Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Tiroid Sintigrafisi Neden Çekilir?

Tiroid sintigrafisi bezin işlevini gösterir ve nodülün fazla hormon üretip üretmediğini ortaya koyar. Sıcak ve soğuk nodül ayrımını anlattım.

Tiroid sintigrafisi, bezin çalışma biçimini gösteren bir görüntüleme yöntemidir. Bu inceleme, kan testinde TSH düşük bulunan kişilerde nodülün fazla hormon üretip üretmediğini anlamak için çekilir. Ultrason bezin yapısını gösterir, sintigrafi ise işlevini ortaya koyar. İki inceleme birbirinin yerini tutmaz ve çoğu kez birlikte değerlendirilir. Bu yazıda sıcak ve soğuk nodül ayrımını, çekim öncesi hazırlığı ve sonuca göre izlenen yolu anlatıyorum.

Sıcak Nodül ile Soğuk Nodül Ayrımı Neyi Gösterir?

Sıcak nodül ile soğuk nodül ayrımı, nodülün hormon üretimine katılıp katılmadığını gösterir. Sintigrafide kullanılan işaretli madde tiroid dokusunda tutulur. Fazla çalışan nodül bu maddeyi çevresindeki dokudan daha yoğun tutar. Görüntüde koyu bir odak olarak belirir ve sıcak nodül adını alır. Hormon üretimine katılmayan nodül ise maddeyi tutmaz. Bu nodül görüntüde boşluk gibi görünür ve soğuk nodül olarak tanımlanır. Kötü huyluluk kuşkusu soğuk nodüllerde daha yüksektir. Soğuk olması tek başına kötü huylu anlamına gelmez; bu nodüllerin büyük bölümü iyi huyludur. Tiroid görüntüleme ve tetkikler sayfasında incelemelerin sırasını anlattım.

Sintigrafi Hangi TSH Düzeyinde Anlamlı Bilgi Verir?

Sintigrafi, TSH düzeyi baskılanmış olan kişilerde anlamlı bilgi verir. TSH olağan sınırlar içindeyse bez zaten dengede çalışıyor demektir. Böyle bir durumda çekilen sintigrafi kararı değiştirmez. Bu nedenle nodül saptanan herkese sintigrafi istemem. İlk aşamada kan testi ile ultrasonu birlikte isterim. TSH düşük bulunduğunda sintigrafinin sırası gelir. TSH yüksek bulunan kişilerde ise bezin yetersiz çalışması araştırılır. Tiroid hormonları ve fonksiyon testleri sayfasında bu değerlerin nasıl okunduğunu anlattım.

Çekim Öncesi İyotlu Gıda ve Kontrast Maddeden Ne Kadar Kaçınılır?

Çekim öncesi iyotlu gıdalardan ve kontrast maddeden belirli bir süre kaçınılır. Dışarıdan alınan iyot bezi doldurur ve işaretli maddenin tutulmasını azaltır. Bu durumda görüntü sönük çıkar ve yorumlanamaz. Bilgisayarlı tomografide damardan verilen kontrast madde bol iyot taşır. Böyle bir inceleme yapılmışsa sintigrafi ileri bir tarihe ertelenir. Deniz ürünleri ve yosun içeren gıdalar da iyot yükü verir. Tiroid hormonu ilacı kullananlarda ilacın kesilip kesilmeyeceğine kişiye göre karar veririm. Kullandığınız bütün ilaçları çekim öncesinde bildirmenizi istiyorum.

Gebelik ve Emzirme Döneminde Sintigrafi Neden Ertelenir?

Gebelik ve emzirme döneminde sintigrafi, bebeğin ışın yükünden korunması için ertelenir. Kullanılan işaretli madde kan yoluyla bebeğe geçebilir. Bebeğin tiroid bezi anne karnında belirli bir dönemden sonra iyot tutmaya başlar. Bu nedenle gebelikte bu inceleme yapılmaz. Gebelik kuşkusu varsa çekimden önce test isterim. Emziren kişilerde madde süte geçtiği için emzirmeye belirli bir süre ara verilir. Süreyi kullanılan maddenin türüne göre belirlerim. Gebelikte nodül değerlendirmesi ultrason ve kan testiyle sürdürülür.

Sıcak Nodül Saptandığında Tedavi Seçenekleri Nasıl Sıralanır?

Sıcak nodül saptandığında tedavi seçenekleri ilaç tedavisi, radyoaktif iyot ve cerrahi olarak sıralanır. İlaç tedavisi hormon üretimini baskılar ve yakınmaları hızla azaltır. Bu tedavi nodülü ortadan kaldırmaz, yalnız etkisini dengeler. Radyoaktif iyot, fazla çalışan dokuyu seçerek küçültür. Bu seçenek gebelik planlayanlarda ve emzirenlerde uygun görülmez. Cerrahi, nodül büyükse, baskı bulgusu varsa ya da kuşkulu özellikler taşıyorsa öne çıkar. Seçimi kişinin yaşına, nodülün boyutuna ve eşlik eden hastalıklara göre yaparım. Tiroid sintigrafisi sayfasında çekimin nasıl yapıldığını ayrıntılı biçimde anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Tiroid sintigrafisi zararlı mıdır?
Sintigrafide kullanılan işaretli madde düşük ışın yükü taşır ve vücuttan kısa sürede atılır. İncelemenin sağladığı bilgi, taşıdığı yükün üzerinde kabul edilir. Gebelik ve emzirme dönemlerinde ise çekim ertelenir.
Tiroid sintigrafisi çekimi ne kadar sürer?
Madde verildikten sonra bezin bu maddeyi tutması için bir süre beklenir. Görüntü alma bölümü ise kısa sürer. Toplam süre kullanılan maddeye göre değişir ve randevu sırasında bildirilir.
Sintigrafiden sonra çevredeki kişilerden uzak durmak gerekir mi?
Tanı amacıyla kullanılan düşük yüklü maddelerde özel bir ayrım gerekmez. Yine de çekim günü küçük çocukları uzun süre kucakta tutmamanızı öneririm. Bol su içmek maddenin atılmasını hızlandırır.
Sintigrafi nodülün kanser olup olmadığını gösterir mi?
Sintigrafi tanı koymaz, yalnız nodülün çalışıp çalışmadığını gösterir. Kötü huyluluk ayrımı ince iğne biyopsisiyle yapılır. Sintigrafi bu işlemin gerekli olup olmadığını belirlemede yol gösterir.
Ultrason varken sintigrafi neden ayrıca istenir?
Ultrason bezin yapısını gösterir, sintigrafi ise işlevini gösterir. Fazla çalışan bir nodül ultrasonda diğerlerinden ayırt edilemez. Bu nedenle TSH düşük bulunduğunda iki inceleme birlikte değerlendirilir.
Sintigrafi öncesinde hangi ilaçlar sorun çıkarır?
İyot içeren öksürük şurupları, bazı vitamin destekleri ve tiroid ilaçları görüntüyü etkiler. Kalp ritmi için kullanılan bazı ilaçlar da bol iyot taşır. Kullandığınız bütün ilaçları önceden bildirmenizi istiyorum.
Çekim sırasında damardan madde verilmesi ağrı verir mi?
Madde çoğunlukla koldaki bir damardan verilir ve kan alma işlemine benzer bir his oluşur. İşlem kısa sürer ve sonrasında ağrı beklenmez. Kimi merkezlerde madde ağızdan da verilebilir.
Sıcak nodülden biyopsi alınır mı?
Fazla çalışan nodüllerde kötü huyluluk seyrek görülür. Bu nedenle sıcak nodüllerde biyopsi çoğunlukla gerekmez. Nodül hızla büyüyor ya da kuşkulu ultrason özellikleri taşıyorsa örnekleme yine de düşünülür.
Sintigrafide bezin hiç görülmemesi ne anlama gelir?
Bezin maddeyi hiç tutmaması, iltihabi bir sürecin ya da yakın dönemde alınan iyot yükünün göstergesi olabilir. Bu durumda kan testleri ve öykü birlikte değerlendirilir. Gerekirse inceleme bir süre sonra yinelenir.
Radyoaktif iyot tedavisinden sonra sintigrafi yinelenir mi?
Tedaviden sonra bezin ne ölçüde yanıt verdiğini görmek için kontrol çekimi istenebilir. Kararı kan testlerinin gidişine göre veririm. Yakınmalar gerilemiş ve değerler dengelenmişse ek çekim gerekmez.
Çocuklarda tiroid sintigrafisi çekilebilir mi?
Çocuklarda bu inceleme yalnız gerekli görüldüğünde istenir. Kullanılan madde miktarı çocuğun kilosuna göre ayarlanır. Karar, ultrason ve kan testleri değerlendirildikten sonra verilir.
Çekim öncesi iyotlu gıdalardan ne kadar süre uzak durulur?
Uzak durulacak süre, alınan iyotun kaynağına ve miktarına göre değişir. Damardan kontrast madde verilmişse süre belirgin biçimde uzar. Kesin süreyi çekimi yapacak merkezle birlikte belirlerim.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. American Thyroid Association (ATA) — Thyroid Nodules
  2. National Cancer Institute (NCI) — Thyroid Cancer
  3. MedlinePlus — Thyroid Diseases
  4. PubMed — Thyroid nodule
  5. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Thyroid