İnce İğne Biyopsisi ile Kalın İğne Biyopsisi Arasındaki Fark Nedir?
İnce iğne hücre örneği alır, kalın iğne dokunun yapısını koruyan bir parça çıkarır. İki yöntemin ayrımını ve seçim ölçütlerini anlattım.
İki örnekleme yöntemi arasındaki farkı, işlem öncesinde hastalarıma her zaman açıklarım. İnce iğne yöntemi hücre düzeyinde örnek alır, kalın iğne yöntemi ise dokunun yapısını bozmadan bir parça çıkarır. Bu fark yalnız iğnenin kalınlığıyla ilgili değildir; alınan örneğin patolojide ne kadar bilgi verdiğini de belirler. Meme bulgularında ilk seçenek çoğunlukla kalın iğne yöntemidir. Bu yazıda iki yöntemin örnek içeriğini, hormon incelemesindeki yerini, vakum desteğinin ne zaman eklendiğini ve yetersiz sonuç geldiğinde izlenen yolu anlatıyorum.
İki Yöntemde Alınan Örneğin İçeriği Nasıl Farklılaşır?
İki yöntemde alınan örneğin içeriği, iğnenin çapına ve örneklemenin amacına göre farklılaşır. İnce iğne saç teli kalınlığına yakın bir iğneyle çalışır ve dokudan hücreleri çekerek alır. Elde edilen örnek cam üzerine yayılır ve hücrelerin görünümü incelenir. Kalın iğne ise silindir biçiminde küçük bir doku parçası çıkarır. Bu parçada hücreler kendi düzenleri içinde korunur. Patolog bu düzene bakarak hücrelerin çevre dokuya girip girmediğini görür. İnce iğne örneğinde böyle bir düzen bulunmaz ve yalnız hücre görünümü değerlendirilir. Bu nedenle meme kitlelerinde kesin ayrım çoğu kez kalın iğneyle sağlanır. Meme biyopsi yöntemleri sayfasında iki yöntemi karşılaştırmalı biçimde anlattım.
Doku Örneği Hormon Reseptörü Çalışmasına Neden Gereklidir?
Doku örneği, hormon reseptörü çalışmasına hücrelerin doku içindeki yerleşimi görülebilsin diye gereklidir. Hormon reseptörü incelemesi, hücrelerin yüzeyindeki alıcıların boyanmasıyla yapılır. Boyama işlemi kesit alınabilen bir doku parçası üzerinde uygulanır. İnce iğneyle alınan hücre yaymasında bu kesitler elde edilemez. Aynı doku parçası üzerinde hücre çoğalma hızını gösteren boyama da çalışılır. Tedavi planı bu sonuçlara göre kurulduğu için örneğin doku olarak alınması önem taşır. Doku parçası ayrıca hastalığın çevreye ilerleyip ilerlemediğini de gösterir. Bu nedenle kitle örneklemelerinde kalın iğneyi yeğlerim. Kalın iğne biyopsisi sayfasında işlemin ayrıntılarını yazdım.
Kalın İğne İşleminde Vakum Desteği Ne Zaman Kullanılır?
Kalın iğne işleminde vakum desteği, geniş bir alana yayılan kireçlenmelerde ve küçük bulgularda kullanılır. Vakum desteği, iğnenin ucuna emiş uygulayarak dokuyu iğne ağzına çeker. Bu sayede iğne tek girişle yerinde kalır ve çevresinde dönerek birden çok örnek toplar. Yöntem, mamografide görülen kireçlenme odaklarında daha çok doku alınmasını sağlar. Küçük ve yer değiştiren bulgularda da örneğin hedeften alınması kolaylaşır. Aynı işlemde bulgunun tümü çıkarılabilir ve yerine işaretleyici bırakılır. Vakum desteği her bulguda gerekmez ve seçilmiş durumlarda kullanılır. Kanama eğilimi belirgin olan kişilerde bu yöntemi daha dikkatli planlarım. Vakum destekli biyopsi sayfasında hangi bulgularda seçildiğini anlattım.
Koltuk Altı Lenf Bezinde İnce İğne Neden Yeterli Kalır?
Koltuk altı lenf bezinde ince iğne, aranan bilginin hücre düzeyinde yanıtlanabilmesi nedeniyle yeterli kalır. Lenf bezinden beklenen yanıt, içinde hastalık hücresi bulunup bulunmadığıdır. Bu soru için dokunun yapısını görmek gerekmez. İnce iğne bu bölgede daha az girişimle sonuç verir. Koltuk altında damar ve sinir yapıları yoğun olduğu için ince iğne ayrıca daha güvenli durur. İşlem ultrasonografi eşliğinde yapılır ve iğnenin ucu görüntüde izlenir. Hücre saptanırsa tedavi planı buna göre kurulur. Sonuç hücre yönünden yetersiz gelirse kalın iğneye geçilir. Bu ayrımı hastalarıma işlem öncesinde anlatıyorum.
Yetersiz Hücre Gelirse İşlem Kalın İğneyle Yinelenir mi?
Yetersiz hücre gelirse işlem çoğunlukla kalın iğneyle yinelenir. Yetersizlik, alınan örnekte değerlendirmeye uygun hücre bulunmaması anlamına gelir. Bu durum kistik bulgularda ve kanamalı örneklerde daha sık görülür. Yineleme kararını bulgunun şüphe düzeyine göre veririm. Şüphe düşükse aynı yöntemle bir kez daha örnek alınabilir. Şüphe belirginse doğrudan kalın iğneye geçerim. Kalın iğne de yetersiz kalırsa cerrahi çıkarım gündeme gelir. Yetersiz sonuç, bulgunun iyi huylu olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle yetersiz raporu alan kişileri izleme bırakmam.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
İnce iğne örneklemesinde hangi hücreler incelenir?
Kalın iğne örneğinde dokunun yapısı neden görülebilir?
Hangi durumda doğrudan kalın iğneyle başlanır?
İnce iğne örneklemesi kist boşaltmak için de kullanılır mı?
Kalın iğne örneklemesinde kaç parça doku alınır?
İki yöntemin iyileşme süresi birbirinden ayrılır mı?
Kalın iğneyle alınan örnek genetik incelemeye uygun mudur?
İnce iğne sonucu belirsiz gelirse süreç nasıl sürer?
Kalın iğne örneklemesinde kanama riski daha mı yüksektir?
İnce iğne örneklemesinde iğne izi kalır mı?
Meme derisine yakın bulgularda hangi yöntem seçilir?
İki yöntem aynı seansta birlikte uygulanabilir mi?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.