Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Meme MR Görüntülemesi Kimlere Yapılır?

Meme MR görüntülemesi kalıtsal yatkınlıkta ve hastalığın yaygınlığını araştırmak için yapılır. Kontrast maddeyi ve çekimi engelleyen durumları anlattım.

Meme manyetik rezonans incelemesi, hastalarımın çoğunun herkese yapılıp yapılmadığını merak ettiği bir yöntemdir. Meme MR görüntülemesi, kalıtsal yatkınlık taşıyan kişilerde ve tanı konulmuş hastalığın yaygınlığını araştırmak gerektiğinde yapılır. Yöntemi ilk basamak olarak değil, diğer incelemeleri tamamlayan bir adım olarak kullanıyorum. Herkese uygun olmadığı için çekim öncesinde ayrıntılı bir değerlendirme gerekir. Bu yazıda kontrast maddenin neden verildiğini, izlemde mamografinin yerini tutup tutmadığını, hangi durumlarda çekim yapılamadığını ve ek odak saptandığında nasıl davrandığımı anlatıyorum.

MR İncelemesinde Kontrast Madde Neden Verilir?

MR incelemesinde kontrast madde, damarlanması artmış dokuların çevresinden ayırt edilebilmesi için verilir. Damardan verilen ilaç kan yoluyla bütün dokulara ulaşır. Damar ağı yoğun olan bölgelerde ilaç daha hızlı birikir. Birikim, görüntüde parlaklık artışı olarak izlenir. Kötü huylu değişikliklerin çoğu kendi damar ağını kurduğu için belirgin biçimde boyanır. İyi huylu yapılar da boyanabilir, bu nedenle karar yalnız parlaklığa bakılarak verilmez. Boyanmanın zaman içindeki gidişi ayrı bir eğri olarak çizilir. İlaçsız çekilen bir inceleme bu bilgiyi vermez ve tanı değeri düşük kalır. Meme MR sayfasında yöntemin çalışma ilkesini ayrıntılı biçimde anlattım.

Yüksek Riskli İzlemde MR Mamografinin Yerine Geçer mi?

Yüksek riskli izlemde MR, mamografinin yerine geçmez ve onunla birlikte kullanılır. İki yöntem farklı bulguları görünür kılar. Manyetik rezonans incelemesi yumuşak dokudaki küçük odakları belirgin biçimde ortaya çıkarır. Buna karşılık ince kireçlenme odaklarında mamografi öne çıkar. Kalıtsal yatkınlık taşıyan kişilerde iki inceleme dönüşümlü olarak planlanabilir. Bu düzende kişi yıl içinde iki ayrı görüntülemeyle izlenir. İzlem sıklığını ve başlangıç yaşını genetik danışmanlık sonucuna göre belirliyorum. Ailesinde genç yaşta hastalık görülen kişilerde izlemi daha erken başlatırım. Mamografi sayfasında tarama çekiminin nasıl yapıldığını anlattım.

MR Çekimi Öncesi Böbrek İşlevi Neden Kontrol Edilir?

MR çekimi öncesi böbrek işlevi, damardan verilen ilacın vücuttan atılabileceğinden emin olmak için kontrol edilir. İlaç böbrekler yoluyla idrarla dışarı atılır. Böbrek işlevi belirgin biçimde düşük kişilerde ilaç vücutta daha uzun kalır. Uzayan bu süre seyrek görülen bir doku tepkisine zemin hazırlayabilir. Bu nedenle çekim öncesinde kan tahlili ile işlev değerlendirilir. Sonuç düşük çıkarsa ilaç verilmeden çekim yapılabilir. İlaçsız inceleme daha sınırlı bilgi verdiği için karar birlikte tartılır. Şeker hastalığı ve uzun süreli ilaç kullanımı bu değerlendirmede ayrıca gözetilir. Kullandığınız ilaçları çekim öncesinde eksiksiz bildirmenizi istiyorum.

Kalp Pili ya da Metal İmplant Varlığında MR Yapılabilir mi?

Kalp pili ya da metal implant taşıyan kişilerde MR, cihazın uygunluğu belgelenmeden yapılamaz. İnceleme güçlü bir manyetik alan içinde gerçekleştirilir. Bu alan, mıknatıstan etkilenen parçaları yerinden oynatabilir ya da ısıtabilir. Günümüzde üretilen pillerin bir bölümü manyetik alana uygun biçimde tasarlanır. Uygunluk bilgisi, kişiye verilen belgede açıkça yazılır. Belgeyi çekim öncesinde yanınızda getirmenizi istiyorum. Diş dolgusu ve ortopedik vidalar çoğunlukla engel oluşturmaz. Vücutta kalmış metal parça kuşkusu varsa önce düz röntgen çekilir. Uygunluk sağlanamazsa inceleme ultrasonografiyle sürdürülür.

MR İncelemesinde Görülen Ek Odak İçin İkinci Bakış Ultrasonu Nedir?

MR incelemesinde görülen ek odak için yapılan ikinci bakış ultrasonu, yalnız o bölgeye yönelen hedefli bir incelemedir. Manyetik rezonans görüntülemesi ilk incelemelerde seçilmeyen küçük odakları ortaya çıkarabilir. Bu odakların bir bölümü ultrasonografide yeniden aranınca görünür duruma gelir. İnceleme, odağın yerini gösteren kesitler elde tutularak yapılır. Odak ultrasonografide bulunursa örnekleme bu yöntem eşliğinde kolayca yapılır. Bulunamayan odaklarda ise örnekleme manyetik rezonans eşliğinde gerçekleştirilir. Odağın izlenmeye alınması da bir seçenek olarak değerlendirilir. Kararı odağın boyanma biçimine ve kişinin risk durumuna bakarak veriyorum. Meme incelemesinde hangi yöntemin hangi durumda öne çıktığını meme hastalıklarında tanı yöntemleri sayfasında ayrıntılı biçimde anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Meme MR çekimi hangi konumda yapılır?
İnceleme yüzüstü yatar konumda uygulanır ve memeler özel bir yastığın boşluklarına yerleştirilir. Bu konum meme dokusunun serbest kalmasını sağlar. Kollar baş üzerine uzatılır ve çekim boyunca hareketsiz durulur.
Meme MR incelemesi adet döngüsünün hangi döneminde planlanır?
İnceleme, döngünün ikinci haftasında planlandığında dokudaki boyanma daha az yanıltıcı çıkar. Adet öncesi dönemde meme dokusu damardan verilen ilacı yaygın biçimde tutar. Bu yaygın tutulum gereksiz ek inceleme doğurabilir.
Meme MR sonucunda saptanan her odak için biyopsi gerekir mi?
Saptanan odakların büyük bölümü iyi huylu değişikliklere bağlı kalır. Odağın biçimi, sınırı ve boyanma düzeni değerlendirilerek karar verilir. Örnekleme yalnız kuşkulu özellik taşıyan odaklarda yapılır.
Meme MR incelemesi ameliyat öncesinde herkese isteniyor mu?
Ameliyat öncesi manyetik rezonans incelemesini her hastada istemiyorum. İnceleme, hastalığın yaygınlığı konusunda kuşku bulunan durumlarda öne çıkar. Gereksiz istendiğinde yanıltıcı bulgular ameliyat kararını gecikmeye uğratabilir.
Meme MR çekiminde damardan verilen ilaç alerji yapar mı?
Damardan verilen ilaca karşı gelişen tepkiler seyrek görülür. Daha önce benzer bir tepki yaşadıysanız çekim öncesinde bildirmenizi istiyorum. Böyle bir durumda inceleme öncesinde ek önlem alınır.
Böbrek işlevi düşük olan kişilerde inceleme yapılamaz mı?
Böbrek işlevi belirgin biçimde düşük kişilerde ilaç verilmeden çekim yapılabilir. İlaçsız çekim daha sınırlı bilgi verir. Karar, incelemeden beklenen bilgi ile taşınan yük birlikte tartılarak verilir.
Meme MR incelemesi protez taşıyan kişilerde neden istenir?
Protez taşıyan kişilerde manyetik rezonans incelemesi, protezin bütünlüğünü değerlendirmek için istenir. Aynı çekimde protez çevresindeki meme dokusu da incelenir. Silikon içeriğini ayrı gösteren özel kesitler bu amaçla eklenir.
İnceleme sırasında hareketsiz kalamayan kişilerde ne yapılır?
Hareketsiz kalmakta zorlanan kişilerde çekim öncesinde sakinleştirici destek verilebilir. Kapalı alan korkusu belirginse geniş açıklıklı bir cihaz seçilir. Hiçbir düzenleme yeterli olmazsa yöntem değiştirilir.
Meme MR raporundaki boyanma eğrisi ne anlatır?
Boyanma eğrisi, verilen ilacın dokuda zaman içinde nasıl tutulduğunu gösterir. Hızlı tutulup hızlı boşalan bir eğri daha dikkatli değerlendirilir. Eğri tek başına tanı koydurmaz ve görüntünün bütünüyle birlikte okunur.
Kalıtsal yatkınlık taşıyan kişilerde MR izlemine ne zaman başlanır?
İzleme başlanacak yaş, ailedeki hastalığın ortaya çıktığı yaşa ve saptanan gen değişikliğine göre belirlenir. Bu nedenle herkes için geçerli tek bir yaş söylemiyorum. Kararı genetik danışmanlık sonucuyla birlikte veriyorum.
Meme MR incelemesi tiroid bezini de görüntüler mi?
Meme çekiminde görüntü alanı göğüs duvarı ile koltuk altını kapsar. Boyun bölgesi bu alanın dışında kaldığı için tiroid bezi değerlendirilmez. Tiroid bezinin incelenmesi ayrı bir görüntüleme düzeni gerektirir.
Meme MR incelemesinin sonucu ne kadar sürede çıkar?
Çekimde yüzlerce kesit elde edildiği için değerlendirme uzun sürer. Rapor çoğunlukla birkaç iş günü içinde hazırlanır. Önceki incelemelerle karşılaştırma yapılacaksa süre bir miktar uzayabilir.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Breast Diseases
  2. PubMed — Benign breast disease
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Benign Breast Disease
  4. National Cancer Institute (NCI) — Breast Changes