Safra Kesesi Krizinde Ne Yapılmalı?

Safra kesesi krizi, taşın kese ağzını geçici olarak tıkamasıyla ortaya çıkan şiddetli bir ağrı atağıdır. Kriz sırasında yapılması gereken ilk iş, ağızdan yiyecek ve içecek almayı kesmektir. Ağrı birkaç saat içinde geçmezse ya da ateş eklenirse acil servise başvurulmalıdır. Evde uygulanan sıcak torba ve bitki çayları krizi sonlandırmaz. Bu yazıda krizin nasıl tanındığını, hangi durumda beklenmeyeceğini ve ameliyat zamanlamasının nasıl kurulduğunu anlatıyorum.

Safra Koliği Ağrısı Karnın Hangi Bölgesinde Başlar ve Nereye Yayılır?

Safra koliği ağrısı karnın sağ üst bölgesinde başlar ve sırtın sağ tarafına, kürek kemiğinin altına doğru yayılır. Ağrı kimi kişide göğüs kemiğinin hemen altında hissedilir. Bu yerleşim nedeniyle yakınma sık sık mide sorunuyla karıştırılır. Atak çoğunlukla yağlı bir öğünden yarım ile iki saat sonra başlar. Ağrı dakikalar içinde şiddetlenir ve bir yaylanma göstermeden sürer. Kişi rahat bir konum arar, ancak hiçbir konumda rahatlama sağlanmaz. Bulantı ve terleme ağrıya çoğu kez eşlik eder. Atak sonlandığında sağ üst karında bir süre daha hassasiyet kalır. Safra kesesi taşı sayfasında atağın neden yağlı öğünden sonra ortaya çıktığını anlattım.

Kriz Sırasında Ağızdan Yiyecek ve Su Alınması Ağrıyı Artırır mı?

Kriz sırasında ağızdan yiyecek alınması ağrıyı artırır, çünkü her öğün keseyi yeniden kasılmaya zorlar. Yağlı besinler bu kasılmayı en güçlü biçimde uyarır. Tıkalı bir kese kasıldığında içerideki basınç daha da yükselir. Bu nedenle atak geçene kadar katı gıdayı tümüyle kesiyorum. Su alımını ise az miktarda ve yudum yudum sürdürmelerini söylüyorum. Kusma varsa ağızdan hiçbir şey verilmez ve damar yolundan sıvı desteği uygulanır. Aç kalma süresi uzuyorsa kişinin izlem altına alınması gerekir. Ağrı yatıştıktan sonra beslenmeye sulu ve yağsız gıdalarla dönülür.

Ağrı Kaç Saatten Uzun Sürerse Acil Servise Gidilmelidir?

Ağrı beş ile altı saatten uzun sürerse acil servise gidilmelidir. Bu süreyi aşan ağrı çoğunlukla basit bir kolik olmaktan çıkar. Uzayan tıkanıklık kese duvarında iltihap başlatır. Ateşin yükselmesi ve titreme eklenmesi beklemeyi tümüyle ortadan kaldırır. Gözlerde ve deride sararma safra yolunun tıkandığını gösterir. İdrarın koyulaşması ve dışkının renginin açılması aynı tabloyu destekler. Karnın tümüne yayılan ve dokunmakla artan ağrı delinmeyi akla getirir. Kusmanın durmaması ve ağızdan sıvı alınamaması da acil başvuru gerektirir. Safra kesesi hastalıkları sayfasında acil kabul edilen bulguları sıraladım.

Sıcak Uygulama ve Bitki Çayı Safra Koliğini Sonlandırır mı?

Sıcak uygulama ve bitki çayı safra koliğini sonlandırmaz, yalnız geçici bir rahatlama duygusu verir. Ağrının kaynağı kas gerginliği değil, tıkanmış bir kesedeki basınç artışıdır. Isı deri altındaki kasları gevşetir, ancak kesenin içindeki basıncı düşürmez. Yağlı ya da baharatlı karışımlar keseyi kasılmaya zorladığı için ağrıyı artırabilir. Sıcak torbanın iltihaplı bir kesede kanlanmayı artırarak tabloyu ağırlaştırması da olasıdır. Duyusu azalmış kişilerde uzun süreli sıcak uygulama deride yanık bırakabilir. Ağrı kesici seçimini ve dozunu hekimin belirlemesi gerekir. Kendi kendine yüksek doz ilaç alınması tabloyu gizler ve tanıyı geciktirir. Bu nedenle evde uygulanacak yöntemleri kontrol görüşmesinde tek tek konuşuyorum.

Tekrarlayan Krizlerden Sonra Ameliyat Zamanlaması Nasıl Belirlenir?

Tekrarlayan krizlerden sonra ameliyat zamanlamasını, atakların sıklığına ve kesenin son durumuna bakarak belirliyorum. Bir kez kriz geçiren kişide ataklar çoğunlukla yinelenir. Sık yinelenen ataklarda kese duvarı kalınlaşır ve çevre dokuya yapışır. Yapışıklık arttıkça girişim güçleşir, bu yüzden beklemeyi uzatmıyorum. İltihap tablosuyla başvuran kişilerde girişimi ilk günler içinde planlıyorum. Ataktan haftalar sonra gelen hastalarımda ise ödemin çekilmesini bekliyorum. Bekleme döneminde yağlı öğünlerin sınırlanmasını öneriyorum. Safra yolunda taş kuşkusu varsa önce o sorunu çözüyorum. Kapalı safra kesesi ameliyatı sayfasında girişimin nasıl yapıldığını anlattım.