Boyundaki Şişlik Yutkunurken Hareket Ediyorsa Ne Anlama Gelir?

Boynunda şişlik fark eden kişiler bunun neden yutkunmayla oynadığını sorar. Yutkunurken yukarı aşağı hareket eden bir şişlik, çoğunlukla tiroid bezinden kaynaklanır. Bezin gırtlak kıkırdaklarına bağ dokusuyla tutunması bu hareketi doğurur. Yutkunmayla hareket etmeyen şişlikler ise bez dışındaki yapıları düşündürür. Bu yazıda hareketin nedenini, muayenede nelere baktığımı ve ilk istenen görüntülemeyi anlatıyorum.

Tiroid Bezinin Yutkunmayla Yukarı Kayması Neden Kaynaklanır?

Tiroid bezinin yutkunmayla yukarı kayması, bezin gırtlak ve soluk borusu kıkırdaklarına bağ dokusuyla tutunmasından kaynaklanır. Yutkunma sırasında gırtlak yukarı çekilir. Bez bu yapılara sıkıca bağlı olduğu için aynı yönde hareket eder. Bu hareket, boyun derisinin altındaki yağ dokusundan kaynaklanan şişliklerde görülmez. Muayenede kişiden yudum su içmesini isterim. Yutkunma anında şişliğin yukarı kayıp kaymadığına bakarım. Dil çıkarıldığında yukarı kalkan şişlikler ise orta hatta yerleşen doğuştan kalan kanal artığını akla getirir. Bu ayrım, görüntüleme istenmeden önce yön belirlemede yardımcı olur.

Yutkunmayla Hareket Etmeyen Boyun Şişlikleri Nereden Kaynaklanır?

Yutkunmayla hareket etmeyen boyun şişlikleri çoğunlukla bez dışındaki yapılardan kaynaklanır. Boyunda çok sayıda lenf bezi bulunur ve bunlar iltihap durumlarında büyür. Üst solunum yolu iltihabından sonra büyüyen lenf bezleri birkaç hafta içinde geriler. Deri altında yerleşen yağ bezi kistleri de hareket etmeyen şişlik verir. Tükürük bezlerinden kaynaklanan şişlikler çene açısına yakın bulunur. Sert, sabit ve giderek büyüyen şişliklerde araştırma hızlandırılır. Boyunda tek taraflı ve aylardır küçülmeyen lenf bezi ayrıca incelenir. Boyunda şişlik her zaman guatr mıdır sayfasında bu ayrımı ayrıntılı biçimde ele aldım.

Şişliğin Sertliği ve Sınırları Muayenede Nasıl Değerlendirilir?

Şişliğin sertliği ve sınırları, parmak uçlarıyla çevresi dolaşılarak değerlendirilir. Yumuşak ve sınırı belirgin şişlikler çoğunlukla iyi huylu yapıları düşündürür. Taş sertliğinde ve çevre dokuya yapışık şişlikler daha dikkatli araştırma gerektirir. Muayenede şişliğin boyutunu ve yerini kaydederim. Deri üzerinde kızarıklık, ısı artışı ve hassasiyet varsa iltihabi bir tablo düşünülür. Şişliğin üzerine parmakla bastırıldığında ağrı duyulup duyulmadığını sorarım. Boynun her iki yanı ve köprücük kemiği üstündeki çukurlar ayrı ayrı elle incelenir. Muayene bulgusu tanı koydurmaz, yalnız hangi incelemenin isteneceğini belirler. Tiroid nodülü sayfasında ele gelen nodüllerin nasıl değerlendirildiğini yazdım.

Çocuk ve Gençlerde Orta Hatta Görülen Şişlik Neyi Düşündürür?

Çocuk ve gençlerde orta hatta görülen şişlik, çoğunlukla gelişim döneminden kalan bir kanal artığını düşündürür. Bu yapı, tiroid bezinin dil kökünden boyna inerken kullandığı yolun kapanmamasından doğar. Şişlik dil çıkarıldığında ya da yutkunulduğunda yukarı kalkar. Üst solunum yolu iltihaplarından sonra boyutu artabilir. İçine iltihap yerleşirse kızarıklık ve ağrı eklenir. Tanı için boyun ultrasonografisi istenir. İncelemede tiroid bezinin olağan yerinde bulunup bulunmadığı ayrıca denetlenir. Yineleyen iltihap ya da büyüme varsa cerrahi çıkarım gündeme gelir.

Hareketli Şişlikte İlk İstenecek Görüntüleme Hangisidir?

Hareketli şişlikte ilk istenecek görüntüleme boyun ultrasonografisidir. Ultrasonografi ışın kullanmaz ve gerektiğinde yinelenebilir. İnceleme bezin boyutunu, içindeki nodülleri ve boyun lenf bezlerini birlikte gösterir. Ultrasonla birlikte kan testlerini de istiyorum. Tiroid hormonu düzeyleri bezin çalışmasını ortaya koyar. Kuşkulu nodül saptanırsa ince iğne ile örnek alınır. Bez göğüs kafesine doğru uzanıyorsa tomografi eklenir. Tiroid hastalıkları nelerdir sayfasında bu tabloların hepsini ayrı ayrı anlattım.