde hormon değerleri dalgalanır.
Mide koruyucu kullanan kişilerde kalsiyum emilimi azalır mı?
Mide asidini azaltan ilaçlar kimi kalsiyum biçimlerinin çözünmesini güçleştirir. Bu kişilerde hapı mutlaka yemekle birlikte aldırıyorum. Emilim yetersiz kalırsa biçim değiştirilerek düzeltilir.
Takviye sırasında idrar tahlili neden istenir?
İdrarda ölçülen kalsiyum, vücuda giren miktarın ne kadarının atıldığını gösterir. Atım yüksekse böbrek taşı riski artar. Bu durumda dozu düşürür ve sıvı alımını artırmanızı isterim.
Kalsiyum desteği alırken egzersiz düzeni değişir mi?
Egzersizi kesmenizi istemiyorum, aksine düzenli yürüyüşü öneriyorum. Kemiğe binen yük kalsiyumun kemikte tutulmasını kolaylaştırır. Ağır yük kaldıran çalışmalara ise kemik ağrısı geriledikten sonra geçilir.
Takviyeyi bitirdikten sonra kalsiyum yeniden düşer mi?
Destek doğru zamanda ve kademeli biçimde kesildiğinde yeniden düşüş beklenmez. Erken kesilen kişilerde ise değer birkaç gün içinde geriler. Bu nedenle kesme sonrası ilk ölçümü iki hafta içine planlıyorum.
Gebelik planlayan kişilerde takviye düzeni farklı mıdır?
Gebelik planlayan kişilerde kalsiyum ve D vitamini gereksinimi ayrıca değerlendirilir. Destek dozunu kadın hastalıkları uzmanıyla birlikte düzenliyorum. Kan değerlerinin gebelik öncesinde dengeye oturması önemlidir.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. NIDDK (NIH) — Primary Hyperparathyroidism
  2. MedlinePlus — Parathyroid Disorders
  3. PubMed — Hyperparathyroidism
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Hyperparathyroidism