D Vitamini Eksikliği Parathormonu Yükseltir mi?

D vitamini eksikliği saptanan kişilerde parathormon değerinin de yüksek çıkması sık karşılaştığım bir tablodur. D vitamini azaldığında bağırsaktan emilen kalsiyum azalır ve paratiroid bezleri bu açığı kapatmak için daha çok hormon salgılar. Bu yükselme bezlerin hastalığından değil, dışarıdan gelen bir uyarıdan kaynaklanır. Eksiklik giderildiğinde parathormon çoğu kişide kendiliğinden geriler. Bu yazıda yükselmenin nasıl geliştiğini, gerçek paratiroid hastalığından nasıl ayrıldığını, yerine koyma sırasında nelerin izlendiğini ve ölçümlerin ne zaman yinelendiğini anlatıyorum.

D Vitamini Azaldığında Parathormon Neden Artışa Geçer?

D vitamini azaldığında parathormon, kan kalsiyumunu korumak üzere artışa geçer. Bağırsaktan kalsiyum emilimi D vitamini varlığında gerçekleşir. Eksiklik ortaya çıktığında emilen miktar azalır. Kan kalsiyumu düşmeye başladığında paratiroid bezleri bu düşüşü algılar. Bezler kalsiyumu kemikten çözerek kana vermek için hormon salgılar. Aynı hormon böbrekten kalsiyum kaybını da azaltır. Bu düzenleme sayesinde kan kalsiyumu uzun süre normal sınırlarda kalır. Ancak kemik bu dengeyi ödeyen taraf durumuna düşer. Parathormon, kalsiyum ve D vitamini dengesi sayfasında bu düzeneği ayrıntılı biçimde anlattım.

D Vitamini Kaynaklı Yükselme Paratiroid Hastalığından Nasıl Ayrılır?

D vitamini kaynaklı yükselme, kan kalsiyumunun düzeyine bakılarak paratiroid hastalığından ayrılır. Eksikliğe bağlı tabloda kalsiyum normal ya da düşük seyreder. Bez hastalığında ise kalsiyum çoğunlukla yüksek bulunur. İkinci ölçüt idrarla atılan kalsiyum miktarıdır. Eksiklikte idrar kalsiyumu düşük kalır. Üçüncü ölçüt eksikliğin giderilmesinden sonra alınan yanıttır. D vitamini yerine konduktan sonra parathormon geriliyorsa tablo eksikliğe bağlanır. Değer yüksek kalmayı sürdürüyorsa bezler ayrıca araştırılır. Bu ayrımı yapmadan görüntülemeye geçilmesini doğru bulmuyorum.

D Vitamini Yerine Koyma Sırasında Kalsiyum Neden İzlenir?

D vitamini yerine koyma sırasında kalsiyum, emilimin artmasıyla birlikte yükselebileceği için izlenir. Eksiklik giderildikçe bağırsaktan geçen kalsiyum miktarı çoğalır. Gizli kalmış bir paratiroid hastalığı varsa bu artış kan düzeyini sınırın üzerine taşır. Ortaya çıkan yükseklik tanıyı da netleştirir. Bu nedenle desteğe başlarken ilk kontrolü birkaç hafta sonraya veriyorum. Kontrolde kalsiyum, D vitamini ve parathormon birlikte ölçülür. Böbrek taşı öyküsü olan kişilerde idrar kalsiyumuna da bakarım. Değerler beklenen yönde ilerliyorsa aralığı açarım. Yükselme görülürse desteği durdurur ve değerlendirmeyi derinleştiririm.

Yüksek Doz D Vitamini Kalsiyumu Aşırı Yükseltebilir mi?

Yüksek doz D vitamini, uzun süre denetimsiz kullanıldığında kan kalsiyumunu aşırı yükseltebilir. Bu tablo çoğunlukla hekime danışılmadan sürdürülen ağır dozlarda görülür. İlk belirtiler bulantı, ağız kuruluğu ve çok su içme isteğidir. İdrar miktarının artması da sık görülen bir bulgudur. Kalsiyum yükseldikçe halsizlik ve kabızlık belirginleşir. Böbrekte kalsiyum birikimi uzun dönemde işlevi bozar. Bu nedenle desteği kan değerine bakmadan sürdürmeyi doğru bulmuyorum. Eksikliğin giderilmesinde kullanılan miktar kişiden kişiye değişir. Güneş ışınları, D vitamini ve kalsiyum sayfasında doğal üretimin sınırlarını anlattım.

Eksiklik Giderildikten Sonra Parathormon Ne Zaman Yeniden Ölçülür?

Eksiklik giderildikten sonra parathormon çoğunlukla üçüncü ayın sonunda yeniden ölçülür. Bu süre D vitamini düzeyinin dengeye oturması için gerekir. Erken yapılan ölçüm yanıltıcı bir yükseklik gösterebilir. Ölçümü sabah ve aç karnına almayı yeğliyorum. Aynı tüpte kalsiyum ve albümin de çalışılır. Parathormon gerilemişse tablo eksikliğe bağlanır ve izlem sürdürülür. Değer yüksek kalıyorsa bez hastalığı yönünden inceleme derinleşir. Bu aşamada boyun ultrasonografisi ilk görüntüleme yöntemidir. Paratiroid hastalıkları sayfasında bu tabloların tümünü bir arada ele aldım.