Fıtık Ameliyatında Yama Kullanılması Şart mıdır?
Fıtık onarımında yama zorunlu değildir; karar açıklığın genişliğine ve doku kalitesine göre verilir. Yamanın yerleşimini anlattım.
Fıtık onarımında yama kullanılması her hastada zorunlu değildir. Kararı açıklığın genişliğine, doku kalitesine ve girişimin yapıldığı koşullara bakarak veriyorum. Geniş açıklıklarda dokuyu gererek yapılan onarım kısa sürede yeniden açılır. Dar açıklıklarda ve iltihaplı ortamlarda ise yamasız yöntemler öne çıkar. Bu yazıda yamanın hangi katmana yerleştirildiğini, boyutunun nasıl seçildiğini ve dokuyla nasıl bütünleştiğini anlatıyorum.
Yama Karın Duvarını Hangi Katmana Yerleştirilerek Destekler?
Yama, karın duvarının katmanları arasına ya da duvarın arkasına yerleştirilerek açıklığı destekler. Kasık onarımlarında yama çoğunlukla kanalın arka duvarının üzerine serilir. Kapalı yöntemde ise yama karın zarının önüne, duvarın arka yüzüne yerleştirilir. Bu yerleşimde karın içi basıncı yamayı duvara doğru bastırır. Basıncın yamayı yerinde tutması onarımın dayanıklılığını artırır. Kesi yeri fıtıklarında yama kas katmanlarının arasına yerleştirilebilir. Bağırsakla temas edecek yerleşimlerde yapışmayı azaltan kaplamalı ürünler seçilir. Katman seçimini fıtığın yerine ve daha önce yapılmış girişimlere göre belirliyorum. Laparoskopik fıtık onarımı sayfasında bu yerleşimleri ayrıntılı biçimde anlattım.
Doku Gerdirme Yöntemi Hangi Hastalarda Yama Yerine Seçilir?
Doku gerdirme yöntemi, açıklığı dar olan ve dokusu sağlam bulunan hastalarda yama yerine seçilir. Bu yöntemde kiriş katmanları birbirine dikilerek açıklık kapatılır. Küçük göbek fıtıklarında yalnız dikişle yapılan onarım yeterli kalır. Boğulmuş bağırsak nedeniyle iltihaplı bir ortam oluştuysa yamadan kaçınırım. Yabancı madde iltihaplı dokuda uzun süreli sorun yaratabilir. Çocuklarda duvar gelişimini sürdürdüğü için onarım yamasız yapılır. Gerdirerek yapılan onarımda dikiş hattındaki gerginlik ağrıyı artırabilir. Aynı gerginlik geniş açıklıklarda yinelemeyi kolaylaştırır. Bu nedenle yöntem seçimini açıklığın ölçüsüne bakarak yapıyorum. Kasık fıtığı ameliyatı sayfasında yöntem seçimini ayrıntılı biçimde ele aldım.
Yamanın Boyutu Fıtık Açıklığına Göre Nasıl Belirlenir?
Yamanın boyutu, fıtık açıklığının her yönde belirgin biçimde aşılmasını sağlayacak ölçüde belirlenir. Açıklık girişim sırasında iki eksende ölçülür. Ölçüye her kenardan birkaç santimetre pay eklenir. Bu pay yamanın kenarlarının sağlam dokuya oturmasını sağlar. Dar seçilen bir yama kenarından kıvrılır ve açıklığı örtmekte yetersiz kalır. Aşırı büyük seçilen yama ise dokuda kıvrım ve gerginlik yaratır. Kapalı yöntemde yama karın içine katlanarak sokulduğu için açılma payı ayrıca hesaplanır. Ölçüyü her hastamda girişim sırasında yeniden alıyorum.
Yamanın Vücutta Yabancı Cisim Tepkisi Yaratması Beklenir mi?
Yamanın vücutta sınırlı bir yabancı cisim tepkisi yaratması beklenir ve bu tepki onarımın bir parçasıdır. Vücut yamayı tanıdığında çevresinde ince bir bağ dokusu üretir. Bu doku yamayı sarar ve duvara sabitler. Tepkinin ölçülü kalması için gözenekli ve hafif ürünler tercih edilir. Aşırı tepki seyrek görülür ve süren ağrıyla kendini gösterir. İltihap eklenirse bölgede kızarıklık, akıntı ve ısı artışı ortaya çıkar. Bu bulgular görüldüğünde hastamı beklemeden değerlendiriyorum. Yamaya karşı gelişen gerçek bir alerji tablosu ise çok seyrek bildirilir.
Yerleştirilen Yama Yıllar İçinde Dokuyla Nasıl Bütünleşir?
Yerleştirilen yama, gözeneklerinin içine büyüyen bağ dokusu sayesinde yıllar içinde duvarla bütünleşir. İlk haftalarda yamanın çevresinde iltihap hücreleri toplanır. Bu hücreler bağ dokusu lifi üretimini başlatır. Üretilen lifler gözeneklerden geçerek yamayı iki yüzünden kavrar. Birkaç ay sonunda yama elle ayrılamayacak biçimde dokuya tutunur. Bütünleşme tamamlanana kadar ağır yüklerden kaçınılmasını istiyorum. Sigara kullanımı ve şeker hastalığı bu süreci yavaşlatır. Bütünleşen yama zamanla duvarın bir parçası gibi davranır. Kesi yeri fıtığı sayfasında bu sürecin aksadığı durumları anlattım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Yama hangi maddeden üretilir?
Yamasız onarım yapılan kişide yineleme daha mı sık görülür?
Yamalı onarımdan sonra bölgede sertlik hissedilmesi olağan mıdır?
Yama takılan kişi tomografi ve manyetik rezonans çektirebilir mi?
Yama iltihaplanırsa çıkarılır mı?
Boğulmuş fıtıkta yama kullanılabilir mi?
Yamanın kalınlığı ve gözenek yapısı neden önemlidir?
Eriyebilen yamalar kalıcı yamaların yerini tutar mı?
Yamalı onarımdan sonra ağrı ne kadar sürer?
Yama kullanılan onarımda hastanede kalış uzar mı?
İki taraflı kasık fıtığında kaç yama kullanılır?
Yamanın yerinde durduğu kontrolde nasıl anlaşılır?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.