Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

BI-RADS Sınıflaması Ne Anlama Gelir?

BI-RADS, meme görüntüleme raporlarında kuşku düzeyini anlatan sınıflama düzenidir. Basamakların anlamını ve takip sonrası değişimi ayrıntılı anlattım.

Meme görüntülemesi raporunu eline alan kişilerin ilk sorusu, sondaki sayının ne anlama geldiğidir. BI-RADS, meme görüntülemesi raporlarında bulgunun taşıdığı kuşku düzeyini ortak bir dille anlatan sınıflama düzenidir. Sınıflama sıfırdan altıya uzanan basamaklardan oluşur ve her basamak farklı bir yönetim gerektirir. Sayı bir tanı bildirmez; yalnız sonraki adımın ne olacağını belirler. Bu yazıda basamakların anlamını, birden çok bulgu bulunduğunda sınıfın nasıl verildiğini, altıncı basamağın nerede kullanıldığını ve takip sonrasında sınıfın nasıl değiştiğini anlatıyorum.

BI-RADS Sıfır Sonucu Neden Ek İnceleme Gerektirir?

BI-RADS sıfır sonucu, değerlendirmenin henüz tamamlanmadığını gösterdiği için ek inceleme gerektirir. Bu sonuç bir hastalık bildirmez. Sıfır sınıfı, görüntünün tek başına karar vermeye yetmediği durumlarda verilir. Yoğun doku içinde seçilemeyen bir alan bu sonucu doğurabilir. Önceki çekimlerin bulunamaması da aynı sınıfa yol açar. Ek inceleme olarak bölgesel bası uygulanmış görüntüler ya da büyütülmüş kesitler istenir. Gerektiğinde incelemeye ultrasonografi eklenir. Ek adımlar tamamlandığında rapor kesin bir basamağa dönüştürülür. Sıfır sınıfı, geçici bir başlık sayılır ve kaygı nedeni yapılmamalıdır.

BI-RADS 1 ile BI-RADS 2 Arasındaki Fark Nedir?

BI-RADS 1 ile ikinci basamak arasındaki fark, raporda tanımlanmış bir bulgunun bulunup bulunmamasıdır. Birinci sınıfta görüntüleme tümüyle olağan bulunur. İkinci sınıfta ise iyi huylu olduğu açıkça belli bir bulgu tanımlanır. Basit kist, yağ içeren yapılar ve iri taneli kireçlenmeler bu gruba girer. İki sınıfın yönetim açısından karşılığı birbirinin aynı kalır. Her iki durumda da kişi olağan tarama düzenine döner. İkinci sınıfın ayrı tutulması, bulgunun sonraki çekimlerde yeni sanılmasını önler. Bu nedenle raporlarda bulgunun yeri ve boyutu ayrıca yazılır. Mamografi sayfasında raporun hangi bölümlerden oluştuğunu anlattım.

Aynı Memede Birden Çok Bulgu Varsa Sınıf Nasıl Verilir?

Aynı memede birden çok bulgu varsa sınıf, en kuşkulu bulgunun özelliklerine göre verilir. Rapor tek bir basamakla özetlenir, ancak bulgular ayrı ayrı tanımlanır. Her bulgunun yeri saat yönüne ve meme başına uzaklığa göre yazılır. Bu kayıt, sonraki incelemelerde aynı bölgenin bulunmasını sağlar. İki meme farklı basamakta değerlendirilirse rapor iki ayrı sınıf taşır. Yönetim kararı, en yüksek basamağa göre kurulur. Kuşkulu bir bulgu saptandığında diğer bulguların iyi huylu olması kararı değiştirmez. Örnekleme yalnız o bulguya yönelik olarak planlanır. Meme ultrasonografisi sayfasında bulguların hangi özelliklerle tanımlandığını anlattım.

BI-RADS 6 Sınıfı Hangi Aşamada Kullanılır?

BI-RADS 6 sınıfı, biyopsiyle tanısı doğrulanmış bir hastalıkta tedavi öncesi görüntülemelerde kullanılır. Bu basamak bir olasılık bildirmez. Tanı zaten doku incelemesiyle konulmuş olur. Sınıf, görüntülemenin artık tanı değil yaygınlık araştırması amacı taşıdığını anlatır. Ameliyat öncesi planlamada çekilen görüntüler bu başlık altında raporlanır. Ameliyat öncesi ilaç tedavisi uygulanan hastalarda yanıt izlemi de aynı sınıfla yürütülür. Tedavi tamamlandıktan sonra sınıf yeniden gözden geçirilir. Kategorinin hangi incelemeyle desteklendiğini meme hastalıklarında tanı yöntemleri sayfasında ayrıntılı biçimde anlattım. Raporunda bu basamağı gören kişilere anlamını ayrıntılı biçimde açıklıyorum.

Takip Sonrası BI-RADS Sınıfı Daha Düşük Basamağa İnebilir mi?

Takip sonrası BI-RADS sınıfı, bulgu değişmeden kaldığında daha düşük basamağa inebilir. Kısa aralıklı kontrole alınan bulgular belirli bir süre izlenir. İzlem boyunca boyutu ve görünümü değişmeyen bulgular iyi huylu kabul edilir. Bu durumda rapor ikinci basamağa çekilir ve kişi olağan tarama düzenine döner. Küçülen ya da kaybolan bulgularda da aynı yol izlenir. Büyüyen bulgularda ise sınıf bir üst basamağa taşınır. Basamak değişikliği her zaman önceki görüntülerle karşılaştırılarak yapılır. Bu nedenle eski raporların ve görüntülerin saklanmasını özellikle istiyorum. Sınıfın düşürülmesi, izlemin amacına ulaştığını gösterir.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

BI-RADS sınıflaması hangi incelemeler için kullanılır?
Sınıflama mamografi, ultrasonografi ve manyetik rezonans raporlarında ortak biçimde kullanılır. Ortak bir dil oluşturduğu için farklı merkezlerin raporları birbiriyle karşılaştırılabilir. Her yöntem için ölçütler ayrı tanımlanmıştır, ancak basamakların anlamı aynı kalır.
BI-RADS 4 sınıfının alt basamakları neyi anlatır?
Dördüncü sınıf kendi içinde üç alt basamağa ayrılır. Alt basamaklar, bulgunun taşıdığı kuşkunun derecesini birbirinden ayırır. Üç basamakta da örnekleme yapılır, ancak doku sonucu beklentiyle uyumsuz çıkarsa değerlendirme yenilenir.
BI-RADS 5 sonucu kesin tanı anlamına gelir mi?
Beşinci sınıf, görüntüleme özelliklerinin kötü huylu bir hastalıkla güçlü biçimde uyumlu olduğunu anlatır. Tanı yine de doku incelemesiyle doğrulanır. Bu sınıf, tedavi planının hazırlanmasına örnekleme sonucundan önce başlanmasını sağlar.
Farklı merkezlerde verilen sınıflar neden değişir?
Sınıflama ölçütleri ortak olsa da değerlendirme kısmen kişisel bir yorum içerir. Cihaz niteliği ve incelemeyi yapan kişinin deneyimi de sonucu etkiler. Bu nedenle sınıfı tek başına değil, görüntüyle birlikte okuyorum.
Raporda sınıf yazılmamışsa ne yapılır?
Sınıf bildirilmeyen bir raporu eksik sayıyorum. Böyle bir durumda görüntüleri değerlendiren uzmandan sınıfın eklenmesini isterim. Gerekirse görüntüler ikinci bir uzman tarafından yeniden okunur.
Sınıflama hastanın yaşına göre değişir mi?
Sınıflama ölçütleri yaşa göre değişmez. Yaş, aynı sınıf içindeki bulgunun yönetiminde etkili olur. Genç bir kişide izlem yeğlenirken ileri yaşta aynı bulguda örnekleme gündeme gelebilir.
Sınıf yükseldiğinde tedavi hemen başlar mı?
Sınıfın yükselmesi doğrudan tedaviyi değil, örneklemeyi gündeme getirir. Tedavi kararı ancak doku incelemesi sonucuna göre verilir. Bu sıralamayı hastalarıma her görüşmede anlatıyorum.
Kendi raporumdaki sınıfı yorumlamaya çalışmalı mıyım?
Rapordaki sınıfı tek başına okumak çoğu kez kaygıyı büyütür. Sayının anlamı, muayene bulgusu ve önceki incelemelerle birlikte netleşir. Bu nedenle raporu birlikte değerlendirmek üzere kontrol randevusu veriyorum.
Ultrasonografi ve mamografi farklı sınıf verirse hangisi geçerli olur?
İki inceleme farklı sınıf verdiğinde daha kuşkulu olan sınıf temel alınır. Bu yaklaşım, atlanma olasılığını azaltmak amacıyla benimsenir. Karar verilirken muayene bulgusu da tartıya katılır.
Bu sınıflama tiroid raporlarında da kullanılır mı?
Tiroid raporlarında meme için kullanılan sınıflama yer almaz. Tiroid nodülleri için ayrı bir puanlama düzeni geliştirilmiştir. İki düzenin mantığı benzer olsa da basamakları birbirinin karşılığı sayılmaz.
Biyopsi sonucuyla sınıf uyumsuz çıkarsa ne yapılır?
Görüntüleme sınıfı ile doku sonucu birbirini tutmadığında değerlendirme yenilenir. Örneklemenin doğru bölgeden alınıp alınmadığı gözden geçirilir. Gerekirse işlem yinelenir ya da bulgu cerrahi olarak çıkarılır.
Sınıf bilgisi takip aralığını belirler mi?
Takip aralığı büyük ölçüde rapordaki sınıfa göre kurulur. Bulgu saptanmayan ya da iyi huylu bulunan kişilerde olağan tarama düzeni sürer. Kararsız kalınan bulgularda ise aralık kısaltılır.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute (NCI)
  2. World Health Organization (WHO) — Cancer
  3. PubMed — Surgical oncology
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Surgical Oncology