Meme Ultrasonu Adet Döneminin Hangi Gününde Çekilmeli?

Meme ultrasonografisi randevusu alan kişiler, incelemenin ayın hangi gününde yapılacağını sık sorar. Meme ultrasonografisi için en uygun dönem, adet kanamasının bitimini izleyen ilk haftadır. Bu günlerde meme dokusundaki su tutulumu geriler ve görüntü daha okunaklı çıkar. Zorunlu durumlarda inceleme döngünün herhangi bir gününde de yapılabilir. Bu yazıda ödemin döngü boyunca neden değiştiğini, kist boyutlarının neden büyüdüğünü, düzensiz döngüde günün nasıl seçildiğini ve yanlış günde çekilen incelemenin yinelenip yinelenmediğini anlatıyorum.

Döngü Boyunca Meme Dokusundaki Ödem Neden Değişir?

Döngü boyunca meme dokusundaki ödem, yumurtalık hormonlarının düzeyi değiştiği için artar ve azalır. Kanamanın bitiminden sonraki günlerde hormon etkisi en düşük düzeyde seyreder. Bu dönemde bez dokusu dinlenir ve doku arasındaki sıvı geri çekilir. Yumurtlamadan sonra ise doku yeniden uyarılır. Uyarılan bezlerde hücreler çoğalır ve aralarında sıvı birikir. Biriken sıvı memeyi gerginleştirir ve elle muayeneyi güçleştirir. Aynı gerginlik ultrasonografi görüntüsünde de kendini gösterir. Ödemli dokuda kesitler daha bulanık izlenir ve küçük yapılar seçilmez. Meme ultrasonografisi sayfasında incelemenin nasıl yapıldığını ayrıntılı biçimde anlattım.

Adet Öncesi Dönemde Kist Boyutları Neden Büyür?

Adet öncesi dönemde kist boyutları, kese içinde biriken sıvının artması nedeniyle büyür. Kistler, süt bezlerinin genişlemesiyle oluşan sıvı dolu keseciklerdir. Hormon uyarısı arttığında bezlerin salgısı da çoğalır. Salgının bir bölümü kese içinde tutulur ve duvarı gerer. Gerilen kese elle daha belirgin hissedilir ve ağrı verir. Kanama başladıktan sonra hormon etkisi gerileyince kese kendiliğinden küçülür. Bu nedenle aynı kist iki farklı günde farklı boyutta ölçülebilir. Ölçümleri karşılaştırırken incelemelerin döngünün benzer günlerinde yapılmasına dikkat ediyorum. Boyut değişikliği, kistlerde çoğu zaman döngüsel bir davranışı gösterir.

Düzensiz Adet Görenlerde İnceleme Günü Nasıl Belirlenir?

Düzensiz adet görenlerde inceleme günü, son kanamanın başlangıç tarihi ölçüt alınarak belirlenir. Bu tarihten sonraki birinci hafta çoğu kişide uygun bir aralık oluşturur. Kanamalar çok seyrek geliyorsa meme gerginliğinin az olduğu bir dönem seçilir. Kişinin kendi gözlemi bu seçimde yol gösterir. Gerginliğin hiç azalmadığı kişilerde gün seçimini zorlamıyorum. Böyle durumlarda inceleme herhangi bir günde yapılır ve rapora döngü bilgisi yazılır. Yazılan bu bilgi, sonraki karşılaştırmayı belirgin biçimde kolaylaştırır. Düzensizliğin altında yatan hormonal nedenin ayrıca araştırılmasını isterim. Emzirme dönemi meme iltihabı gibi özel durumlarda ise gün seçimi bütünüyle geri plana düşer.

Menopoz Sonrasında Gün Seçimi Gerekli midir?

Menopoz sonrasında meme ultrasonografisi için belirli bir gün seçimi gerekmez. Yumurtalık hormonlarının döngüsel etkisi bu dönemde sona erer. Doku artık aylık değişiklik göstermediği için gerginlik de yinelenmez. İnceleme haftanın herhangi bir gününde yapılabilir. Hormon desteği kullanan kişilerde ise doku yeniden döngüsel davranabilir. Böyle bir kullanım varsa randevu alırken bildirilmesini istiyorum. Menopoz sonrası dönemde saptanan kistler daha dikkatli değerlendirilir. Bu dönemde yeni ortaya çıkan bir kese, döngüsel nedenlerle açıklanamaz. Bu nedenle menopoz sonrasında ele gelen her yeni bulguyu beklemeden inceliyorum.

Yanlış Günde Çekilen İnceleme Yinelenmeli midir?

Yanlış günde çekilen inceleme çoğu durumda yinelenmez. Elde edilen görüntü, bulgunun yapısını göstermeye genellikle yeter. Yineleme yalnız iki durumda gündeme gelir. Birincisi, yaygın ödem nedeniyle görüntünün okunamadığı durumdur. İkincisi, ölçülen bir kistin boyutunun önceki kayıtla karşılaştırılamadığı durumdur. Bu iki durumda incelemeyi döngünün ilk haftasında yineliyorum. Yinelenen inceleme ışın kullanmadığı için kişiye ek bir yük getirmez. Karşılaştırılabilir ölçüm, izlem kararının dayandığı temel veriyi oluşturur. Bu nedenle raporda incelemenin döngünün kaçıncı gününde yapıldığının yazılmasını istiyorum.