Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Fıtık Ameliyatında Yama Kullanılması Şart mıdır?

Fıtık onarımında yama zorunlu değildir; karar açıklığın genişliğine ve doku kalitesine göre verilir. Yamanın yerleşimini anlattım.

Fıtık onarımında yama kullanılması her hastada zorunlu değildir. Kararı açıklığın genişliğine, doku kalitesine ve girişimin yapıldığı koşullara bakarak veriyorum. Geniş açıklıklarda dokuyu gererek yapılan onarım kısa sürede yeniden açılır. Dar açıklıklarda ve iltihaplı ortamlarda ise yamasız yöntemler öne çıkar. Bu yazıda yamanın hangi katmana yerleştirildiğini, boyutunun nasıl seçildiğini ve dokuyla nasıl bütünleştiğini anlatıyorum.

Yama Karın Duvarını Hangi Katmana Yerleştirilerek Destekler?

Yama, karın duvarının katmanları arasına ya da duvarın arkasına yerleştirilerek açıklığı destekler. Kasık onarımlarında yama çoğunlukla kanalın arka duvarının üzerine serilir. Kapalı yöntemde ise yama karın zarının önüne, duvarın arka yüzüne yerleştirilir. Bu yerleşimde karın içi basıncı yamayı duvara doğru bastırır. Basıncın yamayı yerinde tutması onarımın dayanıklılığını artırır. Kesi yeri fıtıklarında yama kas katmanlarının arasına yerleştirilebilir. Bağırsakla temas edecek yerleşimlerde yapışmayı azaltan kaplamalı ürünler seçilir. Katman seçimini fıtığın yerine ve daha önce yapılmış girişimlere göre belirliyorum. Laparoskopik fıtık onarımı sayfasında bu yerleşimleri ayrıntılı biçimde anlattım.

Doku Gerdirme Yöntemi Hangi Hastalarda Yama Yerine Seçilir?

Doku gerdirme yöntemi, açıklığı dar olan ve dokusu sağlam bulunan hastalarda yama yerine seçilir. Bu yöntemde kiriş katmanları birbirine dikilerek açıklık kapatılır. Küçük göbek fıtıklarında yalnız dikişle yapılan onarım yeterli kalır. Boğulmuş bağırsak nedeniyle iltihaplı bir ortam oluştuysa yamadan kaçınırım. Yabancı madde iltihaplı dokuda uzun süreli sorun yaratabilir. Çocuklarda duvar gelişimini sürdürdüğü için onarım yamasız yapılır. Gerdirerek yapılan onarımda dikiş hattındaki gerginlik ağrıyı artırabilir. Aynı gerginlik geniş açıklıklarda yinelemeyi kolaylaştırır. Bu nedenle yöntem seçimini açıklığın ölçüsüne bakarak yapıyorum. Kasık fıtığı ameliyatı sayfasında yöntem seçimini ayrıntılı biçimde ele aldım.

Yamanın Boyutu Fıtık Açıklığına Göre Nasıl Belirlenir?

Yamanın boyutu, fıtık açıklığının her yönde belirgin biçimde aşılmasını sağlayacak ölçüde belirlenir. Açıklık girişim sırasında iki eksende ölçülür. Ölçüye her kenardan birkaç santimetre pay eklenir. Bu pay yamanın kenarlarının sağlam dokuya oturmasını sağlar. Dar seçilen bir yama kenarından kıvrılır ve açıklığı örtmekte yetersiz kalır. Aşırı büyük seçilen yama ise dokuda kıvrım ve gerginlik yaratır. Kapalı yöntemde yama karın içine katlanarak sokulduğu için açılma payı ayrıca hesaplanır. Ölçüyü her hastamda girişim sırasında yeniden alıyorum.

Yamanın Vücutta Yabancı Cisim Tepkisi Yaratması Beklenir mi?

Yamanın vücutta sınırlı bir yabancı cisim tepkisi yaratması beklenir ve bu tepki onarımın bir parçasıdır. Vücut yamayı tanıdığında çevresinde ince bir bağ dokusu üretir. Bu doku yamayı sarar ve duvara sabitler. Tepkinin ölçülü kalması için gözenekli ve hafif ürünler tercih edilir. Aşırı tepki seyrek görülür ve süren ağrıyla kendini gösterir. İltihap eklenirse bölgede kızarıklık, akıntı ve ısı artışı ortaya çıkar. Bu bulgular görüldüğünde hastamı beklemeden değerlendiriyorum. Yamaya karşı gelişen gerçek bir alerji tablosu ise çok seyrek bildirilir.

Yerleştirilen Yama Yıllar İçinde Dokuyla Nasıl Bütünleşir?

Yerleştirilen yama, gözeneklerinin içine büyüyen bağ dokusu sayesinde yıllar içinde duvarla bütünleşir. İlk haftalarda yamanın çevresinde iltihap hücreleri toplanır. Bu hücreler bağ dokusu lifi üretimini başlatır. Üretilen lifler gözeneklerden geçerek yamayı iki yüzünden kavrar. Birkaç ay sonunda yama elle ayrılamayacak biçimde dokuya tutunur. Bütünleşme tamamlanana kadar ağır yüklerden kaçınılmasını istiyorum. Sigara kullanımı ve şeker hastalığı bu süreci yavaşlatır. Bütünleşen yama zamanla duvarın bir parçası gibi davranır. Kesi yeri fıtığı sayfasında bu sürecin aksadığı durumları anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Yama hangi maddeden üretilir?
Onarımda kullanılan yamalar çoğunlukla dokuya uyumlu sentetik liflerden örülür. Bağırsağa bakan yüzü olan ürünlerde yapışmayı azaltan bir kaplama bulunur. Bazı özel durumlarda ise vücutta zamanla eriyen yapılar tercih edilir.
Yamasız onarım yapılan kişide yineleme daha mı sık görülür?
Geniş açıklıklarda yamasız onarımdan sonra yineleme daha sık görülür. Dar açıklıklarda ve sağlam dokuda ise iki yöntem arasındaki fark belirginliğini yitirir. Bu nedenle yöntem seçimini açıklığın ölçüsüne göre yapıyorum.
Yamalı onarımdan sonra bölgede sertlik hissedilmesi olağan mıdır?
İlk aylarda onarım bölgesinde bir sertlik ve dolgunluk hissi duyulur. Bu his, iyileşme sırasında oluşan bağ dokusundan kaynaklanır. Sertliğin aylar içinde yumuşadığını hastalarıma önceden anlatıyorum.
Yama takılan kişi tomografi ve manyetik rezonans çektirebilir mi?
Onarımda kullanılan yamalar görüntüleme incelemelerine engel oluşturmaz. İnceleme öncesinde geçirilen girişimin bildirilmesi yeterli kalır. Yamanın bulunduğu bölge raporda tanımlanarak yorum kolaylaştırılır.
Yama iltihaplanırsa çıkarılır mı?
İltihabın çoğu ilaç tedavisi ve yara bakımıyla denetim altına alınır. Yanıt vermeyen ve akıntısı süren durumlarda yamanın çıkarılması gündeme gelir. Bu karar tahlil ve görüntüleme bulguları birlikte okunarak verilir.
Boğulmuş fıtıkta yama kullanılabilir mi?
Bağırsak dolaşımı bozulmuş ve kirlenme oluşmuş bir ortamda yamadan kaçınıyorum. Bu koşullarda onarım dokunun kendisiyle yapılır. Tablo düzeldikten sonra gerekirse ikinci bir girişim planlanır.
Yamanın kalınlığı ve gözenek yapısı neden önemlidir?
Gözenekli ve hafif ürünler dokunun içine büyümesini kolaylaştırır. Yoğun ve kalın yapılar ise sert bir iz bırakarak rahatsızlık yaratır. Bu nedenle ürün seçimini fıtığın yerine ve yüküne göre yapıyorum.
Eriyebilen yamalar kalıcı yamaların yerini tutar mı?
Eriyen yapılar zamanla ortadan kalktığı için desteği sürekli değildir. Bu ürünleri daha çok kirlenmiş alanlarda ve geçici destek gereken durumlarda kullanıyorum. Kalıcı destek gereken geniş açıklıklarda ise sürekli yapılar tercih edilir.
Yamalı onarımdan sonra ağrı ne kadar sürer?
Onarım bölgesindeki ağrı ilk günlerde belirgin biçimde duyulur. Sonraki haftalarda ağrı kademeli olarak azalır. Aylarca süren ve gündelik yaşamı kısıtlayan ağrıda ise ayrıntılı değerlendirme gerekir.
Yama kullanılan onarımda hastanede kalış uzar mı?
Yama kullanılması tek başına yatış süresini uzatmaz. Süreyi belirleyen etkenler girişimin kapsamı ve kişinin genel durumudur. Dar açıklıkların onarımından sonra aynı gün taburculuk planlanabilir.
İki taraflı kasık fıtığında kaç yama kullanılır?
İki taraflı onarımda her iki kasık için ayrı birer yama yerleştirilir. Kapalı yöntemde bu iki bölge tek girişimle onarılabilir. Yerleşim ve boyut kararı her iki taraf için ayrı verilir.
Yamanın yerinde durduğu kontrolde nasıl anlaşılır?
Kontrol muayenesinde onarım bölgesi ayakta ve öksürükle değerlendirilir. Kabarıklık ve açıklık saptanmazsa onarımın yerinde durduğu kabul edilir. Kuşku duyulan durumlarda ultrasonografi ya da tomografi eklenir.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Hernia
  2. PubMed — Hernia repair
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Inguinal Hernia
  4. PubMed — Incisional hernia