BI-RADS Sınıflaması Ne Anlama Gelir?
BI-RADS, meme görüntüleme raporlarında kuşku düzeyini anlatan sınıflama düzenidir. Basamakların anlamını ve takip sonrası değişimi ayrıntılı anlattım.
Meme görüntülemesi raporunu eline alan kişilerin ilk sorusu, sondaki sayının ne anlama geldiğidir. BI-RADS, meme görüntülemesi raporlarında bulgunun taşıdığı kuşku düzeyini ortak bir dille anlatan sınıflama düzenidir. Sınıflama sıfırdan altıya uzanan basamaklardan oluşur ve her basamak farklı bir yönetim gerektirir. Sayı bir tanı bildirmez; yalnız sonraki adımın ne olacağını belirler. Bu yazıda basamakların anlamını, birden çok bulgu bulunduğunda sınıfın nasıl verildiğini, altıncı basamağın nerede kullanıldığını ve takip sonrasında sınıfın nasıl değiştiğini anlatıyorum.
BI-RADS Sıfır Sonucu Neden Ek İnceleme Gerektirir?
BI-RADS sıfır sonucu, değerlendirmenin henüz tamamlanmadığını gösterdiği için ek inceleme gerektirir. Bu sonuç bir hastalık bildirmez. Sıfır sınıfı, görüntünün tek başına karar vermeye yetmediği durumlarda verilir. Yoğun doku içinde seçilemeyen bir alan bu sonucu doğurabilir. Önceki çekimlerin bulunamaması da aynı sınıfa yol açar. Ek inceleme olarak bölgesel bası uygulanmış görüntüler ya da büyütülmüş kesitler istenir. Gerektiğinde incelemeye ultrasonografi eklenir. Ek adımlar tamamlandığında rapor kesin bir basamağa dönüştürülür. Sıfır sınıfı, geçici bir başlık sayılır ve kaygı nedeni yapılmamalıdır.
BI-RADS 1 ile BI-RADS 2 Arasındaki Fark Nedir?
BI-RADS 1 ile ikinci basamak arasındaki fark, raporda tanımlanmış bir bulgunun bulunup bulunmamasıdır. Birinci sınıfta görüntüleme tümüyle olağan bulunur. İkinci sınıfta ise iyi huylu olduğu açıkça belli bir bulgu tanımlanır. Basit kist, yağ içeren yapılar ve iri taneli kireçlenmeler bu gruba girer. İki sınıfın yönetim açısından karşılığı birbirinin aynı kalır. Her iki durumda da kişi olağan tarama düzenine döner. İkinci sınıfın ayrı tutulması, bulgunun sonraki çekimlerde yeni sanılmasını önler. Bu nedenle raporlarda bulgunun yeri ve boyutu ayrıca yazılır. Mamografi sayfasında raporun hangi bölümlerden oluştuğunu anlattım.
Aynı Memede Birden Çok Bulgu Varsa Sınıf Nasıl Verilir?
Aynı memede birden çok bulgu varsa sınıf, en kuşkulu bulgunun özelliklerine göre verilir. Rapor tek bir basamakla özetlenir, ancak bulgular ayrı ayrı tanımlanır. Her bulgunun yeri saat yönüne ve meme başına uzaklığa göre yazılır. Bu kayıt, sonraki incelemelerde aynı bölgenin bulunmasını sağlar. İki meme farklı basamakta değerlendirilirse rapor iki ayrı sınıf taşır. Yönetim kararı, en yüksek basamağa göre kurulur. Kuşkulu bir bulgu saptandığında diğer bulguların iyi huylu olması kararı değiştirmez. Örnekleme yalnız o bulguya yönelik olarak planlanır. Meme ultrasonografisi sayfasında bulguların hangi özelliklerle tanımlandığını anlattım.
BI-RADS 6 Sınıfı Hangi Aşamada Kullanılır?
BI-RADS 6 sınıfı, biyopsiyle tanısı doğrulanmış bir hastalıkta tedavi öncesi görüntülemelerde kullanılır. Bu basamak bir olasılık bildirmez. Tanı zaten doku incelemesiyle konulmuş olur. Sınıf, görüntülemenin artık tanı değil yaygınlık araştırması amacı taşıdığını anlatır. Ameliyat öncesi planlamada çekilen görüntüler bu başlık altında raporlanır. Ameliyat öncesi ilaç tedavisi uygulanan hastalarda yanıt izlemi de aynı sınıfla yürütülür. Tedavi tamamlandıktan sonra sınıf yeniden gözden geçirilir. Kategorinin hangi incelemeyle desteklendiğini meme hastalıklarında tanı yöntemleri sayfasında ayrıntılı biçimde anlattım. Raporunda bu basamağı gören kişilere anlamını ayrıntılı biçimde açıklıyorum.
Takip Sonrası BI-RADS Sınıfı Daha Düşük Basamağa İnebilir mi?
Takip sonrası BI-RADS sınıfı, bulgu değişmeden kaldığında daha düşük basamağa inebilir. Kısa aralıklı kontrole alınan bulgular belirli bir süre izlenir. İzlem boyunca boyutu ve görünümü değişmeyen bulgular iyi huylu kabul edilir. Bu durumda rapor ikinci basamağa çekilir ve kişi olağan tarama düzenine döner. Küçülen ya da kaybolan bulgularda da aynı yol izlenir. Büyüyen bulgularda ise sınıf bir üst basamağa taşınır. Basamak değişikliği her zaman önceki görüntülerle karşılaştırılarak yapılır. Bu nedenle eski raporların ve görüntülerin saklanmasını özellikle istiyorum. Sınıfın düşürülmesi, izlemin amacına ulaştığını gösterir.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
BI-RADS sınıflaması hangi incelemeler için kullanılır?
BI-RADS 4 sınıfının alt basamakları neyi anlatır?
BI-RADS 5 sonucu kesin tanı anlamına gelir mi?
Farklı merkezlerde verilen sınıflar neden değişir?
Raporda sınıf yazılmamışsa ne yapılır?
Sınıflama hastanın yaşına göre değişir mi?
Sınıf yükseldiğinde tedavi hemen başlar mı?
Kendi raporumdaki sınıfı yorumlamaya çalışmalı mıyım?
Ultrasonografi ve mamografi farklı sınıf verirse hangisi geçerli olur?
Bu sınıflama tiroid raporlarında da kullanılır mı?
Biyopsi sonucuyla sınıf uyumsuz çıkarsa ne yapılır?
Sınıf bilgisi takip aralığını belirler mi?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.