BI-RADS 3 Sonucu Ne Demektir?
BI-RADS 3, iyi huylu olma yönünde ağır basan bir bulguyu anlatır ve kısa aralıklı takip gerektirir. Takip süresini ve karşılaştırılan ölçümleri anlattım.
Raporunda üçüncü basamağı gören kişiler çoğu kez kötü bir haber aldıklarını düşünür. BI-RADS 3 sonucu, görüntüleme özellikleri iyi huylu olma yönünde ağır basan, ancak kesin sayılmayan bir bulguyu anlatır. Bu sınıfta ilk adım örnekleme değil, kısa aralıklı takip olur. Takip, bulgunun zaman içinde değişip değişmediğini göstererek kararı netleştirir. Bu yazıda takip süresinin neden altı ay olduğunu, hangi ölçümlerin karşılaştırıldığını, izlemin toplam kaç yıl sürdüğünü ve bulgu büyürse ne yapıldığını anlatıyorum.
Kısa Aralıklı Takip Neden Altı Ay Olarak Belirlenir?
Kısa aralıklı takip süresi, bir bulgunun değişip değişmediğini görebilmek için altı ay olarak belirlenir. Bu süre, gözden kaçmış bir hastalığın ilerlemesine izin vermeyecek kadar kısa tutulur. Aynı süre, iyi huylu bir bulgunun kararlılığını göstermeye yetecek kadar da uzun kalır. Daha kısa aralıklarla yapılan incelemelerde değişiklik ölçülebilir düzeye çıkmaz. Ölçülemeyen küçük farklar gereksiz kaygı ve ek işlem doğurur. Daha uzun aralıklarda ise izlemin koruyucu yanı zayıflar. Altı aylık aralık bu iki uç arasında dengeli bir seçim oluşturur. İlk kontrolü çoğunlukla bulgunun saptandığı memeye yönelik olarak planlıyorum. Mamografi sayfasında raporda kullanılan basamakları anlattım.
Altı Aylık Takipte Hangi Ölçümler Karşılaştırılır?
Altı aylık takipte bulgunun boyutu, sınırları ve iç yapısı önceki incelemeyle karşılaştırılır. Boyut üç ayrı eksende ölçülür ve rapora yazılır. Sınırın düzgünlüğü ile çevre dokudaki değişiklik ayrıca değerlendirilir. Ultrasonografide kitlenin iç yapısı ve damarlanma düzeni incelenir. Mamografide ise kireçlenme odaklarının sayısı ve dağılımı gözden geçirilir. Karşılaştırmanın güvenilir olması için incelemenin benzer koşullarda yinelenmesi gerekir. Bu nedenle kontrolün aynı merkezde yapılmasını yeğliyorum. Merkez değişikliği zorunlu olduğunda önceki görüntülerin götürülmesini istiyorum. Karşılaştırmalı okuma, tek başına yapılan değerlendirmeden çok daha güvenilir bir sonuç verir.
Takip Süresi Toplam Kaç Yıl Sürdürülür?
Takip süresi, bulgu değişmeden kaldığı durumda toplam iki ile üç yıl sürdürülür. İlk kontrol altı ay sonra yapılır. Değişiklik saptanmazsa ikinci kontrol yine altı ay sonraya verilir. Sonraki kontroller yıllık aralıklarla sürdürülür. Bu süre boyunca kararlı kalan bir bulgu iyi huylu kabul edilir. Süre tamamlandığında sınıf düşürülür ve kişi olağan tarama düzenine döner. Bulgunun türü ve kişinin risk durumu süreyi bir miktar değiştirebilir. Kararsızlık süren durumlarda izlemi uzatmak yerine örnekleme yapmayı yeğliyorum. Meme ultrasonografisi sayfasında kontrol incelemelerinin nasıl yapıldığını anlattım.
Kaygı Yüksekse Takip Yerine Biyopsi Seçilebilir mi?
Kaygı düzeyi yüksekse takip yerine biyopsi seçilebilir. İzlem, kişinin altı ay boyunca belirsizlikle yaşamasını gerektirir. Bu belirsizlik kimi kişide günlük yaşamı belirgin biçimde zorlar. Uyku düzeni bozulan ve sürekli muayene isteyen kişilerde örneklemeyi öne alıyorum. İğne ile yapılan örnekleme kısa sürer ve iz bırakmaz. İşlem sonrası bölgede birkaç gün süren hassasiyet görülebilir. Sonuç iyi huylu çıktığında izlem düzeni yine de sürdürülür. Kararı kişiyle birlikte veriyorum ve gerekçesini ayrıntılı biçimde anlatıyorum. Meme biyopsi yöntemleri sayfasında hangi yöntemin hangi durumda seçildiğini anlattım.
Takipte Bulgu Büyürse Sınıflama Nasıl Değişir?
Takipte bulgu büyürse sınıflama bir üst basamağa taşınır ve örnekleme gündeme gelir. Büyüme, ölçülerin önceki incelemeyle karşılaştırılmasıyla belirlenir. Küçük ölçüm farkları tek başına büyüme sayılmaz. Değerlendirmede bulgunun sınırındaki ve iç yapısındaki değişiklik de gözetilir. Sınırı silikleşen bir bulgu, boyutu değişmese de üst basamağa taşınır. Yeni ortaya çıkan bir kireçlenme odağı da aynı sonucu doğurur. Basamak yükseldiğinde iğne ile örnekleme planlanır. Örnekleme sonucu iyi huylu çıkarsa izlem düzeni yeniden kurulur. Sonuç görüntüleme bulgusuyla çelişirse işlem yinelenir ya da bulgu cerrahi olarak çıkarılır.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
BI-RADS 3 sonucu kanser anlamına gelir mi?
Altı aylık kontrolü geciktirirsem ne olur?
Takip hangi yöntemle yapılır?
Takip incelemesinin aynı merkezde yapılması gerekir mi?
Takip süresince yeni bir yakınma çıkarsa beklenir mi?
Üçüncü sınıf bulgu ilaçla küçültülebilir mi?
Takip sırasında bulgu küçülürse ne yapılır?
Gebelik planlayan biri takibi sürdürebilir mi?
İzlem süresi sonunda bulgu duruyorsa ne olur?
Takip kararı yerine bulgunun çıkarılmasını isteyebilir miyim?
Aynı memede birden çok üçüncü sınıf bulgu varsa takip nasıl yürütülür?
Üçüncü sınıf bulgu ilk mamografide saptanırsa da takip mi seçilir?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.